स्वर्णकलशान् मदिरेषु स्थितान्, रत्नमयान् पात्रान् च सुवर्णकुम्भांश्च तत्रैव परित्यज्य, विविधानि मधुराणि भोज्यानि, नानाविधानि मांसानि, वृषचर्माणि, सुवर्णहस्तग्राहिणः खड्गांश्च ताः सुरत्सङ्गिन्यो विहाय जग्मुः। ताः कौशलविभूषितहाराभरणाः सुरासक्तचित्ताः, रक्तमाल्यलेपनसङ्क्लिष्टाङ्ग्यः, रक्तलोचनाः पद्मलोचनाश्च, आकाशमारुरोहुः। नारीणां हारनूपुरकङ्कणाभरणधारिणीनां, प्रियैः सह विहायसि तिष्ठन्तीनां, विस्मितानां स्मितमुखीनां च शोभा तत्र सञ्जज्ञे। विद्याधराणां महर्षयः, स्वबलप्रभावं दर्शयन्तः, आकाशे समवस्थित्य पर्वतं निरीक्षन्ते स्म। तदा तैः शुद्धचित्तैः मुनिभिः च, छन्दांसि च सिद्धैश्च, निर्मले दिवि स्थितैः, वाणीः श्रूयन्ते स्म। "एष हनूमान् वायुसूनुः पर्वतसन्निभः, अतुलगतिसम्पन्नः, वरुणालयं समुद्रं तीर्तुं इच्छति। रामस्य कृते, वानराणां च हितार्थं, दुस्तरं कार्यं साधयितुमिच्छन्, स समुद्रस्य दूरं पारं गन्तुम् इच्छति।" इति विद्याधरमुनिवचनं श्रुत्वा, तैः पर्वते तिष्ठता तं अतुलबलं वानरश्रेष्ठं दृष्टम्। स तु रोमाञ्चितः, अग्निसमकम्पमानः, घोरं गर्जितं मुमोच, मेघनादसमः। स कपिः, रोमशवृतं पृष्ठं, सर्पवत् कुटिलं पुच्छं चालयन्, प्लवनेन सज्जः, सुपर्णराज इव सर्पं वहन्निव बभौ। स तु वेगेन गच्छन्, पुच्छं पृष्ठे विनिवर्त्य, महाव्यालमिव गरुडेन नीयमानं दर्शयामास। स वानरः, महाबाहुः, वज्रदण्डोपमबाहुं प्रसार्य, कट्यां समुपनिन्ये, पादौ च समाकुञ्चयत्। बाहून् च संहृत्य, श्रीमान्, ग्रीवां च तथा, आत्मबलवीर्ये प्रविश्य, तेजसा पूरितः। स दूरदर्शी, मार्गमवलोक्य, दृष्टिं व्योम्नि स्थापयन्, प्राणं हृदि निगृह्य, आकाशे चिक्षेप। पादौ सुप्रतिष्ठाप्य, महाबलः हनूमान्, वानरवर्यः, कर्णौ न्यमीलयत्, प्लवने सज्जः। स वानरश्रेष्ठः अन्यान् वानरान् इदं वचनं अब्रवीत्—"यथा राघवेण मुक्तः बाणः, वातवेगसमः, शीघ्रं गच्छति, तथा अहं रावणपालितां लङ्कां गमिष्यामि। यदि तत्र लङ्कायां जनकात्मजां न पश्येयम्, ततः तेनैव वेगेन सुरालयं यास्यामि, यद्यपि प्रयत्नः व्यर्थः स्यात्। अथवा राक्षसराजं रावणं बद्ध्वा आनयिष्यामि; सर्वथा सीतया सह कार्यसिद्धिं प्राप्य प्रतिवर्तिष्ये। अथवा लङ्कां रावणसहितां समूलां उद्धृत्य आनयिष्यामि।" इति उक्त्वा हनूमान् वानरश्रेष्ठः, मनसा निश्चित्य महावेगेन प्लुतः, आत्मानं गरुडसमानं चिन्तयामास। स बलवता वेगेन उत्पत्य, पर्वते स्थितान् वृक्षान् सर्वशाखान् आकुञ्च्य, सर्वतः सहोत्प्लुतान्। पुष्पसमृद्धान् मधुमत्तद्विजसंकीर्णान् वृक्षान् सह गृहीत्वा, स हनूमान् निर्मले व्योम्नि अतिवेगेन जगाम। तस्य जङ्घावेगेन उद्धृताः वृक्षाः, किञ्चित्कालं वानरं अनुययुः, यथा दीर्घयात्रायां बान्धवाः स्वजनं अनुयान्ति। ते महावृक्षाः, जङ्घावेगेन समूलोत्पाटिताः, हनूमन्तं अनुययुः, यथा सेना स्वपतिं। पुष्पिताग्रैः बहुभिः वृक्षैः परिवृतः, पर्वताकारः हनूमान् अद्भुतदर्शनः बभूव। ते दृढमूलवृक्षाः, सागरजले निमग्नाः, भीतवत्, महेन्द्रगिरयो यथा वरुणालये निमज्जन्ति। स कपिः, नानापुष्पैः नवकोमलपत्रैः चावृतः, जलेखदीपितः, मेघः शक्रभास्वद्भिरिव ज्वलन्प्रकाशः बभूव। वेगेन विसृष्टैः वृक्षैः पुष्पाणि अपातयत्, यानि जले पतित्वा, स्वजनैः समागम्य निवृत्तैः मित्रैरिव बभूवुः। वृक्षोत्पन्नं तदद्भुतं नानावर्णपुष्पसमूहं, कपिवातेन सञ्चालितं, लघु समुद्रे पतितं, महोदधिं तारकाकीर्णं नभः इव बभासे। स सुरभिगन्धनानापुष्पवर्षेण स्नातः कपिः, मेघ इव विद्युद्गुच्छैः भूषितः प्रकाशमानः बभूव। जलं तु पुष्पैः, तेन वेगेन विक्षिप्तैः, ताराभिरिव, दीपैर्वा नभः इव, शोभायमानं बभूव। तस्य व्योम्नि प्रसारिते बाहू, शैलशिखरात् निस्सृतौ पञ्चमुखौ व्यालाविव बभूवतुः। स महाकपिः, महोर्मिसम्पूर्णं सागरं पिबन्निव, व्योमपिपासुरिव च बभासे। तस्य नेत्रे वातमार्गानुसारी, विद्युत्प्रभे, शैलशिखरे दीपिताग्निवत् ज्वलन्तौ बभूवतुः। तस्य पिङ्गललोचनस्य, वानराधिपस्य, वृतौ स्थूलौ नेत्रे, चन्द्रसूर्याविव स्थितौ बभूवतुः। तस्य रक्तघ्राणमुखं रक्तवर्णं सूर्यमण्डलमिव सन्ध्याग्रस्तं बभूव। प्लवमानस्य पुच्छं व्योम्नि इन्द्रध्वजमिव शोभते स्म। वायुसूनुः हनूमान्, वृत्तं पुच्छमण्डलं, श्वेतदंष्ट्राभिः च शोभमानः, प्रभायुक्तः सूर्यः प्रभामण्डलेन परिवृत इव बभूव।