षष्ठः पन्थाः हंसानां, परमगतिर्गरुडस्य च, यस्मात् गरुडात् अस्माकं वंशः, हे कपिश्रेष्ठाः। किञ्चिदपकार्यमकुर्म, येन मांसभक्षिणः अभवाम; भ्रात्रा कृतः सः वैरः मया प्रतिपाद्यः। अत्र स्थित्वा अहं रावणं च जानकीं च पश्यामि; वयं अपि दिव्यदृष्ट्या गरुडबलसम्पन्नाः। तस्मात् पोषेण, तेजसा, स्वभावेन च, हे कपयः, वयं शतयोजनात् अधिकं च सदा पश्यामः। अस्माकं जीवितमार्गः स्वभावेन दूरदर्शित्वाय निश्चितः; वीराणां जीविका मूलानां समीपे प्रतिष्ठिता। किञ्चिदुपायः क्रियतां लवणाम्भोधेः परित्राणाय; वैदेहीं प्राप्त्वा सिद्धार्थाः प्रत्यागमिष्यथ। अहं युष्मान् वरुणालयं समुद्रं नेतुमिच्छामि; भ्रातुः स्वर्गस्थस्य महात्मनः जलाञ्जलिं दास्यामि। ततः सागरतीरे नदीपतिनिकटे तं सम्पातिं दग्धपक्षं बलिनः कपयो निनयुः। तं पक्षिराजं तस्मिन्नेव स्थाने स्थाप्य, कपयः सूचनां लब्ध्वा हृष्टाः अभवन्। ततः गृध्रराजस्य सुधास्वादितवचः श्रुत्वा, ते कपिश्रेष्ठाः हर्षिताः वाक्यमूचुः। जाम्बवान् कपिश्रेष्ठः सकलैः वानरैः सह शीघ्रं भूमेः उत्थाय गृध्रराजं प्रत्युवाच। "कुत्र सीता? केन दृष्टा? का मैथिली हरिता? सर्वं ब्रूहि, वनवासिनां मार्गदर्शी भव।" "कः दशरथात्मजस्य शराणां प्रावण्यं न पश्यति, ये वज्रवेगिताः लक्ष्मणेन मुक्ताः?" इति। सः मुक्तान् वानरान्, सीतासंदेशे प्रवृत्तान् सान्त्वयन्, प्रीत्या वचनमुवाच। "शृणुत, कथं अहं वैदेह्याः अपहरणं शुश्रावं, केन मम उक्तम्, सा च विशालाक्षी कुत्र इति।" "अहं चिरकालं गिरिदुर्गे पतितः, वृद्धः, शक्तिहीनः, वीर्यं मया नष्टम्। मम पुत्रः सुपार्श्वो नाम, पक्षिणां श्रेष्ठः, सः मां यथाकालं आहारैः धारयति। गन्धर्वाः तीव्रकामाः, सर्पाः तीव्रक्रोधाः, पशुषु भीतिः तीव्रा; तस्मात् अस्माकं क्षुधा अपि तीव्रा। कदाचित् अहं क्षुधार्तः, आहारकामः, सायं सुपार्श्वः मांसं न भुक्त्वा माम् उपागमत्। सः आहारनिरोधेन पीडितः, मम हर्षवर्धनाय, अनुमत्य उक्तवान् –" "पितः, यथाकालं मांसकामः, अहं गगने विहाय, महेन्द्रपर्वतस्य द्वारे आश्रयम् आप्नवम्। तत्र, समुद्रयोः मध्ये विचरद्भिः सहस्रैः प्राणिभिः मध्ये, अहमेव मार्गं रुद्ध्वा, मौनं स्थितः। तत्र, सूर्यसमप्रभं कञ्चन, स्त्रीं गृहीत्वा, नीलाञ्जनचयप्रख्यं, गच्छन्तं ददर्श। तौ दृष्ट्वा, अहं मनसि निश्चित्य, सौम्यैः वचोभिः, मार्गं याचितवान्, आहारार्थं।" "न हि कोऽपि पृथिव्याम् उपशमेनागतम् आघातयति; नीचेष्वपि न, तर्हि मयि विशेषतः। सः तदा गगनं वेगात् व्योम संपीड्य इव ययौ; अहं च दिव्यैः समागतैः पूजितः। महर्षयः ऊचुः – 'सौभाग्येन सीता जीवति; कथञ्चित् पतिसंयुक्ता सा सुरक्षिता।' इति। तैः सिद्धश्रेष्ठैः उक्तः रावणः राक्षसराजः मया ज्ञातः।" "दशरथस्य पुत्रस्य भार्यां, जनकात्मजां, भूषणवस्त्रविहीनां, शोकवेगात् विजृम्भितां, अहं अपश्यम्। विमुक्तकेशी, रामलक्ष्मणनामानि क्रोशन्ती – एष कालः अतीतः, वाक्प्रवीणैः निर्दिष्टः। सुपार्श्वः मां सम्यक् सूचितवान्; तथापि श्रुत्वा, मम किञ्चित् कर्तुं नाशक्तिरेव। विहीनः पक्षैः पक्षिराजः किं कर्तुं शक्नुयात्? यद् यद् शक्यं, वाक्यबुद्ध्या साध्यं, तद् अहं करिष्यामि।" "शृणुत, अहं युष्माकं वीर्ये स्थितः यद् वक्ष्यामि; वाक्यबुद्ध्या यत् प्रियं तद् करिष्ये। रामस्य कार्यं ममापि कार्यमेव; अस्मिन्संशयो नास्ति। यूयं बुद्धिमन्तः, बलिनः, स्थिरनिश्चयाः। कपिराजेन प्रेरिताः यूयं देवैरपि दुर्बोध्याः; रामलक्ष्मणशराः गरुडध्वजाः सज्जाः। त्रैलोक्यास्त्राणि निग्रहितुं पर्याप्ताः; दशग्रीवः महाबलपराक्रमी, किन्तु युष्माकं सामर्थ्ये न किञ्चिद् दुष्करम्। तस्मात् विलम्बः पर्याप्तः; निश्चयः क्रियताम्; बुद्धिमन्तः यथा, तथा कार्ये न विलम्बन्ते।" ततः सागरतीरे स्नात्वा, जलाञ्जलिं कृत्वा, कपिश्रेष्ठाः रम्ये गिरौ तं गृध्रं सर्वतो वृत्य उपविविशुः।