ते राक्षसाः परस्परं अतिशयं विगर्हन्तः, स्थूलभुजौ विक्षिपन्तः, मदोन्मत्तवद् असम्बद्धं वदन्तः, मदेन परस्परं अवमन्यन्त च। ते च स्तनौ प्रक्षिपन्तः, अङ्गानि प्रियासु निक्षिपन्तः, नानारूपाणि दर्शयन्तः, दृढधनुषः परिघूर्णयन्तश्च। तत्र स प्रियाभिः स्त्रीभिः परिष्वक्ताः अपश्यत्, अन्याः तत्र शयानाः, काञ्चित् सुमुखीं हसन्तीं, अन्याः कोपात् दीर्घनिःश्वासिनीः च। नगरी च महागजैः घोषयद्भिः, मान्यस्थानस्थैः, वीरैः दीर्घनिःश्वासिभिः, ह्रदेषु सर्पैः निःश्वसद्भिरिव, विराजमानाऽभूत्। तत्र स तां पुरीं प्राज्ञैः राक्षसश्रेष्ठैः, दीप्तनामभिः, स्वकर्तव्यनिष्ठैः, लोकनायकैः, नानाविधैः सुशोभितनामभिः च, सम्यक् अपश्यत्। तान् स्वभावसम्पन्नान्, नानागुणसमन्वितान्, दीप्तिमन्तः दृष्ट्वा स हृष्टः, किञ्चित् विकृतांश्च अपश्यत्। स तत्र परमपूज्याः, शुद्धभावाः, महाशीलाः, प्रियेषु मद्ये च रताः, स्वभावे तारा इव, स्त्रियः अपश्यत्। काञ्चित् मध्यरात्रे प्रियैः परिष्वक्ताः दीप्तिमन्तः, अन्याः सखीभिः परिष्वक्ताः, पक्षिणः पक्षिभिः इव, अपश्यत्। पुनः, अन्याः स्त्रियः शिलातले उपविष्टाः, प्रियाङ्केषु सुखोपविष्टाः, पतिसंयुक्ताः धर्मनिष्ठाश्च, काञ्चित् कामेन उपविष्टां च अपश्यत्। काञ्चित् विवस्त्राः सुवर्णपद्मवर्णाः, काञ्चित् उत्तमाः तप्तकाञ्चनवर्णाः, काञ्चित् शशाङ्कप्रभाः, प्रियत्-वियोगात् शोभाविहीनाः, सु-अङ्ग्यः अपि अपश्यत्। याः तु प्रियतमा प्राप्ताः, मनोहराः, परमसुखसंपन्नाः, गृहेषु प्रमुदिताः, परममोहिनीः, ताः वीरवान् कपिः अपश्यत्। स चन्द्रवदनाः, सुनीलशुभ्रपक्ष्मलाः, सुनेत्राः, नानाभरणमालाविलसन्त्यः, शतपद्मवनमालाभिः इव, अपश्यत्। किन्तु सीतां न अप्राप, या परमसती, राजकुलसम्भवा, पतिपथगामिनी, उत्तमवृत्ता, कन्येवेव लता सुकुमाराङ्गी च। सा तु सनातनपथे स्थिताऽभूत्, मृगनयनी, विरहक्लिष्टा, पत्युः श्रीमद्-चित्तं प्रविष्टा, सर्वासु स्त्रीषु विशिष्टा। तपेन संतप्ताङ्गी, अश्रुप्रलिप्तकण्ठी, पूर्वं उत्तमरत्नहारभूषिता, सुशोभनपक्ष्मलाऽस्याः श्यामकण्ठी, वनमध्ये नृत्यमाननीलकण्ठीव। सा चन्द्ररेखेव लघ्वी, सुवर्णरेखा धूलिना छन्नेव, क्षतपदचिह्नवत्, वातेन विक्षिप्तमेघरेखेव च। सीतां, रामपत्नीं, वाग्विशारदं, पुरुषोत्तमस्य