हनुमान् वातात्मजः लङ्कानगर्याः मध्ये विचरन्, प्रथमं शुकनाभस्य, चक्रस्य, शठस्य, कपटस्य, ह्रस्वकर्णस्य, दंष्ट्रस्य, लोमशस्य राक्षसस्य गृहेषु गतवान्। ततः युद्धोन्मत्तस्य, मत्तस्य, ध्वजग्रीवस्य अश्वारोहस्य, विद्युज्जिह्वानां, विजिह्वानां, हस्तिमुखस्य च गृहेषु प्रवेशम् अकरोत्। क्रमशः कूदन् करालस्य, पिशाचस्य, शोनिताक्षस्य गृहेषु अपि गतवान्। तेषु दिव्येषु भवनेषु स महाकपिः तेषां समृद्धिं सम्यक् ददर्श। सर्वाणि भवनानि सर्वतः परिगत्य, अन्ते तेजस्वी हनुमान् राक्षसाधिपतेः निवासस्थानं प्राप्नोत्। कपिसिंहः स रावणस्य पत्नीनां शयनमेकं ददर्श, तथा विकृताक्ष्यः राक्षसीः अपि। राक्षसाधिपतेः गृहं प्रविश्य, विविधशस्त्रधारिणः सेना:—शूलधारिणः, गदाधारिणः, शक्तिधारिणः, तोमरधारिणः—ददर्श। महाकायान् राक्षसान् विविधायुधधारिणः रक्तवर्णान्, श्वेतवर्णान्, पाण्डुवर्णान्, शीघ्रकपीन् अपि ददर्श। स तत्र उत्तमजन्मनः, सुन्दरान्, युद्धकौशलसम्पन्नान्, शत्रुहस्तिपीडनान्, ऐरावतसमानान् हस्तिनः ददर्श। तस्मिन्नेव गृहे शत्रुसैन्यविनाशकान्, मेघोपमप्रवाहान्, पर्वतसमानान् वीरान् अपि ददर्श। सहस्रशो सेना: तत्र ददर्श, विद्युत्कलकलैः गर्जमानान्, शत्रुभिः अजेयान्, सुवर्णमालाभूषितान्। रावणस्य निवासे आदित्यसमानदीप्तिमन्तः, सुवर्णजालैरविच्छिन्नान्, वीरान् ददर्श। वातात्मजः हनुमान् विविधरूपाणि सुवर्णपलङ्कानि, मनोज्ञलतागृहाणि, चित्रशालाः अपि ददर्श। अन्यानि क्रीडागृहाणि, काष्ठपर्वतप्रतिमाः, रम्यरत्यगृहं, दिवासभां च ददर्श। रावणस्य प्रासादे, मन्दरशिखरसमुच्चं, मयूरासनैः समाकीर्णं दिव्यम् आवासम् अपि ददर्श। उत्तमं प्रासादं ददर्श, पताकास्थम्भैः पूरितं, सर्वतः रत्नाराशिभिः परिवृतं, दृढसंरचनम्, प्रजापतेः सदृशम्। रत्नदीप्त्या रावणदीप्त्या च, तद् भवनं सूर्यस्य प्रभया यथा प्रकाशम् अकरोत्। कपिश्रेष्ठः सुवर्णमय्यः शय्यान्, आसनानि, भाण्डानि च ददर्श। रत्नमयानि पात्राणि, मधु-मदिरया सिक्तानि, आकर्षकानि, विशालानि, कुबेरगृहसदृशानि ददर्श। नूपुरध्वनिभिः, मेखलानिनादैः, मृदु-मृदङ्गनादैः, तद् स्थानं संगीतनिनादैः पूरितम् अभवत्। हनुमान् महाप्रासादं प्रविश्य, भवनसमूहैः परिवृतं, शतशः सुन्दरस्त्रीभिः युक्तं, सम्यक् व्यवस्थितप्रांगणं ददर्श। तत्र सप्तमः सर्गः समाप्तः। तत्र सप्तमं अध्यायः