वीरः हनुमान् पञ्चाशद् योजनानि ऊर्ध्वगतोऽभवत्, सुरसा च स्वं मुखं षष्टि योजनानि विस्तारितवती। ततः क्षणेन हनुमान् सप्ततिः योजनानि महत्त्वं प्राप्य सुरसा मुखं अशीतिः योजनानि विस्तारितवती। हनुमान् अग्निसदृशः नवतिः योजनानि ऊर्ध्वगतोऽभवत्, सुरसा च शतयोजनपरिमाणं मुखं प्रसारितवती। तस्याः घोरं दीर्घजिह्वं नरकप्रतीकं मुखं दृष्ट्वा, वायुपुत्रः हनुमान् बुद्धिमान् विचिन्तितवान्। ततः हनुमान् मेघसदृशं शरीरं संकुच्य, अङ्गुष्ठमात्रः अभवत्। समीपं गत्वा तद् मुखं प्रविश्य, बलवान् हनुमान् आकाशे स्थित्वा इदं वचनं उवाच – "दक्षकन्ये, तव मुखं प्रविश्य, नमः ते। अद्य अहं वैदेहीं यत्र साऽस्ति, तत्र गच्छामि; तव वरः सत्यम्।" तं सुरसा मुखात् मुक्तं राहुजिह्वायाः चन्द्रमिव दृष्ट्वा, देवी स्वं रूपं प्राप्य उवाच – "गच्छ, कपिश्रेष्ठ, सौम्य, यथेष्टं कार्यं साधय। वैदेहीं महात्मने राघवाय प्रापय।" हनुमतः तृतीयं दुष्करं कर्म दृष्ट्वा, सर्वे जीवाः "साधु साधु" इति प्रशंसां प्रादुः। तदाऽनन्तरं हनुमान् अगम्यसागरं वरुणालयं प्राप्तवान्, गरुडवेगेन आकाशं प्रविष्टवान्। तत्र जलधरैः, पक्षिभिः, कैशिकनर्तकाचार्यैः, ऐरावतैः च सम्पूर्णं आकाशं आसीत्। सिंहैः, गजैः, व्याघ्रैः, पक्षिभिः, नागवाहनैः, विमानेषु च शोभितम्। तत्र विद्युत्स्पृष्टं अग्निसदृशं, पुण्येन स्वर्गं प्राप्तैः महाभागैः वासितम्। सूर्यगम्यम्, चित्रभानुना पूजितम्, ग्रहैः, ताराभिः, चन्द्रसूर्याभ्यां शोभितम्। महर्षिभिः, गन्धर्वैः, नागैः, यक्षैः च आकाशं सम्पूर्णम्, विश्ववसुभिः सेवितम्। सुरेन्द्रगजः शुभचन्द्रसूर्यपथं गतः, प्राणिनां छत्ररूपं आकाशं ब्रह्मणा विस्तारितम्। वीरैः विद्याधरैः सेवितम्, हनुमान् वायुपुत्रः गरुडसदृशं वायुपथं गतः। हनुमान् मेघसमूहान् वायुवद् आकर्षन्, कृष्टाग्रहणवर्णान्, रक्तपीतश्वेतवर्णान्। महा मेघाः कपिना आकर्षिताः, हनुमान् पुनः पुनः प्रविश्य निष्क्रम्य शोभितः। तदा हनुमान् सर्वत्र दृश्यः, शरदिन्दुवत् प्रविश्य निष्क्रम्य शोभितः। निर्भरं आकाशं प्राप्तवान्, पक्षयुक्तशैलसदृशः; तं तत्र विहरन्तं राक्षसी सिम्हिका दृष्टवती। शक्तिमती सिम्हिका "अद्य दीर्घकालात् भोजनं करिष्यामि" इति मनसि चिन्तयामास। "एष महाभूतः मम वशं प्राप्तः" इति चिन्तयित्वा, तस्य छायाम् अपगृह्णात्। छायाग्रहणसमये हनुमान् "अहं आकृष्टः, बलं नष्टम्" इति विचिन्त्य, समुद्रे नावमिव वायुसंवेगात् प्रवृत्तः, पार्श्वतोऽधोऽपि उपरि च अपश्यत्। सः लवणोदके महाभूतं उत्थितं दृष्ट्वा, वायुपुत्रः हनुमान् विचारयामास। "यथा कपिराजः उक्तवान्, एषा अद्भुतशक्तिः छायाग्राहिणी निःसंशयम्।" तस्याः स्वरूपं ज्ञात्वा, हनुमान् मेघसदृशं शरीरं प्रसारयामास। महाकपेशरीरं वर्धमानं दृष्ट्वा, सिम्हिका व्योमपातालवद् मुखं प्रसारयामास। मेघसमूहवत् गर्जन्ती सा कपिं अभिमुखं धावति; तदा सः विकृतं विशालं मुखं दृष्ट्वा। हनुमान् केवलं शरीरं प्राणस्थानि च अपश्यत्; मुखं विकृतं दृष्ट्वा, वज्रसदृशबलः कपिः। पुनः पुनः संकुच्य, महाकपिः तस्याः मुखं प्रविश्य पतितः; सिद्धचराणां दृष्टिः तं निमज्जन्तं। राहुः पूर्णचन्द्रं यथा ग्रसति, तथा सः ग्रस्यमानः; ततः कपिः तीक्ष्णनखैः तस्याः प्राणस्थानि विदारितवान्। ततः वेगेन, मनःसंपन्नेन, ऊर्ध्वं कृतवान्; भाग्येन, धैर्येण, कौशलात् तां प्रहारयामास। वीरः स्वनियन्ता कपिः पुनः वेगेन वर्धितः; हनुमान् तस्याः हृदयं विनाश्य, उद्वेगसागरं पतितः; हनुमान् स्वयमेव स्वयम्भुवाऽसृज्य तस्याः विनाशाय। सिम्हिकां कपिना वेगेन पतितां दृष्ट्वा, आकाशचारी जीवाः कपिश्रेष्ठं उवाचुः – "अद्य घोरं कर्म कृतं, महाभूतः त्वया हतः। यत्कारणं त्वया आरब्धं, तत् साधय, उत्क्रान्तिश्रेष्ठ।" "यो निश्चयः, दृष्टिः, बुद्धिः, कौशलं च तव यथा, सः कार्ये न प्रमाद्यति।" तैः साधितार्थैः पूजितः कपिः हनुमान् आकाशं प्रविश्य, गरुडः इव नागभक्षकः अभवत्।