हनूमान् महाकपिः तत्र लङ्कायाम् विचरन् विकृतान्, नानारूपधरान्, सुन्दरान्, दीप्तिमन्तः, पताकाध्वजवहांश्च, विविधानि शस्त्राणि धारयतः च राक्षसान् अपश्यत्। स महाकपिः शूलपाणीन्, दण्डपाणीन्, शस्त्रपाणीन्, खड्गवज्रधरान्, प्रासपाशपाणीन् च वीरान् राक्षसान् अपश्यत्। बहून् पुष्पमाल्यधारिणः, सुरभिस्नेहाभिषिक्तान्, विभूषणैर् अलङ्कृतान्, नानावस्त्रवसनान्, स्वेच्छया विचरन्तः अपि दृष्टवान्। तीक्ष्णशूलधरान्, महावज्रधरान्, शतसहस्रसंख्यान्, अप्रमत्तान्, कार्यनिष्ठान् राक्षसान् अपश्यत्। अन्तःपुरस्य पुरतः रावणेन निर्दिष्टं गृहं स दृष्टवान्, सुवर्णमहातोरणेन शोभितं तद् गृहं ददर्श। राक्षसाधिपतेः प्रसिद्धं भवनं पर्वतस्य शिखरे स्थितम्, पद्ममालावितानैः शोभितैः खातकैः परिवृतं च दृष्टवान्। स महाकपिः दिव्यरूपेण, सुरसङ्गीतनिनादेन प्रतिध्वनितं, सुरपुरीमिव शोभमानं, परिखाभिः, सुवर्णमणिवेदिकाभिः, मुक्तामणिसंयुक्तैः, अगुरुचन्दनगन्धयुक्तैः, सुवर्णमणिरत्नमयैः, सुरभिगन्धैः, समन्तात् परितः प्राकारैः संरुद्धं तद् भवनं ददर्श। तत्र अश्वनिःश्रुतिसमाकुलं, भूषणध्वनिभिः प्रतिपूर्णं, रथयानवाहनपुष्पितं, विमानैः, अश्वैः, गजैः च शोभितं ददर्श। चतुर्दन्तिभिः, शुक्लमेघगणोपमैः, सुसज्जितैः, सुरद्वारसुस्थितैः, मत्तमृगपक्षिसङ्कुलं च दृष्टवान्। सहस्रशः बलिनः राक्षसैः संरक्षितं, राक्षसराजेन रक्षितं तद् गृहं प्रविवेश। रावणस्य अन्तःपुरं सुवर्णमणिवेदिकाभिः, मुक्तामणिसंयुक्तैः, अगुरुचन्दनगन्धयुक्तं, शोभितं च प्रविष्टवान्। एवं पञ्चमः सर्गः समाप्तः। ततः स महाकपिः व्योम्नि प्रभया युक्तं, पुनः पुनः उदितास्तमितं, मदोन्मत्तवृष इव विचरन्तं, शशिनं ददर्श। शीतांशुं, पापविनाशनं, महोदधिं कम्पयन्तं, सर्वभूतप्रभासं, समीपगतम् अपश्यत्। यथा मन्दरे लक्ष्मीः भूमौ, अथवा सायं सागरे, पद्मेषु वा, तथा सा शशिना सह व्योम्नि शोभमानं ददर्श। रजतपञ्जरस्थः हंसः इव, मन्दरगुहायां सिंहः इव, महागजे वीरः इव, तथा शशिनं व्योम्नि शोभमानं दृष्टवान्। पुण्यः शशाङ्कः, निर्मलो, प्रभासम्पन्नः, तुषारराहुप्लुतवर्जितः, स्वच्छप्रभया व्योम्नि दीप्तिमान् आसीत्। सिंहः शिलातटे, गजो महावने, राजा राज्यलाभे यथा शोभते, तथा शशिनं व्योम्नि शोभमानं दृष्टवान्। शुभा सायंप्रभा दिव्यरूपा, शशिनोदयसमये तमो नाशयन्ती, वर्धमानराक्षसान्, पिशाचांश्च निवारयन्ती, रामरमणीयमानसा, प्रशमयन्ती आसीत्। वीणावाद्यनिनादाः श्रुतिकान्ताः प्रनदन्ति स्म; कुलाङ्गनाः पतिसंयुक्ताः सुप्रशान्ताः निद्रां ययुः; तथा