श्राव्यः। तदनन्तरं स महाकपिः, मणिशिलासुवर्णजालविनिर्मितं भवनजालं, वर्षकालमेघसमूहसदृशं, विद्युत्प्रभया streaked, पक्षिभिः पूरितं ददर्श। नानाशङ्खगृहाणि, शस्त्रगृहाणि, धनुरगृहाणि, पुनः चन्द्रशालाः, रम्याः, विशालाः, पर्वतगृहेषु ददर्श। स्वामिसामर्थ्येन प्राप्तानि, विविधभूताधिपैः शासितानि, देवदानवपूजितानि, दोषरहितानि भवनानि ददर्श। मायया इव निर्मितानि, भूमौ सर्वश्रेष्ठानि, लङ्काधिपतेः भवनानि ददर्श। ततः मेघसमूहाकृतिं, सुवर्णरम्यं, राक्षसाधिपतेः सामर्थ्ययुक्तं, तुल्यं नास्ति यथा, दिव्यं प्रासादं ददर्श। भूमौ स्वर्गसदृशं, तेजसा दीप्तं, नानारत्नमण्डितं, नानावृक्षपुष्पच्छन्नं, पर्वतशिखरधूलिसदृशं तद् प्रासादं ददर्श। नानारत्नमण्डितं प्रासादं ददर्श, पर्वतशिखरमिव, ग्रहचन्द्रसंपन्नं, चातुर्यविन्यासितमेघैः शोभितम्। भूमिः पर्वतपङ्क्तिभिः पूरिता, पर्वता वृक्षच्छत्रैः पूरिताः, वृक्षा पुष्पच्छत्रैः पूरिताः, पुष्पाणि केसरपत्रैः पूरितानि। श्वेतप्रासादाः निर्मिताः, पद्मसरोवराणि पुष्पैः पूरितानि, पुनः केसरयुक्तानि पद्मानि, अद्भुतवनानि, सरांसि च ददर्श। तत्र पुष्पाह्वयः नाम दिव्यः प्रासादः स्थितः, रत्नदीप्त्या शोभितः, उत्तमप्रासादेषु शिरस्त्राणः, महाकपिविशेषस्य प्रासादः। बेरिलनिर्मिताः पक्षिणः, रजतमणिशिलायाः पक्षिणः, विविधरत्नभूषिताः नागाः, उत्तमजातीयाः अश्वाः सुन्दराङ्गाः च ददर्श। प्रवालसुवर्णपक्षिणः, सिक्तपक्षः इव वक्रपक्षः, कामरूपिणः पक्षिणः, सुन्दरमुखाः, शोभनपक्षिणः ददर्श। उत्तमशुण्डाः हस्तिनः, पद्मपत्रशुण्डमानेषु, शुभहस्तयुक्ता देवीः, लक्ष्मीः पद्मधारिण्यः च तत्र निर्मिताः। एवं तद् दिव्यं भवनं समीपं गत्वा, विस्मितः, पर्वतस्य रम्यगुहासदृशं ददर्श; पुनः तद् स्थानं सुरभिम्, रम्यं, हिमपातान्ते रम्यगुहायुक्तं पर्वतं यथा ददर्श। तदा कपिः, पूजितः, दशग्रीवेन शासितां नगरीं प्रविश्य, जनकस्य कन्यां अन्वेष्टुं आरब्धवान्—या धर्मज्ञा, दुःखिता, पतिसामर्थ्येन अभिभूता च। स तदा जनककन्यां अन्वेष्टुं, या उत्तममनसः, धर्मशीलः, सर्वत्र चक्षुषा अन्वेष्टुम् आरब्धवान्, तस्य मनः अत्यन्तं विषण्णम् अभवत्। अष्टमः सर्गः श्राव्यः। अष्टमं अध्यायः। तत्र तस्मिन् भवनमध्ये स्थित्वा, हनुमान् वातात्मजः, रत्नमणिमयम्, सुवर्णजालविनिर्मितम्, महाप्रासादं ददर्श।