तत्र तु तस्य महती निवासभूमिः किङ्किणीजालशब्दैः, मेखलानिनादैः, मृदङ्गनिःस्वनैश्च सुस्वरैः समन्तात् प्रतिश्रुत्कैः पूरिता आसीत्। तस्यां दिशि दिशि प्रासादसमूहैः परिवृतं, शतशः सुन्दरस्त्रीभिः सेवितं, सुव्यवस्थितमण्डपवेश्म महद् हनुमान् प्रविवेश। तत्र स महाबलः हनुमान्, जलदपिण्डवद् विद्युत्प्रभाभिः विभूषितं, बकुल-हेमजालैः भूषितं, विहङ्गनिनादैः पूर्णं, वर्षाकाले मेघसमूहमिव महद् वेदिकाजालं ददर्श। स तत्र विविधानि गृहसदनानि अपश्यत्—शङ्खागाराणि, शस्त्रागाराणि, धनुरागाराणि, पुनः प्रियदर्शनानि विशालानि चन्द्रशालानि पर्वतशिखराणि इव। तानि भवनानि स्वामिसामर्थ्येन प्राप्तानि, विविधगन्धर्वयक्षरक्षितानि, देवासुरैः पूजितानि, सर्वदोषवर्जितानि च दृष्टवान्। तानि भवनानि मायया इव निर्मितानि, सर्वगुणैः पृथिव्यां अतीव विशिष्टानि, लङ्केश्वरस्य भवनानि सः अपश्यत्। ततः सः दिव्यं महद् गृहं ददर्श, मेघपिण्डसदृशं, सुवर्णमयैः शोभितं, राक्षसराजस्य सामर्थ्याय योग्यं, नान्यस्मात् तुल्यं पृथिव्यां। तद् गृहं स्वर्गमिव पृथिव्यां प्रसारितम्, तेजसा दीप्तिमन्तं, नानारत्नमण्डितम्, विविधवृक्षपुष्पैः छन्नं, पर्वतशिखरमिव रजसा आवृतम्। तत्र सः रत्नमयैः भूषितं, बहुवर्णरत्नमालया शोभितं, ग्रहचन्द्रैः यथा व्योम, सुश्लिष्टमेखलामिव, चित्रवातायनमण्डितं प्रासादमपश्यत्। पृथिवी पर्वतपङ्क्तिभिः पूरिता, पर्वताः वृक्षछायाभिः पूरिताः, वृक्षाः पुष्पच्छत्रैः पूरिताः, पुष्पाणि केसरपत्रैः पूरितानि। शुभ्राणि प्रासादानि निर्मितानि, तत्र पद्मवनानि सुसम्बद्धानि, पुनः केसरयुक्तानि पद्मानि, रम्याणि वनानि, सरांसि च दृश्यन्ते। तत्र तिष्ठति पुष्पाह्वयः नाम महत् प्रासादः, रत्नप्रभया आवर्तमानः, श्रेष्ठेषु श्रेष्ठः, महाकपेर् गृहं महद्। तत्र वैडूर्यमयाः विहङ्गाः कृताः, रजतमणिमयाः पक्षिणश्च, नानारत्नमयाः अद्भुताः सर्पाः, सुशोभनाङ्गाः अश्वाश्च तत्र दृश्यन्ते। प्रवालहेमपक्षिणः, स्निग्धविलोलपक्षाः, कामरूपिण इव शोभमानाः, सुशोभनमुखाः, रम्यपक्षिणश्च तत्र कृताः। सुमुखाः हस्तिनः पद्मसदृशशुण्डाः, केचन पद्मशुण्डमानेष्च, शुभहस्तया देवी, तथा लक्ष्मीः पद्मधारिणी च तत्र कृताः। एवं सः विस्मितः, तं दिव्यं गृहं उपसृत्य, शोभनं गन्धवद् रम्यमिव हिमात्यये पर्वतगुहां दृष्ट्वा। ततो हनुमान्, पूजितः, दशग्रीवेन पालितां पुरीम् प्रविशन्, जनकात्मजां, या पूज्या, दुःखिता, पतिसत्त्वबलात् संतप्ता, अन्वेष्टुं आरब्धवान्। सा च जनकात्मजा, सती, सदाचारिणी, सर्वत्र दृष्ट्वा, महात्मना हनुमता अन्वेष्यमाणा, तस्य