तत्र हनूमता दृष्टाः रावणस्य परमस्त्रियः स्वपन्त्यः सन्दृश्यन्ते स्म। कस्याञ्चित् स्त्रियाः ललाटलङ्कारा लिप्ताः सन्दृश्यन्ते, कस्याञ्चित् नूपुरा विचलिता अभवन्, कस्याञ्चित् हाराः पार्श्वे पतिताः। अन्याः मुक्ताहारैः भूषिताः, कस्याञ्चित् वस्त्राणि स्रस्तानि, कस्याञ्चित् मेखलाः विमुक्ताः, यौवनारम्भेण वह्यमानाः इव सन्दृश्यन्ते। केचन कर्णाभरणानि न धारयन्ति, केचन मालाः भग्नाः विकीर्णाः च, यथा वने महागजेना पुष्पितलता दलिता स्यात्। कस्याञ्चित् हाराः शशाङ्ककान्तिवत् स्फुरन्तः स्तनयोः मध्ये शयानहंसानिव सन्दृश्यन्ते। अन्यासां वैडूर्यरत्नानि कदम्बपक्षिणः इव, काञ्चनसूत्राणि चक्रवाकद्वन्द्वानि इव सन्दृश्यन्ति। हंसैः कारण्डवैः च भूषिताः, चक्रवाकैः शोभिताः, तासां स्फिग्भगाः नदीतीराणि शङ्खवलीः इव विराजन्ते। काञ्चित् कन्याः सुवर्णपद्मैः घण्टाजालसदृशैः शोभिताः, शोभनतीरयुतनद्यः इव, कीर्तिं स्पृशन्त्यः शेरते। कस्याञ्चित् स्निग्धाङ्गेषु स्तनाग्रेषु च भूषाणां रेखाः मणिमालावद् विराजन्ते। कस्याञ्चित् वस्त्रान्ताः मुखनिःश्वासेन पुनः पुनः विक्षिप्यमाणाः मुखोपरि पतन्ति। तासां पतिव्रतानां वस्त्रान्ताः पताकावत् विविधकाञ्चनवर्णाः मुखमूलं शोभन्ते। कस्याञ्चित् स्त्रियः कान्तिभिः कर्णकुण्डलानि मृदुलनिःश्वासेन कम्पमानानि सन्ति। तासां मुखनिःश्वासात् शर्करामध्वासवगन्धः स्वाभाविकः सुरभिः स रावणस्य मनः प्रमोदयति। रावणस्य मुखसदृशमुख्याः काञ्चित् स्त्रियः प्रतिद्वन्द्वीमुखगन्धं पुनः पुनः जिघ्रन्ति। ताः सर्वाः स्त्रियः रावणस्मिन् मनसा स्नेहानुबद्धाः, स्वातन्त्र्यरहिताः, सपत्नीनां इच्छानुसारिण्यः। काञ्चित् भूषणहस्ताभिः अन्योन्यं शेरते, शोभनवस्त्राणि च अपि अन्योन्यं उपविष्टानि। काञ्चित् स्त्री अन्यस्याः स्तनयोः शेरते, अन्याः भुजेषु, अन्याः जानुषु, अन्याः ऊरुषु, पार्श्वेषु, पृष्ठेषु च, मदस्नेहेन अन्योन्यं आलिङ्ग्य स्वपन्ति। परस्परस्पर्शसुखं लभमानाः ताः तन्व्यः बाहुभिः अन्योन्यं आलिङ्ग्य स्वपन्ति। तासां स्त्रीणां मालिका इव बाहुपाशैः गुञ्जारवमधुकरीभिः संयुक्ता विराजते। वसन्ते पुष्पितलतानां यथा वातेन संयुत्तानां सुमनसां गुच्छाः, तथैव ताः स्त्रियः पुष्पाणि अन्योन्यसंयुक्तानि। रावणस्य स्त्रीणां स ताम्रकण्ठवनमिव शोभते, यत्र शोभनस्कन्धाः मधुकरैः गुञ्जमानाः वायुवेगेन कम्पिताः। तत्र भूषणवस्त्रमाल्यशरीरेषु अपि, कस्य स्त्री कस्येति न ज्ञायते स्म। रावणः सुखशय्यायाम् शयानः, ताः नानावर्णाः स्त्रियः सुवर्णदीपवत् शोभमानाः, निमीलितनयना इव सन्दृश्यन्ते। राजर्षिदेवगन्धर्वासुरकन्यकाः अपि कामवशेन तत्र तस्य पत्न्यः अभवन्। सर्वाः स्त्रियः रावणेन सङ्ग्रामलुब्धेन हृताः, काममदेन मोहिताः, काञ्चित् प्रेमवशात् नीताः। न तु तासु काचिद् बलात् न बलवीर्येण नान्येन कामेन प्राप्ता, नापि नव्याः, केवलं जनकात्मजा अपि तत्र नूतना। न तत्र काचित् नीचजाता, न विरूपा, न च अकान्तार्या, न च गुणहीना, नापि अप्रिया पत्नीत्वं प्राप्तवती। तदा कपिश्रेष्ठः चिन्तयामास—यदि राघवस्य धर्मपत्नी एवं स्यात्, तर्हि राक्षसराजस्यापि स्त्रियः कुलीनाः एव इति। पुनः सः गूढरूपधारी चिन्तयामास—अवश्यम् एषा सीता स्वगुणैः श्रेष्ठा, यद्यपि लङ्काधिपः महात्मा तस्याः प्रति महद् अधर्मकर्म आचरितवान् इति। एवं दशमे सर्गे समाप्ते, हनूमान् तत्र रत्नमयमुत्तमशय्यां ददर्श, या देवतानां योग्या, स्फटिकसदृशी, विभूषितरत्नैः दीप्तिमती। सा शय्या शुभैः प्रावरणैः, हस्तिदन्तकाञ्चनमण्डितैः, वैडूर्यपीठैः च, धनिनां योग्यैः भूषिताः। तस्यां शय्यायाम् एकस्मिन्स्थाने, दिव्यैः माल्यैः शोभितं श्वेतच्छत्रं चन्द्रमिव तारेषु ददर्श। सुवर्णमण्डलेन परिवेष्टितं, आदित्यसदृशं, अशोकमालाभिः वितानितं परमपीठं दृष्टवान्। तस्यां शय्यायाम् सर्वतः चामरैः सेव्यमानं, विविधगन्धैः सुरभितं, उत्तमधूपगन्धयुक्तं, शुभैः प्रावरणैः, मृदुलाजिनैः च आवृतं, सुमनोहरमाल्यैः भूषितं च। तत्र हनूमान् शय्यायां मेघसङ्काशं, दीप्तमणिकुण्डलिनं, रक्तलोचनं, महाबाहुं, दिव्यरजतवस्त्रधारिणं रावणं ददर्श। तस्याङ्गे रक्तचन्दनगौरवं, सायंतनयमेखायुक्तं मेघमिव, दिव्याभरणैः भूषितं, रूपेण कामरूपिणं, वनोपवननिकरैः परिवृतं, मन्दरगिरिं विश्रान्तमिव सन्दृश्यते। तं राक्षसेन्द्रं पानमत्तं, शोभमानशय्यायाम्, वीर्यवन्तं, सुप्तं हनूमान् अपश्यत्।