स तु राक्षसाधिपः पर्वतसन्निभः, पूर्णभुजयुगलेन सह, मन्दरशिखराभ्यां समं प्रभामिव ददौ। तस्य गृहे सुप्तस्य राक्षसराज्ञः महान् मुखान्निष्क्रान्तः श्वासः, आम्रचम्पकगन्धयुक्तः, श्रेष्ठबकुलगन्धेन मिश्रितः, उत्तमपक्वान्नपानरसगन्धेन सह समन्तात् तं भवनं पूरयन् इव प्रवर्तते स्म। तस्य राक्षसाधिपतेः शिरसि किरीटं, मुक्तामणिविचित्रं, किंचित्पार्श्वे पतितं, भास्वरकुण्डलैः मुखं विराजमानं दृष्ट्वा, तस्य वक्षःस्थलं रक्तचन्दनलेपनं, सुशोभनहाराभरणैः भूषितं, विस्तीर्णं, पूर्णं, विशालतया विशेषं दृष्टिगोचरम् अभवत्। तस्य पार्श्वे, पीतकौशेयपरिधानं, तद्दिग्धं रक्तचन्दनस्य सुगन्धिना, तस्य व्रणितं पार्श्वं विराजते स्म। महामहानदीतीरे, शयानः, श्वासेन सर्पवत् निःश्वसन्, कालायसपिण्डसमुच्चयप्रतीकः, गजः इव सुप्तः स राक्षसाधिपः स्थितः। चतुर्भिः सुवर्णदीपैः सर्वतोऽसितः, तस्य देहः मेघ इव विद्युत्प्रभया समन्तात् प्रकाशते स्म। तस्य पादयोः समीपे, तस्य राक्षसाधिपतेः प्रियतमा महिष्यः, स्वगृहे दृष्टाः, पतिसम्मानिता, तस्य पादमूले शयाना आसन्। तासां मुखानि पूर्णचन्द्रसदृशानि, भास्वरकुण्डलैः भूषितानि, न मालाः न च भूषणानि मलिनानि, कपिसत्तमः ताः निरीक्ष्य सञ्जज्ञे। नृत्यगीतविशारदाः, राक्षसाधिपतेः भुजेषु उपविष्टाः, उत्तमाभरणधारिण्यः, विश्रान्ताः ताः कपिना दृष्टाः। तासां कर्णान्ते कर्णकुङ्कुमानि, बाहुमणयः सुवर्णमयाः, वज्रवैडूर्यरत्नखचिताः, तेन दृष्टाः। तासां मुखानि शशिसदृशानि, शोभनकुण्डलभूषितानि, स तद्दिव्यं भवनं तारागणयुतं नभः इव दीप्तिमद् दृष्टवान्। मदविनोदक्रीडया क्लान्ताः ताः तन्वीस्तन्व्यः, राक्षसाधिपतेः पत्न्यः, विविधानि स्थानेषु सुप्ताः आसन्। अन्यया नर्तकीया, सुकल्पिताङ्गया, सर्वाङ्गसुन्दरीया, शोभमानया, शुभगात्रया, सुप्ता। अन्यया वीणां परिष्वज्य सुप्ता, सा महतीं नदीं कमलिनीव प्लवमाश्रित्य शोभते स्म। अन्यया कृष्णलोचना, पार्श्वे मृदङ्गं स्थापयित्वा सुप्ता, स्नेहमाता शिशुं यथा शयाना शोभते स्म। अन्यया सुन्दरीया, मनोज्ञस्तनया, मृदङ्गं निक्षिप्य सुप्ता, यथा प्रियः प्रियाम् आलिङ्ग्य दीर्घसंयोगानन्तरं विश्रान्तः स्यात्। अन्यया पद्मलोचना, वीणां परिष्वज्य सुप्ता, कामिनी प्रियतमम् आलिङ्ग्य स्वमनोरथसिद्धिं प्राप्य यथा। अन्यया नृत्यकला-निपुणया, विपञ्चीं गृहीत्वा सुप्ता, शोभनया स्त्रिया प्रियसंगममिव। अन्यया मदान्धया, सुप्ताङ्गया, सुवर्णसदृशं मृदङ्गं मृदुभिः अङ्गैः स्पृशन्त्या सुप्ता। अन्यया तन्वी, निर्मला, मदक्लान्तया, लघुमृदङ्गं बाहुभ्यां परिष्वज्य पार्श्वे स्थापयित्वा सुप्ता। अन्यया मृदङ्गं परिष्वज्य सुप्ता, यथा कान्ता वत्सकम् आलिङ्ग्य विश्रान्ता। पद्मलोचना, मदमोहिता, सुप्ता, ताम्बूलं बाहुभिः आलिङ्ग्य पीडयन्ती। अन्यया दीप्तिमती, घटं निक्षिप्य सुप्ता, वसन्ते पुष्पशोभिता लता इव। अन्यया या युवती निद्राबलात् सुप्ता, स्वर्णकलशसदृशे स्तने उभाभ्यां हस्ताभ्यां परिष्वज्य विश्रान्ता। अन्यया पद्मलोचना, पूर्णचन्द्रमुखी, मदमोहिता, अन्यां सुमध्यां स्त्रियम् आलिङ्ग्य सुप्ता। अन्याः कुलाङ्गनाः, विविधानि वाद्ययन्त्राणि परिष्वज्य, प्रियं प्रियंवदं यथा, स्तनयोः आरोप्य सुप्ताः। तासां मध्ये, पृथग् शोभने शयने, कपिः परमसुन्दरीं स्त्रीं दृष्टवान्। सा मुक्तामणिविचित्राभरणभूषिता, स्वप्रभया दिव्यं भवनं शोभयन्तीव दृष्टा। तत्र कपिना मन्दोदरी दृष्टा, सुवर्णसदृशी, अन्तःपुरप्रिया, शोभया युक्ता। तां भूषितां दृष्ट्वा, बलवान् वायुपुत्रः चिन्तयामास—"एषा सीता भवेत्," इति रूपयौवनगुणदर्शनात्, महता हर्षेण कपिसत्तमः अत्यन्तं प्रमुदितः। स तु प्रमुदितः, हस्तप्रहारं कृत्वा, पुच्छं चुम्बित्वा, हर्षितः, क्रीडन्, गायन्, लीलया स्तम्भान् आरोहन्, भूमौ पतन्, कपिस्वभावं प्रकटयन्, तत्र क्रीडितवान्। इत्येवं दशमस्सर्गः समाप्तः। एकादशस्सर्गः आरभ्यते। तस्य तद्विचारं परित्यज्य, महाकपिः तत्रैव स्थित्वा, सीतासम्बन्धेन अन्यां चिन्ताम् अविशत्। सा तेजस्विनी सीता, रामवियोगेन, न निद्रां न भोजनं नाभरणधारणं न वा पानं इच्छेत्। न सा अन्यं पुरुषं, देवेश्वरमपि, उपेतुमिच्छेत्; रामसमः हि अमराणां मध्ये नास्ति। इति निश्चित्य, "एषा अन्यैव," इति मन्यते स्म, स कपिश्रेष्ठः, सीतादर्शनकाङ्क्षया, तस्मिन् मदगृहे पुनरपि विचचार। तत्र केचन स्त्रियः क्रीडया क्लान्ताः, केचन गीतक्लान्ताः, केचन नृत्यक्लान्ताः, अन्याः पानमोहिताः। केचन वाद्यतालादिसमीपे तिष्ठन्ति, हास्यपीठेषु च, अन्याः शय्याग्रेषु विश्रान्ताः।