तस्मिन्नेव काले वायुपुत्रः हनुमान् सर्वत्र दृश्यमानः, शरदिन्दुवत् प्रभाम् विकिरन्, प्रविशन् निष्क्रामंश्च विचित्रं रूपं धारयन् दृष्टः। स तु विहायसम् अनाश्रितं गत्वा, पक्षवतः पर्वतस्येव रूपं बिभ्रत्, नभसि सञ्चरन् दृष्टः। तं तत्र विचरन्तं सिंहिका नाम राक्षसी ददर्श। सा महाबला रूपान्तरविदुषी सिंहिका अन्तःचेतसा चिन्तयामास—"अद्य चिरात् मम भोजनकालः प्राप्तः।" सा मनसा चिन्तयित्वा—"एष महात्मा मम वशेऽद्य प्राप्तः"—इति, तस्य छायाम् आक्रोशयत्। तस्य छायायाम् आकृष्यमाणायाम्, वानरः हनुमान् चिन्तयामास—"अहं सहसा गृहीतः, मम बलं निष्फलम् अभवत्।" स हनुमान्, महाप्लवगः, यथा महापोतः वारिधौ प्रतिकूलवाते प्रेरितः, तथा पार्श्वतः, ऊर्ध्वतः, अधस्ताच्च वीक्षमाणः, सर्वतः दृष्ट्वा, सागरस्य लवणाम्भसि तां सिंहिकाम् उत्पतन्तीं ददर्श। तां दृष्ट्वा, वायुसूनुः हनुमान् विचारयामास—"यथा वानरेन्द्रेण उक्तम्, एषा अद्भुता छायाग्रहणी शक्तिमती निःसंशयम्।" तस्याः तत्त्वं विज्ञाय, बुद्धिमान् हनुमान् मेघमिव शरदृतौ स्वं शरीरं महत् अकुरुत। तस्य महावानरस्य वर्धमानं शरीरं दृष्ट्वा, सा सिंहिका स्वं मुखं व्याप्तमिव व्योम पातालं च प्रसारयामास। सा मेघसमूहनिस्वना गर्जन्ती वानरं प्रति समुत्पत्य, विकृतं महद् व्याप्तमुखं दर्शयामास। तदा बुद्धिमान् महावानरः केवलं तस्याः शरीरं प्राणस्थानानि च निरीक्ष्य, स वज्रसारः वानरः तस्याः विकृतमुखायाम्, स्वं शरीरं पुनः पुनः संक्षिप्य, महावानरः तस्याः मुखे पतित्वा प्रविश्य, सिद्धचराणां दृष्टिपथे निमज्जमानः अभवत्। यथा राहुः पूर्णचन्द्रं ग्रसते, तथा स तया ग्रस्यमानः, ततः तीक्ष्णनखैः तस्याः प्राणस्थानि विदारयामास। अनन्तरं, वेगसमन्वितः मनःसम्प्रयुक्तेन कौशलयुक्तेन च, स तस्याः मुखात् निर्गत्य, भाग्येन, शौर्येण, कौशलाच्च तां सिंहिकां निपातयामास। स वीर्यवान् हनुमान् आत्मसंयम्य, पुनः वेगेन वर्धितशरीरः, तस्याः हृदयं विनाश्य, क्षुब्धे जले पतितः; स हि स्वयम्भुवैव तस्याः वधाय सृष्टः। तां सिंहिकां तेन शीघ्रवेगेन पतितां दृष्ट्वा, दिव्यगमाः सिद्धचराः वानरश्रेष्ठं प्रति ऊचुः—"अद्भुतं कर्म कृतं त्वया, महाबलिन्याः वधः सम्पादितः। यं कार्यं तव आरब्धं, तत् सम्पादय, प्लवगश्रेष्ठ।" "यो हि पुरुषः, यथा त्वं, धृतिं दृष्टिं मतिं दाक्ष्यं च धारयति, स कदाचित् कर्मसु न प्रमाद्यति।" इति तैः