हनुमान्, वायुपुत्रः, महाबलवान्, समुद्रं प्रति वेगेन प्लवन्तः, तरुषु उत्पन्नं विचित्रं पुष्पराशिं स्वगर्जनवेगेन कम्पितम् आकाशे समुद्रस्योपरि स्रावयामास। तेन स पुष्पसमूहो लघुतया पतित्वा महोदधिं तारकाभिरिव व्याप्तं व्योम्नः सदृशं शोभयामास। तैः सुरभिभिः नानावर्णपुष्पैः सम्प्लुतः स कपिः सञ्जातमेघ इव विद्युत्पुञ्जैः भूषितः शोभां प्राप। जलमपि तेन विक्षिप्तैः पुष्पैः आच्छादितं, तारा इव वा दीपाः इव वा आकाशे दीप्तिम् आदधत्। तस्य कपेः आकाशे प्रसारिते भुजौ, पर्वताग्रात् निष्क्रान्तौ पञ्चमुखौ उरगाविव दृष्टौ। स महाकपिः महोर्मिसम्पन्नं सागरसागरं पिबन्निव, व्योम्नः पिपासुः इव च बभासे। तस्य नेत्रे वातमार्गानुगते, विद्युत्समप्रभे, पर्वते अग्निवत् दीप्तिमन्तौ। तस्य बभ्रूनयनस्य प्रवीरस्य बृहत् वृत्ते नेत्रे चन्द्रसूर्यसमान्यौ स्थिरतया विराजेते। तस्य रक्तनासिकायाः मुखमपि सायंतनार्कमण्डलस्पर्शरक्तवद् बभासे। तस्योर्ध्वमुत्क्षिप्तः पुच्छः आकाशे इन्द्रध्वजवत् शोभां प्राप। स वायुपुत्रः हनुमान्, वर्तुलितपुच्छः शुक्लदंष्ट्रश्च, प्रभायुक्तः सवितृमण्डलवद् बभासे। तस्यात्यन्तरक्तकटिदेशः रक्तारुणेन विभक्तः पर्वत इव शोभते। स कपिसिंहो यदा सागरं लङ्घयति, तदा तस्य पार्श्वयोः प्रवहमानः वातः मेघगर्जनवत् निनादं जनयति। स उत्तरेभ्यः दिशः पतनं यथा उल्कापातः दृश्यते, तथैव स महाकपिः बभासे। दीप्तः स कपीन्द्रः ज्वलनशिखेव व्योम्नि प्रसारितः, बन्धनयुक्तमहागज इव च दृश्यते। तस्य शरीरस्य गम्भीरच्छायया व्योम्न्यधः पतिता नौः वातवेगनियोजिता इव सागरे निमग्ना दृश्यते। यस्य यत्र यत्र सागरस्य देशं स महाकपिः प्राप्नोति, तत्र तत्र स सागरः तस्य भुजबलवेगेन उन्मत्त इव दृश्यते। स महाकपिः वेगेन महोर्मिशिखराणि, पर्वतसमानि, लङ्घयन् प्रचक्राम। कपिवातेन च मेघवातेन च समं सागरः कम्पितः भीषणं निनादं चकार। स कपिसिंहः लवणाम्भसि महोर्मिजालान् आकृष्य, आकाशं भूमिं च विक्षिपन्निव, प्लवमानः बभूव। स वेगेन महता सागरतरङ्गान् मेरुमन्दराकारान् गण्यन्निव अतिक्रामत्। तदा तस्य कपेः वेगप्रभावेन बादितं जलं मेघसम्पूर्णं व्योम्नि शरद्वद् व्याप्तम् आविर्भूतम्। तत्र मत्स्यगोधाकच्छपग्राहाः प्रकाशमाना आवरणविहीनदेहाः इव दृश्यन्ते। स कपिसिंहं प्लवन्तं दृष्ट्वा सागरनिवासिनः सर्पाः तं गरुडमिव व्योम्नि मन्यन्ते। तस्य प्लवमानस्य छाया दशयोजनविस्तीर्णा त्रिंशद्योजनदीर्घा शोभनत्वमगात्। सा छाया वायुपुत्रं अनुगम्य लवणाम्भसि श्वेतघनरेखेव बभासे। स महाकपिः दीप्तिमान् महाकायः वातमार्गे निरालम्बः पक्षिराजपर्वत इव शोभते। स कपिगजः वेगेन गच्छन् तेन मार्गेण सागरः कूपवत् सञ्जात इव। पतनसमये पक्षिसंघान् भिन्दन् हनुमान् पक्षिराजवत् मेघसमूहान् वातवत् विक्षिपन् गच्छति। श्वेतरक्तनीलकपिशवर्णाः महाघनाः तेन आकृष्टाः शोभन्ते। स पुनः पुनः मेघसमूहान् प्रविश्य निर्गम्य चन्द्रवत् प्रकटितगुप्तः दृश्यते। तं वेगेन प्लवन्तं कपिं दृष्ट्वा देवाः गन्धर्वाः चारणाश्च तत्र पुष्पवृष्टिं चक्रुः। स कपिप्रवरः प्लवन्तं न सूर्यः तापयामास, न च वातः तं बाधते, रामकार्यसिद्धये तं सेवते। तं व्योम्नि गच्छन्तं मुनयः स्तुतिं चक्रुः, देवगन्धर्वाः वनचरं कीर्तिम् अर्चुः। नागयक्षराक्षसाश्च तं श्रान्तिवर्जितं कपिश्रेष्ठं प्रशशंसुः। यदा हनुमान् कपिसिंहः प्लवन्तः, सागरः इक्ष्वाकुवंशस्य मान्यतां चिन्तयन् विचारयामास। यदि अहं कपिश्रेष्ठं हनुमन्तं नोपकुर्यामि, तर्हि वक्तृभिः निन्दास्पदं भविष्यामि। सगरः इक्ष्वाकुकुलाधिपतिना मया वर्धितः, अयं च इक्ष्वाकुवंशस्य मन्त्र्यस्तस्मात् मया न विघ्नः कर्तव्यः। एवं मया कर्तव्यम् यथा स कपिः विश्राम्येत, विश्रान्तः च मयि सुखेन शेषं समुद्रं अतिक्रामेत्। एवं बुद्ध्या निश्चित्य सा सागरः स्वर्णनाभिं सागरतलनिहितां सुमहान् मेनाकं पर्वतराजं इदं वचनं अब्रवीत्— "त्रिदशाधिपेन महात्मना त्वं असुरगणनिवारणाय अत्र स्थापितः।