मनः अतिव्यथितम् अभवत्। तत्रैव, तस्मिन् महति प्रासादे स्थितः, मारुतात्मजः हनुमान्, रत्नमणिविचित्रं, सुवर्णजालवातायनयुक्तं महद् गृहं ददर्श। तद् अप्रमेयं, विस्मयकरं, विश्वकर्मणा स्वयम् निर्मितं, वायुमार्गे व्योम्नि शोभमानम्, सूर्यपथवत् दीप्तिमन्तम्। तत्र किंचिदपि अल्पमपि अकृतम् नास्ति, किंचिदपि अरत्नमप्यस्ति न, देवेषु अपि न भेदः, सर्वत्र वैशिष्ट्ययुक्तम् एव। तद् गृहं तपसा, समाधिना, वीर्येण, मनोनिग्रहयुक्तया चिन्तया च प्राप्तम्, नानारूपविशिष्टम्, सममपि सर्वत्र वैशिष्ट्ययुक्तम्। तद् शीघ्रगमने स्थिरचित्तैः दुर्गमम्, वायुवत् गतिशीलम्, महात्मनां, पुण्यात्मनां, यशस्विनां, तेजस्विनां श्रेष्ठं वासस्थानम्। तद् स्वविशिष्टाधारे स्थितम्, नानाशिखरमण्डितम्, मनोहरम्, शरदिन्दुसमं शुद्धम्, पर्वतशिखरमिव अद्भुतम्। तत्र निशाचर्यः, कुण्डलभूषितमुखाः, महाभक्ष्याः, व्योमगामिनः, विशालविलोललोचनाः, वेगेन चलन्तः, सहस्रगणैः प्रेतैः वह्यमानाः दृश्यन्ते। तत्रापि, तस्मिन्नुत्तमे वेश्मनि, मारुतात्मजः हनुमान्, विशालं शुद्धं गृहं, गृहेषु श्रेष्ठम् अपश्यत्। राक्षसराजस्य महत् प्रासादं, अर्धयोजनविस्तीर्णं, योजनमायामं, नानातोरणशतैः संकुलं ददर्श। हनुमान्, रिपून् निघ्नन्, सर्वत्र वैदेहीं, विशालाक्षीं, विचरन् अन्वेषयन्। राक्षसश्रेष्ठस्य तद् गृहं निरीक्ष्य, श्रीमान् हनुमान् राक्षसराजगृहं सम्प्राप्य। तद् चत्वारस्त्रदन्तिभिः त्रिदन्तिभिश्च परिवृतम्, मुक्तैः, बलिनां शूराणां रक्षोभिः रक्षितम्। रावणस्य स भवनं, पत्निभिः, राक्षसीभिः, बलात् नीताभिः राजकन्याभिः च समन्ततः आवृतम्। तद् स्थलम् मकरमकरसंघैः, भीममत्स्यसमाकुलम्, वातवेगेन स्पन्दितम्, सर्पसमाकुलसागरमिव आसीत्। यद् श्रीः वैश्रवणेन, सोमेन, गरुडेन च सह, सा एव नित्यं, न प्रमादिनी, रावणगृहे रमणीयया वर्तते। तस्य प्रासादस्य मध्ये, मारुतात्मजः हनुमान्, अन्यत् सुस्थिरं, नानानिर्यातनयुक्तं गृहं ददर्श। तत् विश्वकर्मणा ब्रह्मणः कृते निर्मितं दिव्यम् विमानं पुष्पकाख्यं रत्नमालाविभूषितम् आसीत्। तत् गृहम् कठोरतपसा कुबेरः प्राप्य पितामहात्, ततः स्वबलविजये राक्षसाधिपतिना प्राप्तम्। तत् सुवर्णरजतस्तम्भैः, विविधमृगमुद्राभिः, कौशलवता निर्मितम्, तेजसा दीप्तिमिव प्रासादमपश्यत्। एवं सः हनुमान्, तेषु दिव्येषु प्रासादेषु, रावणस्य महद् गृहम्, नानाविचित्ररत्नमण्डितम्, सर्वतो विचिन्वन्, जनकात्मजायाः दर्शनाय प्रयत्नं कृत्वा, तत्र तत्र विचरन्, तस्यां लङ्कायां सर्वमिदम् अद्भुतं महद् सौन्दर्यं दृष्टवान्।