रात्रिचराः, अद्भुतघोरचरित्राः, विहृत्य प्रवृत्ताः। स महाकपिः, मत्तविह्वलान्, रथाश्वासनसमाकुलान्, वीर्यश्रियावन्तं जनसमूहं दृष्टवान्। ते परस्परं बहु तिरस्कुर्वन्तः, बाहून् विक्षिपन्तः, मदवाक्यं वदन्तः, परस्परं निन्दन्तः च दृष्टाः। राक्षसाः स्तनदेशान् विक्षिपन्तः, अङ्गानि प्रेयस्यः उपरि क्षिपन्तः, नानारूपाणि दर्शयन्तः, दृढधनुष्मन्तः अपि दृष्टाः। प्रेम्णा समालिङ्ग्यमानाः, अन्याः पुनः शयानाः, काञ्चिद् रम्यमुख्यः हासमानाः, अन्याः कोपात् दीर्घनिःश्वाससमन्विताः दृष्टाः। महागजैः गर्जद्भिः, सत्कृतासनस्थैः, वीरैः दीर्घनिःश्वासैः, सर्पैः पूषितसरोवरम् इव, पुरी शोभमाना दृष्टवती। तत्र सः बुद्धिमान् राक्षसान्, प्राज्ञान्, श्रेष्ठनामानः, कर्तव्यनिष्ठान्, लोकाध्यक्षान्, नानारूपान्, सुशोभितनामान् अपश्यत्। स्वभावगुणसम्पन्नान्, शोभमानान्, तान् दृष्ट्वा सः हृष्टः अभवत्; विकृतान् अपि अवेक्षितवान्। तत्र पुनः, पूज्याः, शुद्धभावाः, महाशीलाः, पतिसंयुक्तप्रियासक्ताः, स्वभावे तारकाः इव दीप्तिमन्त्यः स्त्रियः दृष्टाः। निशायाम् अर्धरात्रे, प्रियतमेभ्यः आलिङ्गिताः, अन्याः सखीभिः आलिङ्गिताः, पक्षिणः पक्षिभिः इव दृष्टाः। पुनः, अन्याः उपरितले उपविष्टाः, प्रियतमेभ्यः अङ्के विश्रान्ताः, पतिसंयुक्ताः, धर्मनिष्ठाः, कामेन उपविष्टाः अपि दृष्टाः। काञ्चिद् विवस्त्राः, कनकपद्मवर्णाः, काञ्चिद् सुवर्णवर्णाः, पुनः काञ्चिद् शशिप्रभवर्णाः, प्रियवियोगशोकार्दिताः, परन्तु रम्याङ्ग्यः अपि दृष्टाः। ताः प्रियसंयोगं लब्ध्वा, प्रमुदिताः, हृष्टाः, गृहेषु हर्षयन्त्यः, परमशोभन्यः, ताः वीरः महाकपिः दृष्टवान्। चन्द्रवदनाः, सुनीलपक्ष्मयः, सुनेत्राः, हारशोभिताः, शतपद्ममालावदन्यः अपि दृष्टाः। सीतां तु, कुलजां, उत्तमशीलां, मार्गस्थां, सुकुमारतरुशाखामिव, साध्वीं, न दृष्टवान्। सा तु प्राचीनमार्गस्था, मृगनयना, विरहाकुला, पतिस्मरणसमाविष्टा, सर्वस्त्रीषु उत्कृष्टा दृष्टवती। दुःखशोषिता, बाष्पलग्नकण्ठी, पूर्वं उत्तममणिहारयुक्ता, सुनीलपक्ष्मा, श्यामकण्ठी, वनमध्ये नीलकण्ठपक्षिणीव नृत्यन्ती इव दृष्टवती। सा चन्द्ररेखा इव अस्पष्टा, धूलिप्रच्छन्ना सुवर्णरेखा इव, चिह्नारुणा, वातनुनीता मेघरेखा इव दृष्टवती। सीतां रामपत्नीं, वाक्पतिं, नरपतिं, अदृष्ट्वा, महाकपिः दीर्घसमये दुःखेन अभिभूतः, अल्पविश्रामः इव दीर्घशोकं प्रपेदे। षष्ठः सर्गः आरभ्यते। ततः सः महाकपिः, कामरूपधारी, लङ्कायाः अन्तःपुरेषु स्वच्छन्देन विचरन्, तं नगरं परिशीलयन्, महावेगेन विचरति स्म।