श्वेतप्रासादाः निर्मिताः, पद्मैः सुसम्पूर्णाः पद्मसरोवराश्च तत्र दृश्यन्ते, यत्र पुनः केचन कर्णिकावन्तः पद्माः, अद्भुतानि वनानि, सरांसि च विराजन्ति। तत्रैव तु पुष्पाह्वय इति विश्रुतः महती प्रासादश्रियते, यः रत्नदीप्त्या प्रकाशमानः, उत्तमप्रासादेषु शिरोमणिरिव, महाकपिश्रेष्ठस्य महाप्रासादः। तत्र वैडूर्यनिर्मिताः विहङ्गाः, रजतप्रवालमयाश्च पक्षिणः, नानाविदरत्नभूषिताः सर्पाः, सुशोभनाङ्गा अश्वाश्च दृश्यन्ते। प्रवालहेमपक्षिणः, सिक्तपक्षसमूहाः, कामरूपिण इव तेषां पक्षाः प्रकाशन्ते, मनोज्ञमुखा, शोभनपक्षिणश्च तत्र निर्मिताः। कुण्डलितसूत्रग्रासिनः सु trunkयुक्तगजाः, केचित्पद्मपत्रशुण्डमानेषु, शुभहस्तयुक्ता देवी, लक्ष्मीश्च पद्महस्ता तत्र सृष्टा। एवं तं दिव्यमन्दिरं समीपं प्राप्तः स कपिः विस्मयाविष्टः, सुन्दरगुहायुक्तं पर्वतमिव तम् आलोकयत्। तद्विलोक्य, सुरभि रमणीयं च, हिमपातात् परिशुद्धं पर्वतगुहामिव तं देशं स कपिः प्राविशत्। ततः स कपिश्रेष्ठः पूजितः, दशग्रीवाधिपालितां तां पुरीं प्रविश्य, जनकात्मजां देवीं, या पूज्या, दुःखार्तां, पतिव्रतगुणबलाविष्टां, विचिन्वन् प्रविष्टः। तत्र जनकात्मजां, या महात्मा, धर्मशीलाचरणा, विचिन्वन्, स महाकपिः सर्वतः चक्षुषा निरीक्ष्य, महतीं चिन्ताम् आपन्नः। एवं सप्तमस्सर्गः समाप्तः। अष्टमस्सर्गः शृणु। तत्र वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे अष्टमस्सर्गः। तस्यां प्रासादमध्ये स्थित्वा, वायुसूनुः हनूमान् रत्नमणिविचित्रं महत् प्रासादं ददर्श, सुवर्णजालैः शोभितम्। तदप्रमेयं, अद्भुतं प्रासादं, विश्वकर्मणा स्वयमेव निर्मितम्, आकाशमार्गे वायोः पथमिव, सूर्यपथवत् प्रकाशमानम्। तत्र किञ्चिदपि असावधान्येन न कृतम्, न च किञ्चिदरत्नरहितम्, देवेष्वपि न कोऽपि भेदः, सर्वत्र विशेषैः युक्तमेव दृश्यते। तपसा, समाधिना, वीर्येण च, मनोयोगेन, चिन्तया च, अनुगृहीतम्, अस्मिन्प्रासादे नानारूपाणि समानविशेषैः निर्मितानि। शीघ्रगमननिष्ठया, दुर्गमत्वेन, वातवेगेन च, महात्मनाम्, धर्मात्मनाम्, यशस्विनां, महातेजसां मुख्यनिवासः। स्वाधिष्ठानस्थः, नानाशिखरशोभितः, मनोहरः, शरदिन्दुसमानः, शिखराणि पर्वताग्रसमानि। तत्र रात्रिचराः राक्षसाः, कुण्डलभूषितमुखाः, महाभक्षाः, आकाशगामिनः, विशालविक्षिप्तनयनाः, वेगेन च, सहस्रगणैः भूतैः वह्यमानाः दृश्यन्ते। एवं सप्तमस्सर्गः समाप्तः। नवमस्सर्गः शृणु। तत्र वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे नवमस्सर्गः। तस्यां श्रेष्ठनिवासमध्ये, वायुपुत्रः