तदा हनुमान् रावणस्य महाप्रासादं प्रविश्य तत्र दिव्यं सभागृहं ददर्श। तत्र स महाभोग्यैः वस्त्रैः आवृतं, दन्ते च सुवर्णखचितैः अलङ्कृतं, बृहद्बहुलविलासासनैः वैदूर्यखचितैः, महाधनसम्पत्तिसंयुक्तं सभागृहं ददर्श। तस्य किञ्चित् भागे शुभ्रं छत्रं दिव्यैः माल्यैः शोभितं, तारागणे चन्द्रमिव दीप्यमानं, हनुमान् अपश्यत्। तं छत्रं शुद्धसुवर्णपरिवेष्टितं, सूर्यसमानप्रभं, परमासनं अशोकमाल्यैः विचित्रितं शोभमानं च ददर्श। तत्र सर्वतः चामरधारिणः परिचारकाः, विविधगन्धयुक्तैः सुरभिभिः धूपैः सुगन्धितं, सुवासितं च तं आसनं विलोमयन्ति स्म। तद् उत्तमवस्त्रैः आवृतं, मृदु मेषरूणां वस्त्रैः च आच्छादितं, सर्वतः दिव्यपुष्पमाल्यैः शोभितं च हनुमान् ददर्श। तस्मिन् आसने हनुमान् मेघसन्निभं, दीप्तकुण्डलधारणं, रक्तलोचनं, दीर्घबाहुं, शुभ्रवस्त्रपरिधानं रावणं ददर्श। तस्य देहः सुरभिसुगन्धितेन रक्तचन्दनेन अभिषिक्तः, सायन्तनमेघसन्निभः, विद्युत्संयुक्तः च आसीत्। स दिव्याभरणैः अलङ्कृतः, मनोहरः, यथेष्टवेषधारणसमर्थः, वृक्षवनकुञ्जैः परिवृतः, विश्राममण्डरगिरिसदृशः प्रतीयमानः आसीत्। तं राक्षसाधिपतिं हनुमान् पानं कृत्वा तेजस्विनं वीर्यवन्तं शयाने दिव्यशय्यायां ददर्श। रावणं महोरगसदृशं श्वसन्तं समीपं गच्छन् हनुमान् महात्संकटं अनुभूय, अत्यन्तं सावधानः, शनैः शनैः अग्रसरत्। उन्नतं वेदिकांश्रयं कृत्वा, स्तम्भच्छायायां स्थितः, महाकपिः मदोन्मत्तं राक्षससिंहं निरीक्ष्य तत्र स्थितः। राक्षसराजस्य शुभ्रशय्या, तस्य शयनस्य समीपे महागजः विश्रामन्, महान् जलप्रपात इव दीप्तिमान् आसीत्। तत्र हनुमान् राक्षसाधिपतेः सुवर्णकङ्कणैः भूषितं, इन्द्रध्वजसदृशं, विशालबाहुं ददर्श। तस्य बाहवः गजदन्ताघातैः विद्धाः, वज्रनिर्मितप्रमाणाः, विष्णुचक्रचिह्निताः, विशालाः, दृढाः च आसीत्। सुष्ठु गम्भीररूपाः, संयुक्ताः, बलसम्पन्नाः, सुन्दरनखाङ्गुष्ठयुक्ताः, स्वकटकाभरणचिह्निताः च तस्य बाहवः आसीत्। तौ बाहू लोहमुसलसदृशौ, गजसूत्रसदृशौ, पञ्चमुखनागसदृशौ, उज्ज्वलशय्यायां प्रसारितौ आसीत्। शीतलसुगन्धितेन, श्रेष्ठेन चन्दनलेपनं कृत्वा, शशाङ्ककर्णिकायाः लेपनसदृशं, शोभमानं च तौ बाहू अलङ्कृतौ आसीत्। श्रेष्ठनारीभिः पीडितौ, उत्तमसुगन्धितैः अभिषिक्तौ, यक्षनागगन्धर्वदेवदानवश्रेष्ठैः सेवितौ तौ बाहू आसीत्। तौ बाहू शय्यायां स्थितौ, मन्दरगुहायां शयनं कृत्वा, क्रुद्धनागसदृशौ कपिश्रेष्ठः ददर्श। ताभ्यां पूर्णबाहुभ्यां राक्षसाधिपतिः