हनुमान् तदा राक्षसाधिपतिं पिबन्तं पानं पश्चात् दीप्तमणिविचित्रे शुभे शयने वीर्यशालिनं शयनमुपविष्टं दृष्टवान्। स रावणं महोरगश्वासमिव श्वसन्तं समीपं गच्छन् महतीं चिंता जग्राह, स च महाकपिः सविशेषं सावधानतया शनैः शनैः अग्रे प्रस्थितवान्। तत्र स महाकपिः उन्नते वेदिकास्थाने स्थित्वा वप्रे स्थितः सन्, मदोन्मत्तं राक्षसानां व्याघ्रम् अवलोकयामास। शोभमानं राक्षसाधिपस्य तस्य शयनं महाप्रवाहमिव दीप्तं, तस्य समीपे महागजः विश्रान्तः आसीत्। हनुमान् तस्य महात्मनः राक्षसाधिपतेः महाबाहून् सुवर्णवलयभूषितान् इन्द्रध्वजोपमान् विततान् दृष्टवान्। गजदन्ताघातखण्डितान्, वज्रनिर्मितप्रमाणानिव, विष्णुचक्रचिह्नितान्, तान् बाहून् दृढान् अपश्यत्। ते बाहवः स्थूलाः सम्यग्विनिर्मिताः, संयुक्तबलसम्पन्नाः, सुन्दरनखाङ्गुलिप्रभाः, स्वमुद्राङ्किताः च। तौ बाहू संयुक्तौ लोहमुसलसदृशौ, वृतौ गजसूत्राभ्यां समौ, दीप्तशयने पञ्चशीर्षनागयुग्ममिव प्रसारितौ आस्तां। शीतलेन सुरभिणा चन्दनाग्र्येण, शशाङ्कलिप्तेन्दुमृगाङ्कवद्, सुशोभितौ अभिषिक्तौ च। उत्तमाङ्गनाभिः पीडितौ, सुरभिसुगन्धद्रव्यलिप्तौ, यक्षनागगन्धर्वदेवदानवरम्यौ च, तौ बाहू तस्य राक्षसाधिपतेः शय्यायाम्, मन्दरकन्दरान्तर्निलीनौ कोपितमहोरगयुग्ममिव, कपिश्रेष्ठः दृष्टवान्। तौ पूर्णबाहू राक्षसाधिपतिः गिरिसमप्रभः, मन्दरशिखरयुग्मवत् विराजमानः आसीत्। आम्रचम्पकगन्धयुक्तं, श्रेष्ठबकुलगन्धसमन्वितं, उत्तमपानभोजनगन्धैः संयुक्तं तस्य राक्षसाधिपतेः मुखात्, शयानस्य, महाश्वासः तं गृहमिव पूरयन् निर्गच्छति स्म। किरीटेन, मुक्तारत्नमणिसंयुतेन शोभितेन, किंचित्पार्श्वे स्थितेन, दीप्तकुण्डलप्रभया विराजमानं तस्य मुखं दृष्टवान्। रक्तचन्दनलिप्तं, सुशोभितहारभूषितं, विस्तीर्णं पूर्णं विशालं च वक्षः प्रदेशं दृष्टवान्। पीतकौशेयेन महाघातेन, सुसंवृतं, विपुलं पार्श्वे विद्धं, विराजमानम्। महोरगश्वासमिव श्वसन्तं, तिलकसंपुटसमुदायसमं, गङ्गातटे शयानं गजं यथा, तं दृष्टवान्। चतुर्भिः सुवर्णदीपैः सर्वतः दीप्तं, तस्य शरीरं विद्युद्भास्वरमेखलामिव मेघमिव विराजते स्म। तस्य पादयोः, तस्य महात्मनः राक्षसाधिपतेः, पत्न्यः, प्रियतमाः, गृहान्तरे दृश्यन्ते स्म। तेषां मुखानि शशिप्रभानि, दीप्तकुण्डलभूषितानि, न कदापि मलिनानि, पुष्पमालाभरणानि च, कपिश्रेष्ठः दृष्टवान्। नृत्यगीतविशारदाः, राक्षसाधिपतेः बाहुपर्यङ्के समुपविष्टाः, उत्तमाभरणभूषिताः, ताः विश्रान्ताः कपिना दृष्टाः। तासां कर्णान्तेषु सुवर्णकुण्डलानि, भुजेषु च हिरण्मयवलयमणिकटकानि, वज्रवैडूर्यरत्नानि च दृष्टानि। तासां मुखानि शशिसदृशानि, शोभनकुण्डलभूषितानि, सा सभा तारागणयुक्तमिव नभः विराजते स्म। मदविनोदक्लान्ताः, ताः सुकुमारनितम्बिन्यः राक्षसाधिपतेः स्त्रियः, नानाप्रदेशेषु शयिताः। अन्याः नृत्यविशारदाः, सुशोभिताङ्ग्यः, सर्वाङ्गसौन्दर्ययुक्ताः, सुप्रभाः, शयनस्थाः। अपराः वीणां परिष्वज्य शयिताः, महतीं नदीं तटे पद्मिनीव तटस्थाः। अन्याः कृष्णलोचनाः, मृदङ्गं समाश्रित्य शयिताः, मातरं शिशुं परिष्वज्य यथा, शोभन्ते। अन्याः सुशोभनाङ्ग्यः, रमणीयस्तनयुग्मयुक्ताः, मृदङ्गं निक्षिप्य, दीर्घसंयोगात् प्रियं प्रियतममिव आलिङ्ग्य शयिताः। अन्याः पद्मलोचनाः, वीणां परिष्वज्य, कामिनीव प्रियतमं परिष्वज्य, कामसंपन्नाः शयिताः। अपराः नृत्यकला-विशारदाः, विपञ्चीं गृहीत्वा, प्रियं प्रियतमेव आलिङ्ग्य, शयिताः। अन्याः मदविह्वलनेत्राः, मृदङ्गं मृदुपाणिभिः स्पृशन्त्यः, सुवर्णमिव शोभन्ते, शयिताः। अन्याः सुकुमारनितम्बिन्यः, निर्दोषाः, मदविह्वलाः, लघुमृदङ्गं बाहुयुग्मेन आलिङ्ग्य शयिताः। अन्याः मृदङ्गं परिष्वज्य शयिताः, वसन्ते पुष्पमालावल्लरीव, वत्सं मातरमिव आलिङ्ग्य। पद्मलोचना, मदमोहिता, शयिता, तालीं बाहुभ्यां पीड्य आलिङ्ग्य, मदेन विमूढा। अन्याः शोभनाङ्ग्यः, कुम्भं निक्षिप्य, पुष्पमालाभूषिता, वसन्तकाले शुद्धा लता इव शयिता। अन्याः यौवनवती, निद्रावशगा, स्वस्तनयुग्मं सुवर्णघटमिव, उभाभ्यां हस्ताभ्यां आलिङ्ग्य शयिता। अन्याः पद्मलोचनाः, पूर्णचन्द्राननाः, अन्यां सुसम्पन्ननितम्बिनीं आलिङ्ग्य, मदविह्वलाः, शयिताः। अन्याः सतीनः, नानावाद्यपरिष्वक्ताः, स्तनयुग्मे आलिङ्ग्य, प्रियं प्रियतममिव शयिताः। तासां मध्ये, पृथक् दिव्यशयने, कपिः तदा अतिसुन्दरीं स्त्रीं अपश्यत्।