एवं काञ्चनमालाभरणविभूषिता सा अञ्जना कदाचित् सुचिरवस्त्रधराऽपि, अद्भुतैः पुष्पमाल्यैः भूषिताङ्गी, शैलशिखरे भ्रमन्ती मेघसङ्काशा दृश्यमाना बभूव। सा तु तस्मिन् शैलशिखरे स्थित्वा, स्वर्णपीतवस्त्रवसना रक्ताङ्किता, शनैः समीरितवस्त्रा, तेन वातेन सस्मिता बभूव। तदा तं स्त्रियं समीरः दृष्टवान्, तस्याः सुश्लक्ष्णोरू, सुगम्भीरस्तनयुग्मं, सुन्दरं समचित्तमुखं च निरीक्ष्य। तस्याः विस्तीर्णश्रोणिं तन्वीं सुशोभनाङ्गीं समग्राङ्गसौन्दर्यसम्पन्नां दृष्ट्वा, कामवशं गतः सः पवनः तां समाकर्ष्य मोहितः। सः पवनः, कामेना॑भिभूतः, दीर्घबाहुभ्यां तां निर्दोषां स्त्रीं समालिङ्गयत्। सा तत्र सस्मिता, सती धर्मपरा, विस्मिता वाक्यमिदं व्याजहार— "कः स्वधर्मनिष्ठां पतिव्रतां मम व्रतं भङ्क्तुमिच्छति?" अञ्जनायाः वचः श्रुत्वा, वायुदेवः प्रत्युवाच— "नाहं त्वां हिंसितवान्, सुभगश्रोणि, मा भीरु भव।" "मनोमात्रेणाहं त्वां सम्प्राप्तवान्, समालिङ्गितवान् च, सुभगे; तव पुत्रः बलवांश्च बुद्धिमांश्च भविष्यति।" "स महानात्मा, महातेजाः, महाबलपराक्रमः च भविष्यति; उत्प्लवने च पतने च मम समः भविष्यति।" एवमुक्ता तव माता, हे महाबाहो वानरर्षभ, तुष्टाऽभवत्; सा गुहायां त्वां जनयामास बलिनं। ततः सः बाल्ये महावने सूर्यस्योदयमवलोक्य, फलं इव तम् आदित्यम् अपि ग्रहीतुं संकल्प्य, त्वं व्योम्नि उत्पपात। त्रिशतयोजनानि सम्पतन्, तेजसा प्रेरितः, न त्वं शोकं जग्राह। त्वं शीघ्रं व्योम्नि सम्प्राप्तः, हे महाबाहो, तदा इन्द्रः क्रोधदीप्तः, वज्रं त्वयि प्राहिणोत्। तदा पर्वतशिखरे तव वामहनुः भग्ना; ततो हनुमानिति ख्यातिं प्राप्स्यसि। त्वां तु तेन वज्रेण भग्नं दृष्ट्वा, स्वयम् एव वातात्मा क्रुद्धः त्रिषु लोकेषु प्रवातनं न्यवारयत्। त्रैलोक्ये विक्षोभे जाते, सर्वे देवाः उद्विग्नाः अभवन्; लोकपालाः तं क्रुद्धं वातं प्रसादयितुं समुपजग्मुः। तदा प्रसन्ने वायौ, ब्रह्मा त्वां वरमदात्— "सत्यवीर्य, युद्धे शस्त्रैः न हन्यसे।" वज्राघातेन त्वयि अवध्यं दृष्ट्वा, सहस्राक्ष इन्द्रः हृष्टः परं वरं ददौ— "तव मृत्युः केवलं इच्छया भविष्यति, प्रभो।" त्वं केसरिणः क्षेत्रजे महाबलपराक्रमः। त्वं तु वायोः सुतः, तस्य तेजसा समन्वितः; उत्प्लवने च सुतुल्यः, वायोः सुतः त्वं, बालक। अद्य तु अस्माकं जीवनं व्ययम्, त्वं तु अस्माकं मध्ये, कौशलविक्रमसम्पन्नः, वानरराजसमः स्थितः। "त्रिभिः पादैः अहं भूमिं पर्वतवनकाननां सहितां एकविंशतिः वारं प्रदक्षिणं कृतवान्।" "देवानां शासनात् अपि, औषधीन् संगृहीत्वा, येन अमृतमथनं कृतम्, ततः वयं महाबलिनः अभवाम।" "अधुना तु वृद्धः अहम्, वीर्यं मम हीनम्; त्वं तु सर्वगुणसम्पन्नः, अस्माकं आश्रयः।" "स्वबलं दर्शय, उत्प्लवने श्रेष्ठः त्वम्; सर्वे वानराः तव विक्रमं द्रष्टुमिच्छन्ति।" "उत्तिष्ठ वानरशार्दूल, महोदधिं उत्प्लुत्य गच्छ; हनुमन्, तव पन्थाः सर्वभूतातिक्रमः।" "सर्वे वानराः विषण्णाः, हनुमन्, किं विलम्बसे? त्वं महाजवेन गच्छ, विष्णोः त्रिपदगमनवत्।" इति वानराधिपेन प्रेरितः, वातात्मजः हनुमान् आत्मन्युत्साहं प्राप्य, वानरवीरगणं हृष्टं कृत्वा, महद्रूपं धारयामास। ततः सप्तषष्टितमं सर्गं शृणुत। स तु महाकपिः, हनुमान्, योजनशतम् उत्प्लुतुम् उद्यतः, तं व्योम्नि व्याप्तुम् आरब्धवान्। तं विस्तारयन्तं दृष्ट्वा, दुःखं त्यक्त्वा, हृष्टाः वानराः हनूमन्तं स्तुवन्तः प्रहृष्टाः अभवन्। प्रमुदिताः विस्मिताश्च, सर्वतः तं विष्णोः त्रिपदगमनवत् उत्साहितं हनूमन्तं निरीक्ष्य, नृजनाः नारायणं यथा पश्यन्ति, तथा तं पश्यन्ति स्म। वयोवृद्धैः वानरश्रेष्ठैः स्तूयमानः, महाबलः हनुमान्, हर्षसम्भृतः, महद्रूपं प्राप्य, अपूर्वतेजसा बभूव। सिंह इव विवृतगुहायां यथा स्वदेहं प्रसारयति, तथा वातसुतः स्वदेहम् उदारयामास। विस्तारितमुखमण्डलः, प्रज्ञावान्, तेजस्वी, अम्बरीषोपमः, धूमरहिताग्निवत् दीप्तमान् सञ्जज्ञे। वानरमध्यात् उत्थाय, प्रमोदोत्कम्पितगात्रः, हनुमान् वृद्धवानरान् विनयेन अभ्यभाषत। "वायुः, अग्निसखः, अमेयबलः, पर्वतशिखरान् आरोहति, व्योम्नि विचरति च। अहं तस्य वायोः सुतः, शीघ्रगामी च महाबलः; उत्प्लवने च तस्य समः। अहं मेरुं सहस्रशः परिक्रमितुं समर्थः, तं न स्पृशामि, यथा व्योम्नि रेखां कृत्वा।" एवं स हनुमान्, वातात्मजः, स्वबलविक्रमसम्पन्नः, सर्ववानराणां मध्ये, तेजसा, विक्रमयशसा च, पूजितः स्थितः।