पर्वतसदृशः, मन्दरद्विसिखरयुक्तः, शोभमानः आसीत्। स तस्य बाहू आम्रचम्पकगन्धयुक्तौ, उत्तमबकुलगन्धसम्पृक्तौ, उत्तमपाकपानगन्धसंयुक्तौ आसीत्। तस्य राक्षसराजस्य महावक्त्रात्, शयनं कृत्वा, श्वासः निर्गच्छन् तद् गृहम् पूरयन् इव आसीत्। तस्य शिरसि मुकुटः, मुक्तामणिभिः शोभितः, किंचित् विकलः, तस्य मुखं दीप्तकुण्डलैः शोभितम् आसीत्। रक्तचन्दनलेपनं कृत्वा, सुन्दरमालया अलङ्कृतं, विस्तीर्णं, पूर्णं, विशालं च तस्य उरः आसीत्। तस्य शिरसि पीतवस्त्रं, श्लक्ष्णं, विक्षिप्तं, रत्नवस्त्रैः उत्तमवस्त्रैः च सुप्रच्छन्नं आसीत्। स महोरगसदृशः श्वसन्, श्याममाषपिण्डसदृशः, गङ्गातीरमासन्नः, शयानः गजसदृशः आसीत्। चतुर्भिः सुवर्णदीपैः सर्वतः प्रकाशितः, मेघः विद्युत्संयुक्तः इव तस्य सर्वाङ्गं दीप्तिमान् आसीत्। तस्य पादयोः राक्षसाधिपतेः प्रियाः पत्न्यः, तस्य गृहे, शय्यायां स्थिताः हनुमान् ददर्श। तासां मुखानि चन्द्रसदृशानि, दिव्यकुण्डलैः अलङ्कृतानि, तासां माल्याभरणानि न कदापि शुष्कानि, कपिश्रेष्ठः ताः निरीक्ष्य सन्तुष्टः अभवत्। नृत्यगीतविशारदाः, राक्षसराजस्य बाहुषु उपविष्टाः, दिव्याभरणैः अलङ्कृताः, विश्रान्ताः ताः कपिः ददर्श। तासां कर्णान्तेषु सुवर्णकुण्डलानि, वलयानि, वज्रमणिकटकानि, व्यालमणिभिः अलङ्कृतानि आसीत्। तासां मुखानि चन्द्रसदृशानि, सुन्दरकुण्डलैः अलङ्कृतानि, तद् विमानं तारागणयुक्ताकाशमिव शोभितम् आसीत्। मदक्रीडाविह्वलाः, तन्वीः राक्षसराजपत्नीः, विविधेषु स्थानेषु शयानाः आसीत्। अन्याः, नृत्यविशारदा, सुन्दराङ्गविन्यासयुक्ता, सर्वाङ्गसुन्दरी, शयानाः, उज्ज्वलवर्णा आसीत्। अन्याः, वीणाम् आलिङ्ग्य शयानाः, महानदीमध्ये पद्ममिव, तरङ्गे उपलिप्तमिव, शोभमानाः आसीत्। अन्याः, श्यामलोचनाः, शयानाः, पार्श्वे ढक्कं स्थापयन्त्यः, मातृवत् बालकं आलिङ्ग्य शोभमानाः आसीत्। अन्याः, सुन्दराङ्ग्यः, रमणीयस्तनयुक्ताः, ढक्कं उपस्थाप्य, दीर्घसंयोगानन्तरं प्रियं आलिङ्ग्य शयानाः आसीत्। अन्याः, पद्मलोचनाः, वीणाम् आलिङ्ग्य, प्रियतमं आलिङ्ग्य तृप्तकामाः, शयानाः आसीत्। अन्याः, नृत्यकला-निष्णाताः, विपञ्चीं धारयन्त्यः, प्रियपुरुषं आलिङ्ग्य, शोभमानाः, शयानाः आसीत्। अन्याः, मदनयना, शयानाः, सुन्दराङ्गविन्यासयुक्ता, सुवर्णढक्कं स्पृशन्त्यः, शोभमानाः आसीत्। एवं हनुमान् रावणस्य दिव्यप्रासादे, तस्य शयनं, दिव्यवस्त्राभरणानि, तस्य पत्न्यः, तासां ललितविन्यासशयनानि, सर्वं सस्मार, निरीक्ष्य च तत्र स्थितः।