हनुमान् तदा तस्य अशोकवनस्य मध्ये विचरन्, विविधरूपाणि राक्षसीनां शरीराणि ददर्श। कश्चित् महाकायः प्रकटाङ्गः, कश्चित् दीर्घग्रीवः कृशः, कश्चित् विकीर्णकेशः, कश्चित् बहुकचः, कश्चित् जटाजालं वस्त्रवत् धारयन् दृष्यते। कस्यचित् लम्बकर्णललाटम्, कस्यचित् लम्बोदरस्तनम्, कस्यचित् विशालोष्ठठठम्, कस्यचित् विवृतमुखम्, कस्यचित् लम्बजानु ददर्श। केचन ह्रस्वाः, केचन दीर्घाः, केचन कुब्जाः विकृतदेहाः, केचन वामनाः, भीषणा विकृतमुखाः, पीतलोचना विकृताङ्गाः च। केचन विकृताः पीता कृष्णा क्रुद्धाः कलहप्रियाश्च, कृष्णायसदण्डमुसलधारिणः। केचन वराहमृगव्याघरमहिषाजवमुखाः, केचन गजोष्ट्राश्वपादाः, अन्ये शिरोमग्नाः। केचन एकहस्तपादाः, केचन गर्दभकर्णाः, अश्वकर्णाः, गोकर्णाः, गजकर्णाः, वानरकर्णाः च। केचन अतीव दीर्घनासिकाः, तिर्यग्नासिकाः, अनासिकाः, गजनासिकाः, केचन ललाटनासिकाः। केचन गजपादाः, महापादाः, गवां पादाः, तलपादाः, अतीव महाशिरःकण्ठाः, अतिविस्तीर्णस्तनौदराः। केचन महावक्त्रनेत्राः, दीर्घजिह्वाननाः, अजमुखाः, गजमुखाः, गवामुखाः, वराहमुखाः। केचन अश्वोष्ट्रगर्दभमुखाः भीषणा राक्षस्यः, दण्डमुसलधारिण्यः, क्रुद्धाः कलहप्रियाश्च। केचन भीषणा धूम्रकेश्या विकृतमुखाः, सततम् सुरापानपराः, मांसप्रियाश्च। एवं ताः राक्षस्यः विस्तीर्णस्कन्धवृक्षस्य पार्श्वे उपविष्टाः, तस्य अधः निःकलुषा राजकन्या सीता स्थिताऽभूत्। तत्र हनुमान् तेजस्वी जानक्याः रूपम् अपश्यत्—सा शोकात् कृशा, मलिनकेशधारिणी, पुण्यनाशात् धरण्यां पतिता, पतिततारारिव। सा गुणसम्पन्ना, पतिसंयोगवियोगात् दुःखिता, भूषणविहीना, पतिस्नेहभूषिता, राक्षसेन्द्रेण बद्धा, बान्धवविरहिता। राक्षसीसंघपरिवृता, गजवधूरिव परिवेष्टिता, शरद्घनच्छन्नेन्दुवद्, क्लेशवृतापि, अनङ्गिता, वीणेव स्वरविहीना, पतिसौख्यनिष्ठा, राक्षसीवशवर्ती च। अशोकवने मध्ये, शोकसागरे निमग्ना, ताभिः स्त्रीभिः परिवृता, रोहिणीव तारागणेन। तत्र तां हनुमान् अपश्यत्—साफुल्लवृक्षलता इव पुष्पहीना, मलिनाङ्गी अपि शोभायुक्ता, पङ्कलग्नपद्मनालिव, दीप्तिमन्त्यपि न दीप्तिमतीव। मलिनवस्त्रवसानां, जीर्णाम् अपि शोभायुक्ताम्, हरिसत्तमः हनुमान् मृगशावनेत्रां तां ददर्श। सा देवी दुःखशोकवदना अपि न विक्लवा, स्वसद्गुणरक्षिता, श्यामलोचना, पत्यौर्यशसा दीप्तिमती। तां मृगशावलोचनां सीतां हनुमान् अपश्यत्—सा यथा हरिणी शङ्किता, सर्वतोऽपि वीक्षमाणा। सा निश्वासैः पत्रिणो वृक्षान् दहन्तीव, शोकसमूहमिव, दुःखतरङ्गमुत्पादयन्तीव। तां सुगात्रां, भूषणरहितामपि अव्ययशोभां, मैथिलीमवलोक्य, मारुतिः परमं हर्षं प्राप। तां मदनिमीलितलोचनां दृष्ट्वा, हनुमान् हर्षाश्रूण्यपातयत्, रामं च तत्र प्रणनाम। ततः रामं लक्ष्मणं च प्रणम्य, बलवान् हनुमान् सीतादर्शनहर्षेण तत्रैवात्मानं गुह्यं चकार। एवम् अशोकवनिकां विचरन्, पुष्पितवृक्षसमाकीर्णां निरीक्षन्, वैदेह्याः अन्वेषणाय, हनुमान् रजनीं व्यतीयाय। तत्र सः वेदपाठं, वेदाङ्गविदां ब्रह्मराक्षसैः रात्रौ क्रियमाणयज्ञानुष्ठानध्वनिं च शृणोति। तदा शुभैः वाद्यैः, मनोहरशब्दैः, बलवान् दशग्रीवो रावणः प्रबोध्यते। प्रबुद्धः सः महाबलः, माल्यवसानविश्रान्तः, वैदेहीं चिन्तयन् स्थितवान्। तस्याः प्रति उत्कण्ठया दग्धमानः, रावणः तं कामं न निगूढुं शशाक। सर्वाभरणैः विभूषितः, अप्रतिमतेजाः, सः तं पुष्पफलवृक्षसमाकीर्णं वनं प्रविवेश। पद्मसरोवरैः, नानापुष्पैः, मदोत्कटपक्षिणः सदा यत्र, तेन वनं शोभितम्। नानामृगैः रमणीयैः परिवृतः, रत्नमयस्वर्णतोरणमार्गान् निरीक्षन्, सः तं वनं प्रविवेश। नानाविधमृगसंघैः, पतितफलैः, तेन वनं समाकीर्णम्। अशोकवनिकां सघनतरुवनां प्रविश्य, तं स्थलं प्राप्तः। शतम् स्त्रियः तं अन्वयुः, यथा दिव्या गन्धर्वकन्याः महेन्द्रं पुलस्त्यनन्दनम्। केचन स्त्रियः सुवर्णदीपान् गृहीत्वा, केचन चामराणि, केचन तालवृन्तानि वहन्त्यः। अन्याः सुवर्णपात्रेषु जलम् अग्रे वहन्त्यः, केचन वृतच्छत्राणि पृष्ठतः वहन्त्यः। अन्यया स्त्रिया दक्षिणहस्तेन रत्नमयपात्रेण पूर्णं पानं समुत्क्षिप्य वहति। एवं हनुमान् तत्र अशोकवनिकायाम्, राक्षसीसंघपरिवृतां, दुःखार्णवे निमग्नां, शोभायुक्तां, पतिस्मृतिपरां, सीतां ददर्श। तस्याः दर्शनात् हनुमतः हर्षाश्रूणि अपतन्, सः रामं लक्ष्मणं च प्रणम्य, अदृश्यः स्थितवान्।