प्रशस्तः, स महावानरः तैः साधितार्थैः सत्कृतः, गरुड इव व्योम्नि प्रविवेश। स तु सागरस्य पारं समीपं प्राप्तः, सर्वतः परितः निरीक्ष्य, शतयोजनान्ते वनं विस्तीर्णं दृष्टवान्। स च अवतीर्य, शाखामृगश्रेष्ठः, विविधान् वृक्षैः शोभितं द्वीपं, मलयपर्वतस्य वनानि च, दृष्टवान्। स सागरं, तटप्रदेशान्, तटस्थवृक्षान्, सिन्धुपत्नीः च, अपश्यत्। स्वं रूपं महत् मेघमिव दृष्ट्वा, आत्मवान् हनुमान् बुद्ध्या चिन्तयामास—"यदि राक्षसाः मम वर्धितं रूपं वेगं च पश्येयुः, ते मयि उत्सुकाः स्युः।" इति। ततः स महापर्वतसन्निभं शरीरं संक्षिप्य, स्वाभाविकं रूपं पुनः प्राप्तः, समाहितः, मोहम् अतिक्रम्य स्थितः। रूपं अत्यन्तं संक्षिप्य, हनुमान् स्वस्वरूपे स्थितः, त्रीन् पादान् अतीत्य, बलिं बलमपहरन् हरिरिव, योजयामास। स रम्यं नानारूपं रूपं धारयन्, सागरस्य पारं प्राप्य, अन्यैः अकल्प्यं रूपं धारयन्, आत्मविज्ञः, कार्यनिश्चयसमाहितः, तं देशं निरीक्ष्य स्थितः। तदा शोभनस्य लम्बापर्वतस्य शिखरे, केतक-उदालक-नारिकेलवृक्षैः समन्विते, मेघसमूहसन्निभः महात्मा उपाविशत्। स सागरतीरं प्राप्य, शृङ्गश्रेण्यां लङ्कां दृष्ट्वा, तत्र पर्वतस्य शिखरे उपविश्य, स्वं रूपं त्यक्त्वा, मृगद्विजान् कम्पयामास। स सागरं दानवभुजङ्गसंयुक्तं, महाप्रवाहं, तीर्त्वा, महतीं सागरतीरं प्राप्य, लङ्कां देवनगर्येव दृष्टवान्। इदानीं शृणु श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना विरचिते सुन्दरकाण्डे द्वितीयः सर्गः। स दुस्तरं सागरं तीर्त्वा, महाबलः हनुमान् सुस्थिरः स्थित्वा, त्रिकूटशिखरे लङ्कां ददर्श। शतयोजनं तीर्त्वा, स श्रीमान् परमवीर्यवान् वानरः, न श्वासं न श्रमं च अन्वभवत्। "शतान्यपि योजनानां, बहून्यपि, मया लङ्घयितुं शक्याः; किम् पुनः मितं शतयोजनं सागरस्य?" इति स चिन्तयामास। स बलश्रेष्ठः प्लवगश्रेष्ठः शीघ्रवेगेन लङ्कां प्रति सागरं तीर्त्वा जगाम। स हरितानि उपवने, तमांसि सुरभिणि काननानि, मधुयुक्तानि वनानि, गिरिप्रदेशांश्च तीर्त्वा गतवान्। हनुमान्, प्रभायुक्तः, वानरयूथपः, वृक्षसमृद्धान् पर्वतान्, पुष्पितवनश्रेणीन् च समीप्य गतवान्। स तु तस्मिन् पर्वते, वनगुल्मसमाकीर्णे, वातात्मजः, तं पर्वतशिखरे स्थितां लङ्कां ददर्श। स शालवृक्षान्, कर्णिकारान्, पूर्णपुष्पितखर्जूरान्, प्रियालान्, मुष्कुलिन्दान्, कुटजान्, केतकांश्च अपश्यत्।