सागरस्य निर्देशेन महत् पर्वतः जलनिमग्नः क्षणेन स्वशिखराणि प्रकटयामास। तस्य शिखराः सुवर्णमयाः, किन्नरैः महागोभिः च भूषिताः, सूर्यस्योदयनिव स्फुरन्तः, आकाशं इव स्पृशन्ति स्म। जाम्बूनदसुवर्णशिखरैः समुन्नतैः आकाशः शस्त्रक्षेत्रवत् बभासे, सुवर्णप्रभया दीप्तः। शुद्धसुवर्णशिखरैः महाप्रभया स्फुरद्भिः, स पर्वतः शतसूर्यवत् प्रकटितः। हनुमान्, तं पर्वतं अचानक् समुद्रमध्ये स्थितम् उद्रेकं इव दृष्ट्वा, मनसि विचारयामास—"एष बाधा अस्ति।" ततः वायुसमः महाकपिः तं महापर्वतं वक्षसा आघातयामास, यथा वायुर्वर्षमेखलां प्रक्षिपति। कपिना स्पृष्टः स पर्वतः कपिस्यान्तिम् बलम् अनुभूतवान्, हर्षितः गर्जितवान् च। आकाशे तं वीरं समीपगच्छन्तं दृष्ट्वा, पर्वतः हर्षितः प्रसन्नहृदयः कपये इदं वचनम् उवाच। स्वशिखरे मानुषरूपं धृत्वा स्थित्वा, स पर्वतः उवाच—"कपिस्रेष्ठ, त्वया कष्टं कार्यं साधितम्। मम शिखरेषु अवतीर्य विश्रान्तिं कुरु, ततः गन्तव्यम्। रघुवंशजैः समुद्रः वृद्धः। रामस्य कार्ये समुद्रः त्वां पूजयति; उपकारस्य प्रत्युपकारः धर्मः। अतः तं उपकारं प्रत्युपकाराय सम्मानः दातव्यः; तव कृते स समुद्रः मम प्रेरणां कृतवान्।" "एष कपिः शतयोजनं आकाशे लीलया लङ्घितवान्; मम शिखरे विश्रान्त्वा शेषमार्गं गच्छतु। कपिसिंह, इह स्थित्वा मम शिखरे विश्रान्तिं कुरु; इह बहूनि सुरभि मधुरमूलानि कन्दफलानि च सन्ति। एतानि आस्वाद्य विश्रान्त्वा त्वं गन्तुम् अर्हसि; कपिस्रेष्ठ, त्रिषु लोकेषु तव गुणैः अस्माकं सम्बन्धः प्रसिद्धः।" "वायुसुत, लीलायुक्तेषु कपिषु त्वं अग्रणी, कपिगज। अतिथि साधारणः अपि ज्ञातेन पूजनीयः, धर्मविचारिणः तु अत्यधिकः—तव तु किम्। त्वं श्रेष्ठदेवस्य, वायोः पुत्रः, समवेगः कपिगज। धर्मज्ञः पूजितः सति, वायुर्व पूजितः; अतः त्वं मया पूजनीयः—कारणं शृणु।" "पूर्वे कृतयुगे पर्वताः पक्षिणः आसन्; तैरपि सर्वदिकं गारुडवेगेन गच्छन्ति स्म। तेषां गतौ देवाः ऋषयः सर्वभूतानि च भयभीतानि अभवन्, पतनभीत्या। ततः इन्द्रः, सहस्राक्षः, पर्वतानां स्वामी, क्रुद्धः वज्रायुधेन तेषां पक्षान् छिन्त्वा शतानि सहस्राणि च छेदितवान्।" "तदा, इन्द्रः वज्रमुत्क्षिप्य क्रुद्धः मम समीपम् आगच्छन्, महान् वायुः मां आकस्मात् दूरं प्रक्षिप्य रक्षितवान्। अतः कपिस्रेष्ठ, अहं सलिलसमुद्रे पतितः, पक्षान् गुह्य रूपं स्थापयित्वा तव पित्रा रक्षितः। अतः त्वं पूजनीयः; तव पितुः कृते मम सम्बन्धः जातः।" "मम तथा च समुद्रस्य कार्ये, त्वं बुद्धिमान् हर्षितचित्तः सन्तोषाय कार्यं कुरु। विश्रान्तिं कुरु, मम अर्घ्यं गृहाण, कपिस्रेष्ठ। स्नेहं गृहाण, त्वं पूजितः; आगमनात् अहं तुष्टः।" एवं उक्ते, कपिस्रेष्ठः पर्वतं प्रति उवाच—"अहं तुष्टः, आतिथ्यं कृतम्; खेदः परित्यक्तव्यः। कार्यकालः समीपः, दिनं गच्छति; वचनं दत्तम्, स्थातुं न शक्यते।" इति उक्त्वा, कपिप्रवरः पर्वतं हस्तेन स्पृष्ट्वा आकाशं प्रविश्य, हसन्निव, बलसम्पन्नः निर्जगाम। स पर्वतः समुद्रः च तं कपिं आदरात् दृष्ट्वा, पूजितः, शुभैः आशीर्वादैः समन्वितः। ततः हनुमान् पर्वतं महाब्धिं च उपरि कृत्वा, पितुः मार्गं प्रविश्य, निर्मलमाकाशे गतिम् अकरोत्। पुनः उन्नतं गत्वा, पर्वतं वीक्ष्य, वायुसुतः अनाश्रितः कपिप्रवरः अग्रे गच्छन् अभवत्। हनुमानस्य तृतीयं महद् अद्भुतं कर्म दृष्ट्वा, देवाः सिद्धाः ऋषयः च सर्वे स्तुतिं अकुर्वन्। तत्र देवाः, सुवर्णनाभः सुनाभः इन्द्रः च हर्षिताः। शचीपतिः इन्द्रः, संतुष्टः, सुनाभं पर्वतश्रेष्ठं प्रति वचनम् उवाच— "सुनाभ, सुवर्णनाभपर्वतानां स्वामिन्, अहं तव तुष्टः। निर्भयत्वं ददामि; यथेष्टं गच्छ। हनुमन्तं सहाय्यं कृतवान्, यः अत्र विश्रान्तः, शतयोजनं निर्भयः गन्तुं समर्थः।" "एष कपिः केवलं रामस्य, दशरथस्य पुत्रस्य, हिताय गच्छति। तव शक्त्या आतिथ्यं कृत्वा अहं सुप्रीतः।" इत्युक्त्वा, पर्वतः इन्द्रं तुष्टं दृष्ट्वा महानन्दं प्राप्तवान्।