हनूमान्, विशुद्धं विशालं च गृहं ददर्श, यः गृहाणां मध्ये श्रेष्ठतमः। स राक्षसेन्द्रस्य महाप्रासादः, अर्धयोजनविस्तीर्णः, पूर्णयोजनदीर्घः, नानाशिखरसंघातेन समावृतः। हनूमान्, रिपुन्हन्ता, सर्वत्र वैदेहीं सीतां, विशाललोचनां, विचिन्वन् विचचार। राक्षसानां श्रेष्ठनिवासं निरीक्ष्य, श्रीमान् हनूमान् तदा राक्षसेन्द्रस्य वेश्म समीपमगच्छत्। तद् चतुर्दंष्ट्रत्रिदंष्ट्रगजैः परिवृतम्, मुक्तैः, महास्त्रधारिभिः रक्षोभिः संरक्षितम्। रावणस्य वेश्म पत्निभिः, राक्षसीभिः, बलात् नीताभिः राजकन्याभिः च परिवेष्टितम्। तद्देशः शार्दूलमकरसमाकीर्णः, भीममत्स्यनिष्पन्नः, वातवेगेन चलितः, सर्पसमाकुलसागर इव बभौ। यद् वै श्रियं वैश्रवणेन, सोमेन, गरुडे च यः, सा एव अपराजिता श्रीः रावणगृहे सदा रम्यतया वर्तते। तस्य प्रासादस्य मध्ये, वायुसूनुः अन्यं सुविनिर्मितं गृहं ददर्श, यत्र बहूनि निर्गमस्थानानि आसन्। विश्वकर्मणा ब्रह्मणः कृते निर्मितः, दिव्यः विमानः पुष्पकाख्यः, सर्वरत्नविभूषितः तत्र स्थितः। तं घोरतपसा कुबेरः पितामहत् प्राप्तवान्, तं च कुबेरं स्वबलविजित्य राक्षसेश्वरः तद् विमानम् अवाप्तवान्। स तु विमानः शुद्धहेमराजतस्तम्भैः, चित्रमृगाकृतिभिः भूषितः, दीप्तिमानिव प्रकाशते। सर्वतो रम्यशालावेष्टितः, मेरुमन्दरकूटाभः, आकाशमिव स्पृशन् बभौ। विश्वकर्मणा निर्मितः, वह्निसूर्यसङ्काशः, सुवर्णपदानकः, रम्यवेदिकायुक्तश्च। सुवर्णस्फटिकजालकः, नीलमणिवेदिकः, नीलमणिमहाप्रस्तरयुक्तः। अद्भुतप्रवालरत्नैः, महार्हमणिभिः, अतुल्यमुक्ताभिः च सर्वत्र शोभितः, हस्ततालमिव प्रकाशते। रक्तचन्दनगन्धयुक्तः, सुवर्णगन्धयुक्तः, पुण्यगन्धसम्भृतः, नवसूर्यसङ्काशः। नानारम्यशालाभिः विभूषितः, महाकपिः दिव्ये पुष्पके विमान उपारुह्य, तत्र स्थित्वा, सर्वतः पेयभोज्यनैवेद्यगन्धं चासौ अनुभूतवान्। तं दिव्यं गन्धं, मिश्रितं, मनोहरं, महाबलम्, प्रियस्य प्रियसंयोगमिव, स सस्मार। ततः “एहि” इति उक्त्वा, रावणस्य वेश्म ययौ; तत्र गच्छन्, महतीं पुण्यां सभां ददर्श। सा रावणस्य सभैव प्रियाङ्गनासमा, रत्नपदानका, सुवर्णजालैः शोभिता। स्फटिकतलसमलङ्कृता, मुक्तावज्रप्रवालरजतहेमविभूषिता। नानारत्नस्तम्भैः भूषिता, बहुषु स्तम्भेषु, समैः, ऋजुभिः, दीर्घैः, सर्वतः शोभितैः अलङ्कृता सा सभा विराजते। एवं हनूमान् तत्र राक्षसेन्द्रस्य दिव्यं प्रासादमेकैकशः निरीक्ष्य, सीतायाः अन्वेषणाय प्रवृत्तः, तस्य वेश्मनः अद्भुतं वैभवं, पुष्पकविमानस्य च अलौकिकसौन्दर्यं सम्यक् अवलोक्य, चित्ते आश्चर्यं प्राप।