हनुमता तु तं पर्वतं सम्यक् अभिपीड्यमानं क्षणमात्रं शीघ्रं व्यशीर्यत, ततश्च सर्वाणि पुष्पितानि वृक्षशिखराणि पुष्पवर्षेण समन्तात् व्यच्छादयन्। तेन सुरभिणा पुष्पवृष्ट्या समन्तात् आवृतः स पर्वतः समग्रः पुष्पमय इव बभासे। तस्य महाबलिनः कपेः पीडनात् पर्वतः मदोन्मत्तद्विप इव जलानि स्रवितुम् आरब्धवान्। तस्य च बलिनः कपेः पातनात् स महेन्द्रः पर्वतः सुवर्णस्य, सस्यस्य, राजतानां च धाराः स्रावयामास। स च पर्वतः महतीः समां शिलाः निष्प्रस्रवन्, मध्यदेशेन ज्वलनरश्मिना शोभमानः धूमपङ्क्तिभिः युक्तः वह्निवत् बभासे। कपिना पीड्यमाने तस्मिन् पर्वते गुहासु निलीनाः सर्वे प्राणी विचित्रैः स्वरैः व्याहरन्ति स्म। तद् गिरिपीडनजनितं महान् प्राणिनां कोलाहलः पृथिवीं दिशः वनानि च व्याप्य व्यतिष्ठत्। तत्र विस्तीर्णशिरसः स्फटिकचिह्निताः सर्पाः प्रचण्डं वह्निं विसृजन्तः शिलाः तीक्ष्णदंष्ट्रैः दष्टवन्तः। तैः कोपेन विषपूर्णैः सर्पैः दष्टाः शिलाः प्रज्वलिताः सहस्रशः भग्नाः। तस्मिन् पर्वते याः औषधिगणाः विषहराः समुत्पन्नाः, ताः अपि तेषां सर्पाणां विषं निग्रहितुं न शेकुः। तदा मुनयः, "दैवैरयं पर्वतः विदार्यते" इति मन्यमानाः, भयसंविग्नाः स्त्रीसमूहैः सह पलायनं कृतवन्तः। तैः सुरापानस्थले सुवर्णपात्राणि, रत्नमयकुम्भानि, सुवर्णकला शरावाणि च परित्यक्तानि। विविधानि मधुराणि, भोज्यानि, मांसानि, वृषचर्माणि, सुवर्णमयखड्गांश्च त्यक्त्वा, भूषणैः विभूषिताः, मदोन्मत्ताः, रक्तमाल्याङ्गरागैः समलङ्कृताः, रक्तलोचनाः, पद्मलोचनाः च, आकाशे समुत्पतन्ति स्म। तत्र स्त्रियः हारनूपुरकङ्कणाभरणधारिण्यः स्वैः प्रियैः सह हृष्टाः स्मयमानाः आकाशे स्थिताः। विद्यासिद्धानां महर्षयः स्वबलप्रदर्शनं कुर्वन्तः आकाशे समवस्थिताः पर्वतं निरीक्षन्ते स्म। तदा ते शुद्धात्मनां मुनिनां, चारणसिद्धानां च, स्वरेणाकाशे स्थितानां वाक्यं श्रुतवन्तः। "एष हनुमान् वातात्मजः पर्वतसन्निभः अतुलविक्रमः वेगेन सागरं वरुणालयं तीर्तुम् इच्छति। रामस्य कपीनां च कृते कष्टं कर्म कर्तुं समुद्रस्य दूरं पारं प्राप्नोति, दुर्लभं च तद्।" इति विद्या-धरमुनिवचनानि श्रुत्वा, ते तं अपरिमितबलं कपिश्रेष्ठं पर्वते दृष्टवन्तः। स तु हनुमान् रोमाञ्चितः कम्पमानः ज्वलन इव, मेघनादसमनादेन महान् निनादं व्यनादयत्। तस्य लाङ्गूलं रोमश्यम् अनुक्रमेण वक्रं प्रलम्बमानं, स गरुडः इव सर्पं गृहीत्वा, कम्पयामास। तस्य लाङ्गूलं वेगेन पृष्ठतः विन्यस्य, महाव्यालमिव गरुडेन हृतं, बभासे। स तु कपिः बाहू, महातीवायसदण्डोपमौ, उदरदेशे संन्यस्य, जानुनी च संकुच्य, दीर्घीकृत्य स्थितवान्। स बाहू संहृत्य, कण्ठं च तथैव, तेजसा बलवीर्येण समाविष्टः बभूव। दूरं मार्गं निरीक्ष्य, दृष्टिं आकाशे विन्यस्य, प्राणं हृदि निगृह्य, आकाशमवलोकयन् स्थितवान्। पदाभ्यां पृथिवीं सम्यक् आरोप्य, स महाबलि हनुमान् कर्णौ संपीड्य, प्लवने व्यवस्थितः। स कपिश्रेष्ठः अन्येभ्यः कपिभ्यः इदं वचनमुवाच— "यथा राघवस्य तीर्युगवेगेन मुक्तं बाणं शीघ्रगं गच्छति, तथा अहं रावणपालितां लङ्कां गमिष्यामि। यदि अहं तत्र लङ्कायां जानकिं न पश्येयम्, तर्हि अस्यैव वेगेन देवस्थानं गमिष्यामि, यद्यपि प्रयत्नः व्यर्थः स्यात्। अथवा अहं राक्षसराजं बद्ध्वा रावणं आनयिष्यामि; सर्वथा कार्यसिद्ध्या सीतया सह प्रत्यागमिष्यामि। अथवा लङ्कां रावणेन सह समूलां उन्मूल्य आनयिष्यामि।" इत्येवमुक्त्वा हनुमान् कपिश्रेष्ठः, दृढनिश्चयः, महावेगेन उत्पपात; स कपिप्रवरः गरुडमिवात्मानं मनसा चिन्तयामास। स तु वेगेन उत्प्लुतः पर्वतस्थाः वृक्षाः सर्वशाखाः आकृष्य, सर्वतोऽभ्युत्पतन्ति स्म। पुष्पसमृद्धैः मधु-मत्तैः विहङ्गमैर्युक्तान् वृक्षान् सह गृहीत्वा, स हनुमान् प्रकाशे नभसि महावेगेन व्यचरत्। तस्य जङ्घावेगेन उद्धृताः वृक्षाः क्षणमात्रं कपिं अन्वियायुः, यथा दीर्घयात्रायां गच्छन्तं बान्धवाः अनुयान्ति। ते महावृक्षाः कपिजङ्घावेगेन उद्धृताः, हनुमन्तं स्वराजानमिव सैन्यं अनुयायुः। पुष्पशिखरयुक्तैः बहुवृक्षैः परिवृतः स पर्वतसन्निभः हनुमान् अद्भुतदर्शनः बभूव। ततः तेषां दृढमूलानां वृक्षाणां समूहः, सागरसलिलं प्रविश्य, भीतवत् महेन्द्रपर्वताः यथा वरुणालयं प्रविशन्ति, तथा निमग्नाः। स हनुमान् विविधैः पुष्पैः, नवपल्लवैश्च आवृतः, नभसि प्रज्वलितैः पतङ्गैः मेघः इव शोभमानः बभासे।