भार्यां, न दृष्ट्वा स कपिः दीर्घकालेन शोकग्रस्तः, अल्पविश्रान्तिमिव मन्दः। षष्ठः सर्गः शृणुत। स कपिः स्वेच्छया रूपमास्थाय, लङ्कायाः राजप्रासादेषु स्वच्छन्दं विचरन्, महाचपलत्वेन निरीक्षमाणः। स लक्ष्मीसम्पन्नः राक्षसराजस्य गृहम् उपससार, सूर्यवर्णप्राकारपरिवृतम्। तद् गृहम् उग्रराक्षसैः रक्षितम्, महावने सिंहैरिव, स कपियूथपः दीप्तिमन्तं प्रासादम् अपश्यत्। तद् सुवर्णाभरणविन्यस्तसौवर्णकवाटैः, नानाविवरैः, सुशोभनद्वारैः च भूषितम्। महागजारोहिभिः, पराक्रान्तैरश्विभिः, अक्षयैर्योधैश्च सेव्यमानम्। नानारत्नसम्पूर्णम्, परममूल्यासनैः अलङ्कृतम्, महारथैः, महापीठैः च संकुलम्। सर्वतः शोभनदृश्यैः, नानाप्राणिविहङ्गैः च पूर्णम्। शिष्टैः अन्तःपुररक्षिभिः, राक्षसैः च दृढरक्षितम्, सर्वतः मुख्याभिः स्त्रीभिः च पूर्णम्। राक्षसराजस्य तद् गृहम् प्रहृष्टाभिः सुशोभनाभिः स्त्रीभिः दीप्तिमान्, स्फटिकाभरणरवेन सागर इव निनदमानम्। राजधर्मसम्पन्नम्, उत्तमचन्दनगन्धयुक्तम्, महाजनसमाकुलम्, महावने सिंहैरिव, तद् गृहम् अभवत्। मृदङ्गशब्दैः, दुन्दुभिनिःस्वनैः, शंखघोषैः च नादितम्, उत्सवकालेषु पूज्यमानम्, नित्यं राक्षसैः सत्कृतम्। सागरसम्भृमतुल्यं, समुद्रनिनादसमम्, महात्मनः तद् गृहम्, महाधनसम्पन्नम्। स महाकपिः तद् रत्नमयमन्दिरं, दीप्तिमन्तं, गजाश्वरथसमाकुलं च अपश्यत्। तत् महाकपिः, "एषा नूनं लङ्कायाः भूषणम्," इति मन्यते, स हनुमान् रावणस्य समीपे विचरन्। राक्षसगृहात् गृहम्, सर्वेषां उद्यानानां च मध्ये, निर्भयः प्रासादान् निरीक्षन् विचचार। स महाबलः प्रहस्तस्य गृहम् अतिवेगेन प्रविश्य, ततः महापार्श्वस्य गृहम् अपि लङ्घयामास। ततः कुम्भकर्णस्य मेघसदृशं गृहम्, विभीषणस्य च गृहम्, महाकपिः प्रविवेश। एवं महोदरस्य, विरूपाक्षस्य, विद्युज्जिह्वस्य, विद्युन्मालेः च गृहम् अगच्छत्। तद्वत् वज्रदंष्ट्रस्य, शुकस्य, शीघ्रगामिनः सारणस्य, प्राज्ञस्य च गृहम् लङ्घयामास। एवं कपिसत्तमः इन्द्रजितः प्रासादं, जम्बुमालि-सुमाल्योः च गृहम् प्रविवेश। रश्मिकेतोः, सूर्यशत्रोः, वज्रकायस्य च गृहम् लङ्घयामास। ततः पवनसुतः धूम्राक्षस्य, सम्पातेः, विद्युद्रूपस्य, भीमस्य, घनस्य, विघनस्य च गृहम् अगच्छत्।