हनूमान् तदा सर्वान् वानरान् समालोक्य हृष्टचित्तः स्वबलं चिन्तयन् इदम् अवदत्—"अहं खलु विनिपत्य गन्तुं यः मम वेगेन अनुगन्तुं शक्नोति, तस्मात् गरुडाद् विहङ्गाधिपतेः अथवा महावायोः अन्यः कश्चन नास्ति। यदि अहं आकस्मात् आकाशे निःस्नेहे पतिष्यामि, तर्हि मेघात् निर्गता विद्युतिव यावत्क्षणं मध्ये पतिष्यामि। समुद्रं लङ्घयन् अहं विष्णोः त्रिविक्रमस्य रूपमिव रूपवान् भविष्यामि। बुद्ध्या मे निश्चितं, मनसा निश्चितमस्ति—अहं वैदेहीं द्रक्ष्यामि; वानराः प्रमुद्यन्ताम्। वायोः समवेगः, गरुडस्य समजवः च अहम्; मम निश्चयः दशसहस्रयोजनपर्यन्तम् अतिक्रमितुम्। यदि इन्द्रः वज्रधारी, ब्रह्मा स्वयम्भूर्वा, तयोः हस्तात् अमृतं बलात् हरिष्यामि। मम निश्चयः लङ्कामपि उत्थाप्य नयितुं शक्नोमि।" एवं दीप्तिमान् वानरश्रेष्ठः गर्जन्, तस्य वचनानि श्रुत्वा सर्वे वानराः विस्मयेन तं निरीक्ष्य हृष्टाः बभूवुः, तेषां दुःखं तेन निवारितम्। तदा जाम्बवान् वानराधिपः हर्षेण तं केशरिसुतं, वेगसमं, पवनात्मजं प्रति उवाच—"प्रिय, त्वया स्वजनानां महद् दुःखं निवारितम्; त्वदर्थं शुभलक्षणाः वानरश्रेष्ठाः समागताः। कार्यसिद्ध्यर्थं ते सर्वे मुनिप्रसादेन वरिष्ठवानराणां मन्त्रेण च शुभानि कर्माणि करिष्यन्ति। वरिष्ठानां प्रसादेन त्वं महाप्लवेन समुद्रं लङ्घेत; वयं च तव आगमनपर्यन्तम् एकपादेन स्थिताः भविष्यामः। सर्वेषां वनवासिनां प्राणाः तव आगमनपर्यन्तं प्रतिष्ठिताः।" ततो वानरव्याघ्रः स्वजनान् प्रति उवाच—"मम वेगं लङ्घने लोके कश्चन न वारयितुम् अर्हति; एते शिलाशिखरयुक्ताः महेन्द्रस्य स्थिरमहाशिखराः मम वेगं धारयिष्यन्ति। विविधवृक्षसमाकीर्णाः, रत्नदीप्ताः, एते महाशिखराः मम वेगं धारयिष्यन्ति। अहं यदा प्लविष्ये, एते शिखराः शतयोजनपर्यन्तं मम वेगं धारयिष्यन्ति।" एवं पवनसमः पवनात्मजः हनुमान् महेन्द्रं पर्वतराजं आरुरोह। सः पर्वतः विविधपुष्पैः आवृतः, हरिणसंघैः चरितः, लतानां पुष्पैः, फलपुष्पवृक्षैः च शोभितः आसीत्। तत्र सिंहव्याघ्रैः सह, मत्तगजैः पर्यटितः, विहङ्गसमूहैः घोषितः, जलप्रवाहैः संकुलः च सः महेन्द्रः आसीत्। महाबलः महेन्द्रसमविक्रमः सः वानरश्रेष्ठः तत्र विचचार। तस्य महात्मनः पदप्रहारेण पर्वतः सिंहैः आहत इव मत्तगजः ननाद। पर्वतः जलप्रवाहान् मुमोच, शिलाशिखराणि विकीर्णानि; मृगगजाः भीताः, वृक्षाः कम्पिताः। तत्र गन्धर्वदम्पतीनां समूहेन, सुरासंयोगेन, विहङ्गसंघाः उड्डीयन्तः, विद्याधरगणाः अपि। पर्वतस्य विस्तीर्णं शिखरमपि परित्यक्तम्, महाभुजगाः गूढाः, तदा पर्वतशिखराणि शिलाः च उद्विग्नानि। तत्र तैः भुजगैः अर्धोत्थितैः, निश्वसद्भिः, पर्वतः पताकाभिरलंकृत इव अभवत्। तदा भीतैः मुनिभिः परित्यक्तः, पतितशिलः, सः पर्वतः महावने विहीनयात्रिक इव निमग्नः। सः वेगसंयुक्तचित्तः, शत्रुसैन्यविनाशकः, महात्मा हनुमान् मनसा लङ्कां प्रति गतः। श्रीमद्रामायणे सुन्दरकाण्डे प्रथमोऽध्याय आरभ्यते। कठिनं कार्यं कर्तुं संकल्प्य, वानरः सः उत्तानशिरस्कन्धः वृषभपतिमिव बभौ। ततः महाबलः धैर्ययुक्तः, हरितकाञ्चनप्रभासु स्थलेषु, जलोपमानसु स्थलेषु च, स्फटिकमणिप्रभमिव विचचार। स पक्षिणः उद्वेजयन्, वक्षसा वृक्षान् भञ्जन्, पशून् अपि बहून् निपात्य, सिंहवत् विचचार। निःकलुषैः नीलरक्तमञ्जिष्ठपद्मवर्णैश्च श्वेतकृष्णैश्च रत्नैः भूषितः सः पर्वतः बभौ। तत्र नित्यं रूपिणः स्वगणैः यक्षकिन्नरगन्धर्वदेवभुजगैः च वासितः। तस्य पर्वतस्य अधस्तात्, नागश्रेष्ठैः परिवृतः, सः वानरश्रेष्ठः, सर्पमिव तडागे, तस्थौ। सः सूर्याय, इन्द्राय, वायवे, स्वयम्भुवे, भूतगणाय च प्रणिपत्य, प्रस्थानाय मनः अकरोत्। पूर्वदिशं प्रति नमस्कृत्य, पवनाय स्वयम्भुवे च, सः दक्षिणां दिशं प्रति प्रस्थितः। वानरश्रेष्ठैः दृष्टः, लङ्घनकृतनिश्चयः, सः रामस्य कार्यसिद्धये समुद्रं लङ्घयितुं, ऊर्मिविव समुद्रः, आकारेण वर्धितः। अतीव विशालशरीरः सः, एकप्लवेन समुद्रं तर्तुं काङ्क्षन्, बाहुपादाभ्यां पर्वतम् अधः प्रपेदे। वानरेण आहतः सः पर्वतः शीघ्रं कम्पितः, सर्वे वृक्षशिखराणि पुष्पाणि मुमुचुः। सर्वतः सुरभिपुष्पवर्षेण आच्छादितः सः पर्वतः पुष्पमय इव बभौ।