सा लङ्कापुरी पृथिव्याः समं विस्तीर्णा, गृहैः प्रदेशैश्च पूर्णा, मदोत्कटविहङ्गनिनादिता दिव्यगन्धानुलिप्ता च बभौ। तत्र महती सभा दिव्यधूपधूमगन्धवती, शुक्लहंससमानशुद्धा, महार्होपधानोपपन्ना, राक्षसेन्द्रसेविता च आसीत्। तस्या मध्ये पत्रपुष्पार्पणैः शोभिता, विचित्रवर्णैः प्रभया चापि कुटिलिता, मनःप्रह्लादिनी च इन्द्रियाणां रमणीया बभूव। सा दिव्या सभा दुःखं निवर्तयन्ती, श्रीं जनयन्ती, पञ्चेन्द्रियाणां परमविषयैः तान् तृप्तवती। तां रावणरक्षितां सभां, जननीव तान् पालयन्तीम्, दृष्ट्वा हनूमान् चिन्तयामास—"एषा स्वर्गः, देवानां लोकः, इन्द्रपुरी वा, परमं सिद्धिस्थानं वा स्यात्।" सः विचारयन् तत्र सुवर्णदीपान् अपश्यत्, येषां ज्योतिषा, रावणस्य तेजसा, भूषणानां च प्रभया, सा सभा दग्धेवाभवत्। तत्र सः सहस्रं महाप्रभवान् स्त्रीणां, विविधवर्णवस्त्राभरणमाल्यभूषितानां, शयानान् शय्योपविष्टान् अपश्यत्। अर्धरात्रसमये, ताः सुरापाननिद्रया पराभूताः, क्रीडाविरताः, सुप्ताः, निद्राबलेन आवृता बभूवुः। तासां शान्तिरूपिणी निद्रा, ताः मौन्यालङ्कृताः, महापद्मवनस्थहंसभ्रमराणां मौन्यवत् शोभयामास। हनूमान् तासां सुन्दरीनां मुखानि पुटपद्मगन्धीनि, संवृतदन्ताक्षिणि, निमीलितलोचनानि अपश्यत्। निशान्ते तासां मुखानि विकासितपद्मसमानानि, पुनः पत्राणि संकुच्य रात्रौ यथावत् अभवन्। तानि पद्मसदृशानि मुखानि पुनः पुनः मदोत्कटभ्रमरैः यथा विकासितानि पद्मानि वाञ्छितानि, तथा स्पृश्यन्ते स्म। एवं स महाकपिः हनूमान् ताः जलोद्भवानां गुणवत्समान् इति तर्कयामास। ताभिः स्त्रीभिः विभूषिता सा सभा तस्मै शरत्कालमेघविहीनं तारागणैः शोभितं नभो यथा व्यराजत। ताभिः परिवृतः राक्षसेन्द्रः रश्मिमानिव नक्षत्रैः परिवृतः शोभयामास। हनूमान् मनसि चिन्तयामास—"एता इह समवेताः स्वर्गादपतन्त्यः पुण्यशेषाभिः परिवृताः तारागणाः इव।" यथा महान्ति पुण्यलक्षणानि नक्षत्राणां ज्योतिर्वर्णप्रभाः स्पष्टरूपेण दृश्यन्ते, तथा तासां स्त्रीणां कान्तिः शोभा च तत्र व्यराजत। कासांचित् स्त्रीणां विमुक्तकेशमालाः, विकीर्णरत्नाभरणानि, मदक्रीडाकाले निद्रया पराभूतचित्ताः, शय्यायां शेरते स्म। कासांचित् भ्रूभूषणा विक्षिप्ता, कासांचित् नूपुरौ च्युतौ, कासांचित् पार्श्वे पतितहाराः। अन्याः मुक्ताहाराभरणाः, कासांचित् वस्त्राणि स्रस्तानि, मुक्ताबन्धनानि, यौवनारम्भेण प्रहृतवत्कन्यावत्। कासांचित् न कर्णाभरणानि, कासांचित् माला भग्ना चूर्णिता, यथा वनमहादन्तिना पुष्पवत्याः लता दलिता। कासांचित् स्त्रीणां वक्षःस्थले शयनशुक्लहंससदृशाः मुक्ताहाराः चन्द्रांशुवत् शोभन्ते स्म। कासांचित् वैडूर्यरत्नानि कदम्बपक्षिणः इव, कासांचित् सुवर्णसूत्राणि चक्रवाकयुगलानि इव आभासन्ते। हंसैः कारण्डवैश्च, चक्रवाकैः भूषिताः, तासां कटीस्फिक्प्रदेशाः नदीतीरशुक्तिमयाः इव दीप्तिमन्तः। कासांचित् सुवर्णपद्मानि घटितघण्टाजालवत्, शोभनतीरवनदीव, कामयशः परिगृह्य शेरते स्म। कासांचित् मृदुलाङ्गुलिषु स्तनाग्रेषु च, दिव्यरत्नमाला शोभमानानि आभूषणानि बभूवुः। कासांचित् वस्त्रान्ताः मुखनिःश्वासोत्क्षिप्ताः पुनः पुनः शीर्षे पतन्ति स्म। तासां पत्नीनां वस्त्रान्ताः पताकावत् पादमूलमणिमयूखसमुज्ज्वलाः शोभन्ते। कासांचित् स्त्रीणां कर्णाभरणानि सुमृदुलप्रभाणि, मुखनिःश्वासेन मृदुलं कम्पन्ते स्म। शर्करासवगन्धयुक्तः, स्वाभाविकमधुरमनोहरः, तासां मुखनिःश्वासः तस्मिन् काले रावणस्य मनः प्रमोदितवान्। कासांचित् रावणपत्नीः, रावणमुखसमप्रभाः, प्रतिद्वन्द्विसुन्दरीणां वदनगन्धं पुनः पुनः अपिबन्ति स्म। सा रावणपत्नीगणः, रावणस्नेहसम्बद्धचित्ताः, स्वैरिण्यः न सन्तः, सहपत्नीच्छानुसारिण्यः केवलं बभूवुः। कासांचित् भूषितबाहुभिः परस्परं शय्यां च वस्त्राणि च उपशय्य शेरते स्म। एकया स्त्रीया अन्यस्याः उरः, अन्यया बाहुः, अन्यया जानु, अन्यया स्तनौ उपशय्य शयिता। ताः परस्परं जानुपार्श्वकटीपृष्ठेषु, अङ्गानि अङ्गेषु निवेश्य, मदस्नेहाभिभूताः शेरते स्म। परस्पराङ्गस्पर्शसुखरता, ताः सुमध्यमा, बाहुभिः परस्परं आलिङ्ग्य, सर्वाः सहशय्यां प्राप्नुवन्। तासां स्त्रीणां मालिका, परस्परबाहुपाशैः सूत्रितमाल्यवत्, मदोत्कटभ्रमरैः आकुलिता शोभयामास। वसन्तकाले सञ्जातविटपशाखाः, वायुसंकीर्णाः पुष्पितलतागणाः यथा, तथा ताः स्त्रियः, परस्परपुष्पैः संयुक्ताः। रावणस्त्रीवनं तद्, शोभनस्कन्धसंयुक्तम्, भ्रमरैः आकुलितम्, वातचालितवनमिव बभूव।