तत्र तु हनुमान् वायुपुत्रः तस्याः दिव्यायाः दिशः पन्थानं गच्छन् ददर्श—यत्र जलभारवहाः मेघाः, विविधपक्षिणः, कैशिकनर्तनाचार्याः, ऐरावतश्च विचरन्ति स्म। सा दिशः सिंहैः, गजैः, व्याघ्रैः, पक्षिभिः, नागवाहनैः च, विमलैः भूषितैः विहायसयानैः च शोभिता आसीत्। सैव अग्निवत् दीप्तिमती, वज्राहता, पुण्येन स्वर्गं प्राप्तैर् महाभागैः निवास्यमाना बभासे। तत्र सूर्यः पर्यटति स्म, चित्रभानुना पूजिता, ग्रहैः, नक्षत्रैः, चन्द्रसूर्याभ्यां च भूषिता आसीत्। सा दिशः महर्षिभिः, गन्धर्वैः, नागैः, यक्षैः च संकुला, परं शुद्धा, सर्वैः विश्ववसुभिः सेव्यमाना आसीत्। तत्र देवेन्द्रगजः शुभे चन्द्रसूर्ययोः पथे पदानि न्यधात्, सा जीवजनानां छत्ररूपा, ब्रह्मणा विस्तारिता, सृष्टा च आसीत्। तस्मिन् पन्थानि शूरविध्याधरैः सदा सेव्यमाने, वायुपुत्रः हनुमान् गरुडवद् वायोः पन्थानं जगाम। स मेघगणान् वायुवत् आकर्षन्, कृष्टागुरुश्यामान्, रक्तपीतश्वेतवर्णांश्च मेघान् ययौ। तेन कपिना नीताः ते महाघनाः प्रविशन् निष्क्रमन् च पुनः पुनः दीप्तिमन्तः बभूवुः। तस्मिन्काले हनुमान् सर्वत्र दृश्यते स्म, शरदिन्दुवत् प्रविशन् निष्क्रमंश्च। स तु निर्भरमम्बरं प्राप्तवान्, पक्षवन् इव पर्वतः। तत्र तस्य विहायमानं रूपं दृष्ट्वा, सिम्हिका नाम राक्षसी तम् अवलोकयत्। सा बलवती रूपान्तरज्ञा सिम्हिका मनसा चिन्तयामास—"अद्य चिरात् मे भोजनं सुलभं भविष्यति।" "एष महात्मा मम वशे आगतः" इति निश्चित्य सायं तस्य छायाम् आजग्रह। छायायां गृहीतायां, कपिः चिन्तयामास—"सहसा अहं गृहीतः, मम बलं व्यर्थीकृतम्।" स समुद्रे महानौरिव वातनुन्ना प्रवाहविपरीता इव, कपिः पार्श्वतोर्ध्वाधः च निरीक्षां चकार। स तत्र लवणाम्भसि उत्तिष्ठन्तीं तां महतीं सत्त्ववतीं ददर्श; तां दृष्ट्वा वायुसूनुः विचिन्तयामास। "यथाऽनिलसुतेन कपिश्रेष्ठेन उक्तम्, एषा अद्भुता सत्त्ववती छायाग्रहणी नात्र संशयः" इति ज्ञात्वा, बुद्धिमान् हनुमान् मेघमिव शरदि तनुं विस्तारयामास। तस्य महाकपेर् रूपं वर्धमानं दृष्ट्वा, सा सिम्हिका व्योमरसायनं महद् विवृत्य मुखं प्रसारयामास। घनघननिनादेन गर्जन्ती, सा कपये अभ्यधावत्; तदा तस्याः विकृतं महन्मुखं दृष्ट्वा, बुद्धिमान् महाकपिः केवलं तस्याः शरीरं प्राणस्थानानि च निरीक्ष्य, वज्रसमानबलः, स्वं शरीरं पुनः पुनः संकुच्य, तस्याः मुखे उत्पपात पतितश्च। सिद्धचरनाः तम् निमज्जन्तं दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः। यथा राहुः पूर्णचन्द्रं ग्रसति, तथा स तया निगृहीतः; तदा कपिः तीक्ष्णनखैः तस्याः प्राणस्थानानि विदारयामास। ततः वेगेन समेन च प्रज्ञया, स उत्पत्य, भाग्यवीर्यनिपुण्यैः तां निपातितवान्। वीर्यवान् कपिः स्वसंयम्य, वेगेन पुनः ववृद्ध; हनुमान् तस्याः हृदयम् विदार्य, विक्षिप्तजलधौ न्यपतत्; हनुमान् स्वयम् स्वयम्भुवाऽस्याः विनाशाय सृष्टः। तां सिम्हिकां कपिवेगेन निपातितां दृष्ट्वा, व्योमचारीणि भूतानि कपिश्रेष्ठं हनूमन्तं प्राहुः—"अद्भुतं कर्म कृतं त्वया; महाबलिन्याः निघ्ननं जातम्। यत्कृत्यं तव, तत्सिद्ध्यतु, प्लवगश्रेष्ठ!" "यस्य चत्वारि—दृढनिश्चयः, दृष्टिः, बुद्धिः, दक्षता च—तव यथा, स कदाचिदपि कर्मणि न प्रमाद्यति।" इति तैः पूजितः, स मान्यकपिः व्योम मार्गमाविशत्, गरुड इव सर्पान् भक्षयन्। अन्तः समुद्रस्य पारं प्रायः प्राप्तः सन्, सर्वतः पर्यवलोक्य, शतयोजनान्ते वनखण्डमेकं ददर्श। तत्र स कपिवरः, उपरि उपरि पतन्, विविधवृक्षैः शोभितं द्वीपं, मलयपर्वतस्य काननानि च अपश्यत्। स सागरं, तटभूमिम्, तटस्थवृक्षान्, सागरपत्नीमुखानि च अपश्यत्। स्वं महाघनसन्निभं रूपं दृष्ट्वा, आत्मसंयमी, प्राज्ञः, "अहं नभः प्रतिरुद्धवत्" इति चिन्तयामास। "यदि राक्षसाः मम वर्धितरूपं वेगं च पश्येयुः, ते मयि कौतूहलं कुर्वेरन्" इति स महात्मा चिन्तयामास। ततः, पर्वतसन्निभं रूपं संहृत्य, स्वाभाविकं रूपं गृहीत्वा, विमुक्तमोहवत् स्थितः। तदा हनुमान् स्वस्वरूपे स्थित्वा, रूपं संक्षिप्य, त्रिभिः पादैः बलिं बलमपाक्रान्तवन् हरिरिव, तं देशं जगाम। रमणीयं नानारूपं रूपं धारयन्, स सागरपारं प्राप्तः; अन्यैः अतीत्य रूपं धारयन्, आत्मवेत्ता, लक्ष्यनिष्ठः, तं देशं निरीक्ष्य तस्थौ। तदा शुभे लम्बापर्वतशिखरे, केतक, उदालक, नारिकेलवृक्षैः युक्ते, स महात्मा घनसन्निभः न्यपतत्। स सागरतीरं प्राप्त्वा, उत्तमपर्वतस्थां लङ्कां निरीक्ष्य, तस्मिन् पर्वते न्यपतत्, स्वं रूपं त्यक्त्वा, मृगपक्षिणः च व्याकुलान् चकार। स सागरं दानवनागराकुलं, महावेगं, तीर्त्वा, सागरतीरे न्यपतत्, लङ्कां च ददर्श—देवनगर्य इव शोभमानाम्।