हनुमान् अद्भुतं वनं प्रविश्य, सर्वतः रजत-हेम-तरुभिः परिवृतं, पक्षिणां कलरवेन निनादितं च, तं विविध-रूपं वनं दृष्टवान्। तत्र पक्षिसमूहैः मृगगणैश्च पूर्णं वनं, उदितसूर्यवद् दीप्तिमन्तं, महान् कपिः पश्यति स्म। तत्र विविध-फल-पुष्प-तरवः निरन्तरं कोकिलैः मदोत्कटैः कृष्णभृङ्गैश्च सेव्यमाना दृश्यन्ते स्म। यथाकालं तस्मिन् उद्यानं हर्षितजनैः, उत्सुकपक्षिमृगैः, मदोत्कटमयूरनिनादैः, विविधपक्षिसमूहैः च पूर्णं आसीत्। साध्वीं रूपसम्पन्नां राजकन्यां अन्वेषन् कपिः पक्षिणः सुखेन निद्रायमानान् जागरयति स्म। पक्षिसमूहाः उड्डीयमानाः तेषां पक्षैः वायुः कम्पितः, बहुवर्णानि पुष्पवर्षाणि पातितानि च। पुष्पैः आवृतः वायुपुत्रः हनुमान् अशोकवने मध्ये पुष्पगिरिरिव दीप्तिमान् बभूव। तरुसमूहेषु सर्वतो वेगेन सञ्चरन्तं कपिं दृष्ट्वा सर्वाणि जीवानि वसन्तः आगतः इति मेने। तत्र भूमिः विविध-तरु-पातित-पुष्पैः सम्यक् आवृता, उत्सवाय भूषिता नारीव शोभते स्म। महत्तरवः कम्पित-शाखाः, पुष्पफलविसृज्य, पराजितवेश्या वस्त्राभरणविसृज्येव दृश्यन्ते। वेगेन हनुमता कम्पिताः फलसमृद्धाः श्रेष्ठतरवः शीघ्रं पुष्पपर्णफलानि विसृज्यन्। पक्षिसमूहविहीनाः तरवः केवलं शाखाः शेषाः, सर्वे वायुनाः भीष्णं कम्पिताः निर्जीवाः इव अभिव्यक्ताः। युवतिवलिता केशा, विगलिताभरणा, दन्तोष्ठविक्षताः, तद्वत् हनुमतः पुच्छहस्तपादैः पीडिताः अशोकवनस्य भग्नतरवः दृश्यन्ते स्म। बलात् कपिः महान् लतानां मणिमालाः विदारयति स्म, यथा वायुः वर्षाकाले मेघसमूहान् विक्षिपति। तत्र कपिः रत्नमयभूमीः, रजतमयीः भूमीः, हेममयीः भूमीः च विचरन् पश्यति स्म। तत्र विविधाकृतिः उत्तमजलपूर्णाः सरांसि, रत्नमय-शिलासोपानैः शोभितानि, कुत्रचित् रत्नमय-शिलासोपानैः भूषितानि च। तेषां वालुकाः मुक्तामणिशिलाः, अन्तर्भूमिः स्फटिकमयी, तीराः हेमतरुभिः शोभिताः। तानि प्रसन्नपुष्पैः पद्मैः नीलोत्पलैः, चक्रवाकैः शोभितानि, जलपक्षिनिनादैः, हंसबकनिनादैः पूर्णानि च। सर्वतः दीर्घनदीभिः वृक्षसंकुलाभिः, अमृतोपमजलैः, शुद्धैः, शुभैः च सीमन्तानि। शतशः लतानि पुष्पसमूहैः आवृतानि, विविधकुञ्जैः परिवृतानि, करवीरवनैः विभक्तानि च। ततः स महान् कपिः मेघसमः पर्वतः, उन्नतशिखरः, विविधवर्णशिखरैः भूषितः, सर्वतः शिलासमुहैः परिवृतः पश्यति स्म। तत्र शिलागृहैः आवृतः, विविधतरुभिः परिवृतः, पृथिव्यां रम्यः पर्वतः कपिना दृष्टः। तस्मात् पर्वताद् कपिः नदीं पतन्तीं पश्यति स्म, यथा प्रिया प्रियस्य अंकात् पतितवती। तद्वृक्षाग्राणि जलमध्ये पतितानि, रुषिता स्त्री सखीभिः ताड्यमानैव दृश्यते। पुनः कपिः तां नदीं पुनरागतम्, प्रियः प्रियायाः समागतम्, उज्ज्वलां पश्यति स्म। तत्र न दूरस्थे वायुपुत्रः कपिश्रेष्ठः हनुमान्, पद्मसरांसि पक्षिसमूहैः पूर्णानि पश्यति स्म। कृत्रिमं दीर्घं सरः शीतलजलपूर्णं, उत्तमरत्नसोपानं, मुक्तावालुकायुक्तं च पश्यति स्म। तत्र विविधपशुगणैः रम्यं, अद्भुतं, अलंकारितं वनं, विश्वकर्मणा निर्मितानि महाप्रासादानि च पश्यति स्म। सर्वत्र कृत्रिमकुञ्जैः अलंकृतं, सर्वे वृक्षाः पुष्पफलयुक्ताः। सर्वे उत्तमच्छायायुक्ताः, सुवर्णयष्टिभिः, लतानां विस्तारैः, बहुपर्णैः च आवृताः। महान् कपिः एकं सुवर्णशिंशपातरुं सर्वतः सुवर्णमयपृष्ठैः परिवृतं पश्यति स्म। तत्र भूमिस्थलानि, पर्वतस्रोतांसि, अन्यानि सुवर्णतरवः मयूरवर्णप्रभैः पश्यति स्म। तेषां तरूणां प्रभया वीरः सर्वतः स्वयम् मेरुरिव सुवर्णमयः इति मेने। तान् सुवर्णतरून् वायुसंवाहितान्, शतशः घण्टानिनादैः निनादितान् दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्। स शोभनं शिंशपातरुं, पर्णैः आवृतं, पुष्पनवकलिकासम्पन्नाग्रं, वेगेन आरोहत्। अथ हनुमान् मनसि चिन्तयति स्म—अत्र वैदेही रामदर्शनकाङ्क्षिणी, दुःखिता, कदाचित् विचरन्ती दृश्येत्। एषः निश्चितं तस्य दुष्टस्य रम्यः अशोकवनः, चन्दन-चम्पक-बकुलतरुभिः अलंकृतः। अत्र रम्यं पद्मसरः पक्षिसमूहैः सेवितम्; निश्चितं सा राजकन्या जानकी अत्र आगमिष्यति। सा राघवस्य प्रिया, धर्मपत्नी, वनवासविनयसम्पन्ना जानकी निश्चितं अत्र आगमिष्यति।