हनुमन्तं प्रति वायुपुत्रत्वं प्रकाशयन् वानरवर्यः सस्नेहमुवाच— “त्वं हि वायोः सुतः जातः, तस्य तेजसा तुल्यश्च; त्वं खलु वायोः सुतः, तेन च समो लङ्घने। अद्य तु अस्माकं प्राणाः समाप्ताः, त्वं तु कौशलवीर्यसम्पन्नः अस्माकं मध्ये वानरराज इव स्थितः। अहं हि बाल्ये त्रिभिः पादविक्षेपैः भूगोलं पर्वतवनकाननयुतं एकविंशतिवारं दक्षिणावर्तेन परिक्रम्य। तथैव देवानां आज्ञया वयं औषधीन् समाहृत्य तेनामृतमथनं कृतवन्तः, ततः महाबलिनः अभवाम। अधुना तु वृद्धोऽहं, वीर्यं मम ह्रसितम्; त्वं तु सर्वगुणसम्पन्नः अस्माकं आशा। अद्य त्वं स्वबलं दर्शय, त्वं हि प्लवमानानां श्रेष्ठः; सर्वे वानराः तव बलदर्शनं इच्छन्ति। उत्थाय, वानरशार्दूल, महोदधिं लङ्घ; हनुमन्, तव मार्गः सर्वेषां प्राणिनां अतिक्रान्तः। सर्वे वानराः विषण्णाः, हनुमन्, किमर्थं विलम्बसे? शीघ्रं गच्छ, विष्णोः त्रिविक्रमवत्।" एवं वानरश्रेष्ठेन प्रेरितः वायुपुत्रः हनुमान् स्ववेगमवधार्य वानरवीरसमूहं प्रमुदितः महद्रूपमधत्त। तत्र सप्तषष्टितमः सर्गः आरभ्यते। स तु वानरश्रेष्ठः हनुमान् तं महत्तरं रूपं धारयन्, शतयोजनव्यतिक्रमाय उद्यतः, शीघ्रं व्योम्नि व्याप्नुवन् दृष्टः। तं रूपं विस्तारयन्तं दृष्ट्वा, दुःखं विसृज्य, हृष्टाः वानराः हनुमन्तं स्तुत्वा प्रहृष्टाः। हर्षविस्मयसमन्विताः सर्वतोऽपि तमवलोकयन्ति, यः त्रिविक्रमः, उत्साहिताः, जनाः नारायणमिव। सर्वैः स्तूयमानः हनुमान् महाबलः महत्तरं रूपं धारयन्, पुच्छं संकुच्य, प्रमोदात् बलं प्राप। वृद्धवानरैः स्तूयमानः, तेजसा सम्पूर्णः, तस्य रूपं अतुलं बभूव। स यथा पर्वतगुहायां सिंहः प्रसारितः, एवं वायुसुतः स्वं रूपं प्रसारयत्। तस्य वर्धमानस्य मुखं अम्बरीषसमं प्रज्वलमानं, धीरं च, धूमरहिताग्निवत् बभौ। वानरमध्यात् उत्थाय, प्रमोदसंविग्रहः, हनुमान् वृद्धवानरान् ससन्मानं प्राह। “वायुः बलवान्, अनन्तः, वह्निमित्रः, पर्वतशिखराणि आरोहति, व्योम्नि च सञ्चरति। अहं तस्य सुतः, वेगेन समः; प्लवने च तस्य तुल्यः। अहं मेरुं पर्वतं सहस्रशः परिक्रमितुं समर्थः, न स्पृशन्, इव व्योम्नि रेखां कृत्वा। बाहुबलेन च अहं जगत् पर्वतसरित्सरोवरयुतं सागरस्याप्लावयितुं समर्थः। ऊरुवेगेन च सागरः वरुणालयः उत्क्षिप्यते, इव महाग्राहेण उत्पन्नः। अहं गरुडं पतत्रिराजं व्योम्नि विहाय सहस्रशः परिक्रमितुं समर्थः। सूर्यं दीप्तं किरणमण्डितं प्राप्तुं शक्नोमि, उदितं वा अनुदितं वा। पुनः भूमिं अस्पृशन्, वेगेन भीमेन पुनरागन्तुं समर्थः, हे वानरश्रेष्ठ। व्योम्नि सञ्चरद्भिः सर्वैः प्राणिभिः अहं अतिक्रान्तुं समर्थः; सागरं शोषयितुं, पृथिवीं विदारयितुं च। प्लवमानः पर्वतान् निष्पेषयिष्यामि, प्लवमानः महावेगेन सागरमपि हरिष्यामि। अद्य खगवृक्षलतानां पुष्पाणि मम प्लवमानस्य अनुगमिष्यन्ति। मम मार्गः व्योम्नि वायुमार्गवत् भविष्यति, यथा अहं भीषणं व्योममण्डलं प्लुत्वा गच्छामि। सर्वे प्राणी, हे वानराः, मां पतन्तं द्रक्ष्यन्ति; भवन्तः च मां मेरुसमानं दृष्ट्वा हर्षिताः। अहं गच्छन् व्योम्नि व्याप्तं, इव नभः ग्रसन्, मेघान् विक्षिप्य, पर्वतान् कम्पयित्वा, निश्चयेन प्लुत्वा, सागरमपि शोषयिष्यामि। गरुडं पतत्रिराजं वायुम् वा विनाऽन्यः कोऽपि मां प्लवन्तं अनुगन्तुं न शक्नोति। निमेषमात्रेण अहं व्योम्नि पतित्वा, इव मेघात् विद्युत् निष्पतन्ती, पतिष्यामि। प्लवमानस्य मे रूपं विष्णोः त्रिविक्रमस्य सदृशं भविष्यति। बुद्ध्या अहं पश्यामि, मनसि निश्चितम्; वैदेहीं द्रक्ष्यामि—हृष्यन्तु वानराः। वेगे वायोः, गरुडस्य त्वरे च अहं समः; मम निश्चयः दशसहस्रयोजनव्यतिक्रमः। इन्द्रो वज्रधरो वा ब्रह्मा स्वयम्भूर्वा, तेषां हस्तादपि अमृतं बलात् हरिष्यामि। लङ्कां अपि उत्थाप्य हरितुं समर्थः अस्मि; इति स महाबलवान् वानरश्रेष्ठः गर्जन्।" एवं तस्य वचनानि श्रुत्वा, तं विस्मिताः प्रमुदिताः वानराः पश्यन्ति; तस्य वचनैः स्वबान्धवानां शोकः निवृत्तः।