हनुमान्, कपिसत्तमः, महाप्लवाय सज्जीकृतः, स्वस्य रोमशTailं क्रमशः वक्रं चालयन् अदृश्यत, यथा गरुडः सर्पं वहन्। तस्य पुच्छं, वेगेन गतस्य पृष्ठतः आवृतं, महावीर्यसर्पः गरुडेन वह्यमानः इव ददृशे। कपिः, महाबलिनः लोहमयदण्डसदृशौ बाहू सम्यक् संन्यस्य, कटिपृष्ठं समीपमागतः, पादौ च आकुञ्चितः। सः तेजस्वी, बाहूं संहृत्य, ग्रीवं च तथा, स्वबलं, वीर्यं, उत्साहं च समाविशन्, शक्तिपूर्णः अभवत्। सः दूरात् मार्गं निरीक्ष्य, दृष्टिं आकाशे स्थापयन्, प्राणं हृदये निगृह्य, व्योमाभिमुखः अभवत्। पादौ दृढम् स्थापयन्, स महाबलिः हनुमान्, कपिसत्तमः, कर्णौ च संपीड्य, प्लवनाय सज्जीकृतः। ततः कपिस्रेष्ठः अन्येषां कपीनां समीपे वाक्यम् उवाच। ‘‘यथा राघवेन निष्क्रान्तः बाणः वातवेगः शीघ्रः, तथा अहम् रावणपालितां लङ्कां गमिष्यामि। यदि तत्र लङ्कायां जनकात्मजान् न पश्यामि, तर्हि तेन वेगेन देवस्थानं गमिष्यामि, यद्यपि श्रमः व्यर्थः। अथवा राक्षसाधिपं रावणं बद्ध्वा आनयिष्यामि; सर्वथा कार्यसिद्ध्याः सह सीतया प्रत्यागमिष्यामि। अथवा लङ्काम् एव रावणसहितां उप uproot्य आनयिष्यामि।’’ एवं उक्त्वा हनुमान्, कपिस्रेष्ठः, मनः संन्यस्य, महान् वेगेन अग्रतस् प्लुत्वा गरुडसदृशः स्वम् अनुभूतवान्। तस्य प्लवमानस्य बलात् गिरिस्थिताः वृक्षाः सर्वशाखाः आकृष्य, सर्वतः प्लुताः। पुष्पैः पूर्णाः मधु-मत्तविहङ्गैः सह वृक्षान् वहन्, सः प्रशस्तं व्योमना महावेगेन जगाम। तस्य जघनबलात् वृक्षाः कपिं क्षणं अनुगतवन्तः, यथा दीर्घयात्रायां बान्धवः बान्धवं अनुगच्छन्ति। ते महावृक्षाः, कपिजघनबलात् उन्मूलिताः, हनुमानम् अनुगच्छन्ति, यथा सेना स्वराजानम्। पुष्पशिखरैः वृक्षैः सहितः हनुमान् पर्वतसदृशः, अद्भुतदर्शनः अभवत्। ततः दृढमूलाः ते वृक्षाः, लवणोदकं प्रविष्टाः, भयात् इव, महेन्द्रपर्वतानां वरुणालयं प्रवेशः इव। कपिः, विविधैः पुष्पैः नवकिसलयैः च आवृतः, व्योम्नि ज्वलद्ग्राहिकायुक्तमेघः इव दीप्तिमान् अभवत्। वेगेन मुक्ताः वृक्षाः पुष्पाणि विसृज्य, तानि जलं प्रति च्युतानि, यथा मित्राः समागत्य निर्गच्छन्ति। वृक्षाणां अद्भुतं पुष्पसमूहं कपिवातेन संचालितम्, समुद्रं प्रति लघु पतितम्, तेन महोदधिः तारागणयुक्ताकाशः इव दीप्तिमान् अभवत्। गन्धयुक्तैः विविधवर्णपुष्पैः स्नातः कपिः उद्गच्छन् मेघः विद्युत्पुञ्जैः भूषितः इव दीप्तिमान् अभवत्। तस्य वेगेन जलं पुष्पैः आवृतम्, तानि तारा इव, दीपाः व्योम्नि इव, दीप्तिमन्ति अभवत्। आकाशे प्रसारितौ तस्य बाहू, पञ्चमुखसर्पौ पर्वतशिखरात् निष्क्रान्तौ इव ददृशाते। स महाकपिः, तरङ्गयुक्तं महोदधिं पिबन् इव दीप्तिमान्, व्योमपिपासुः इव प्रतीतवान्। तस्य नेत्रे, वातमार्गानुगते, विद्युत् इव दीप्तिमन्ते, पर्वते अग्निदीपौ इव ज्वलन्ति। तस्य पिङ्गाक्षस्य कपिनायकस्य वर्तुलौ नेत्रे, चन्द्रसूर्यौ इव स्थिरौ, दीप्तिमन्तौ अभवताम्। तस्य मुखं, रक्तनासिका युक्तम्, सन्ध्याकालस्पृष्टसूर्यमण्डलम् इव रक्तवर्णम् अभवत्। प्लवनसमये तस्य उत्तोलितं पुच्छं व्योम्नि इन्द्रध्वजः इव दीप्तिमान् अभवत्। पवनात्मजः हनुमान्, पुच्छवृत्तं च श्वेतदंष्ट्राणि च सहितः, सूर्यः प्रभामण्डलवृतः इव शोभितः। स महाकपिः, रक्तजघनप्रदेशः, पर्वतः कूटारुणेन लिप्तः इव दीप्तिमान् अभवत्। कपिसिंहः समुद्रं प्लवनसमये, तस्य पार्श्वयोः गतः वायुः, मेघनादः इव गर्जन् अभवत्। यथा धूमकेतुः उत्तरदिशात् पतन् तस्य पृष्ठच्छाया दृश्यते, तथा महाकपिः अदृश्यत। प्रसारितः दीप्तिमान् कपिः, ज्वलदङ्गारः इव, महान् हस्ती वर्धितः, पार्श्वेषु रज्जुना बद्धः इव ददृशे। शरीरस्य स्थूलछायया व्योम्नि, कपिः वायुनिर्दिष्टनौका इव, समुद्रे निमग्नः इव प्रतीतवान्। यत्र यत्र समुद्रस्य भागं महाकपिः प्राप, तत्र तत्र तस्य अङ्गबलात् समुद्रः प्रमत्तः इव अभवत्। स महाबलिः कपिः, महान् वेगेन, पर्वतसमानान् तरङ्गच्छृङ्गान् लंघयन् अभवत्। कपिवातः मेघवातः च संयुक्तौ, समुद्रं कम्पयन्तौ, भीषणनादः उत्पन्नः। कपिसिंहः लवणोदके तरङ्गजालानि आकृष्य, आकाशं पृथिवीं च विक्षिपन् इव प्लुतः। सः महावेगेन, मेरुमन्दरसदृशान् समुद्रतरङ्गान् गण्यन् इव, विस्तीर्णमुदधिं लंघयन् अभवत्।