ततः सागरजलम् भेदयित्वा स सूर्यः इव दीप्तरश्मिभिः मेघान् विदारयन् उच्चैः स्थितः। क्षणेन स महान् पर्वतः जलनिमग्नः, सागरस्य नियन्त्रणात् शिखराणि प्रकाशयामास। तस्य पर्वतः शिखराणि सुवर्णमयानी, किंनरैः महाभोगिभिः च भूषितानि, सूर्यस्य उदयवत् दीप्तानि, आकाशम् इव स्पृशन्ति स्म। जाम्बूनदसुवर्णशिखरैः आकाशः शस्त्रक्षेत्रवत् स्फुरन् सुवर्णतेजसा विभाति स्म। तस्य पर्वतः शुद्धसुवर्णशिखरैः महती दीप्त्या प्रज्वलितः, शतसूर्यसदृशः प्रतीतः। हनुमान् तं पर्वतं सहसा उदितं, लवणसागरमध्ये स्थितं, दृष्ट्वा चिन्तयामास—“अयं विघ्नः” इति। स महान् वानरः वातवेगसमः, तं उच्चपर्वतं वक्षसा ताडयामास, यथा वायुर्वर्षमेघं प्रक्षिपति। वानरेण स्पृष्टः स पर्वतश्रेष्ठः तस्य वानरस्य बलं ज्ञात्वा हर्षितः गर्जितुम् आरब्धवान्। आकाशे तं वीरं समीपं आगच्छन्तम् दृष्ट्वा, पर्वतः हर्षितः प्रमुदितहृदयः वानरं प्रति इदं वचनम् उवाच। मानवस्वरूपं धृत्वा स्वशिखरे स्थितः स पर्वतः उवाच—“हे वानरश्रेष्ठ, त्वया कष्टकार्यं कृतम्। मम शिखराणि अवतर्य सुखेन विश्रान्तिं कुरु, ततः गच्छ; रघुवंशजैः सागरः वर्धितः। रामस्य कार्ये संलग्नः सागरः त्वां पूजयति; उपकारस्य प्रत्युपकारः धर्मः। अतः प्रत्युपकारार्थं स त्वत्तः सम्मानं अर्हति; तव कृते स मया प्रेरितः। अयं वानरः आकाशे शतयोजनम् उत्प्लुत्य आगतः; तस्य विश्रान्तिं कुरु, ततः शेषमार्गं गच्छ। इह स्थित्वा, वानरशार्दूल, मम उपरि विश्रान्तिं कुरु, ततः गच्छ; अत्र सुगन्धितानि, मधुराणि मूलानि, कन्दानि, फलानि च सन्ति। एतानि आस्वाद्य, विश्रान्त्वा, वानरश्रेष्ठ, गच्छ; वानरमुख्य, त्वया अपि अस्माकं सम्बन्धः अस्ति, त्रिलोकप्रसिद्धः तव गुणैः। वानराणां वेगयुक्तानां उत्प्लवनेषु, हे वातात्मज, त्वां अग्रगण्यं मन्ये, वानरगज। विद्वद्भिः सामान्यः अतिथिः अपि पूजनीयः इति कथ्यते, धर्मज्ञैः विशेषतः; तव तु अधिकम्। त्वं परमदेवस्य महात्मनः वातोत्तमस्य पुत्रः; वानरगज, वेगेन तस्य तुल्यः। धर्मज्ञस्य तव सम्मानात् वायुः अपि सम्मानं लभते; अतः त्वं मया पूजनीयः; कारणं अपि शृणु। पूर्वे कृतयुगे, प्रिय, पर्वताः पक्षिणः आसन्; ते अपि सर्वदिशं गरुडसमानवेगाः गच्छन्ति स्म। तेषां गमनात् देवगणाः ऋषयः सर्वभूतानि च, पतनभीत्या, भयभीताः अभवन्। तदा इन्द्रः, सहस्राक्षः, पर्वतानां स्वामी, कोपितः, वज्रेन तेषां पक्षाणि छित्त्वा, शतसहस्राणि छेदयामास। यदा कोपितः देवाधिपः मम समीपं वज्रं उत्तोल्य आगच्छत्, तदा महात्मना वायुनाः अहम् आकस्मात् दूरं क्षिप्तः। एवं, वानरश्रेष्ठ, अहम् अस्मिन लवणसागरे निक्षिप्तः, पक्षाणि गुह्यन्ति, रूपं च अव्याहतम्, तव पितुः रक्षणात्। अतः त्वां पूजयामि; त्वं मम सम्मानार्हः, वातात्मज। त्वया अस्माकं सम्बन्धः उत्पन्नः, वानरश्रेष्ठ, महागुणसम्पन्न। अस्माकं सागरस्य च कार्ये, त्वं बुद्धिमान्, हर्षितचित्तः मम प्रियं कुरु। विश्रान्तिं कुरु, वानरश्रेष्ठ, मम अर्पणं स्वीकुरु; मम स्नेहं गृहाण; त्वं पूजितः; आगमनेन अहम् तुष्टः। एवं उक्तः वानरश्रेष्ठः तं पर्वतश्रेष्ठं प्रति उवाच—“अहं तुष्टः; आतिथ्यं कृतम्; अस्य रोषस्य परित्यागः भवतु। कार्यकालः इति, दिवसः गच्छति; प्रतिज्ञां दत्तवान्; अत्र अधिकं स्थातुं न शक्यते।” इति उक्त्वा, वानरश्रेष्ठः पर्वतं हस्तेन स्पृशित्वा, आकाशं प्रविश्य, हसन्निव, बलवान् निर्जगाम। स पर्वतः सागरः च तं वानरं महत् सम्मानं कृत्वा, शुभाशीर्वादैः पूजितम् अवलोकयामास। स वानरः पर्वतं सागरं च परित्यज्य, उर्ध्वं गत्वा, पितुः मार्गं प्रविश्य, निर्मलम् आकाशम् अतीत्य गच्छति स्म। पुनः उच्चं गत्वा, तं पर्वतं दृष्ट्वा, वातात्मजः निर्भरः, महावानरनायकः, अग्रे प्रस्थितः। हनुमतः द्वितीयं अतिदुष्करं कर्म दृष्ट्वा, सर्वे देवाः, सिद्धाः, महर्षयः च तं स्तुतिं कृतवन्तः। तत्र स्थिताः देवाः तस्य कर्मणि हृष्टाः अभवन्, सुवर्णनाभः सुनाभः, सहस्राक्षः इन्द्रः च। शचीपतिः स्वयं तुष्ट्या गद्गदवाचा सुनाभं पर्वतश्रेष्ठं प्रति इदं वचनम् उवाच। “हे सुनाभ, सुवर्णनाभपर्वतानां स्वामिन्, अहं तव अतिप्रीतः अस्मि; तुभ्यं अभयम् ददामि; यथेष्टं गच्छ, सौम्य। त्वया हनुमते महत् साहाय्यम् कृतम्; स इह विश्रान्तः, शतयोजनम् क्रमशः निर्भयः गच्छन्। अयं वानरः केवलं रामस्य, दशरथस्य पुत्रस्य, हितार्थं गच्छति; तव शक्त्या आतिथ्यं कृत्वा, अहं दृढम् तुष्टः अस्मि।