तत्र तु जलाशयाः पद्मरागवृक्षैः सुवर्णभूषणैश्च शोभमानाः, उदितार्कतेजसामिव प्रभया विराजन्ति। सा देशः सर्वतः मणिमयानां पत्राणां, सुवर्णसूत्राणां, नीलोत्पलवनेन च विततान्निर्मलः दृश्यते। तत्र तु तटभूयिष्ठानि निर्मलमुक्ताफलानि, महारत्नसंचयानि च विकीर्णानि सन्ति; नद्यः च सुवर्णधाराभिः प्रवहन्ति। तत्र वृक्षाः सदा पुष्पफलसमृद्धाः, पत्रशाखाभिः सघनाः, दिव्यगन्धरसस्पर्शाः, सर्वकामदाः च सन्ति। अन्ये च श्रेष्ठवृक्षाः विविधवस्त्राणि, मुक्ताचक्षुरत्नाभूषितानि भूषणानि च, स्त्रीभ्यः पुरुषेभ्यश्च यथोचितानि, वहन्ति। केचनान्ये उत्तमवृक्षाः सर्वकाले भक्ष्यफलानि प्रयच्छन्ति, अपराः रत्नभूषितफलानि वहन्ति। तत्र शुभ्रशय्याः विविधच्छदनयुक्ताः जायन्ते, अन्ये च वृक्षाः मनोहरमालाः फलयन्ति। तत्र रम्यपानानि, नानाविधानि भोज्यानि च, रूपयौवनसमन्विताः गुणवन्त्यः स्त्रियः च सन्ति। गन्धर्वकिन्नरसिद्धनागविद्याधराः च तेजसा दीप्तिमन्तः, स्त्रीभिः सह सदा तत्र रमन्ते। सर्वे पुण्यकर्माणः, सर्वे कामरता, स्त्रीभिः सह रममाणाः, सर्वकामसमन्विताः च सन्ति। तत्र गायनवादित्रनिनादः, हासरवसमन्वितः, सदा श्रूयते, सर्वभूतमनःहरः। तत्र कश्चित् दुःखी नास्ति, न चाप्रियदर्शनः; प्रतिदिनं तत्र रम्यगुणाः वर्धन्ते। ततः तस्याः देशस्योत्तरे समुद्रः अस्ति, तस्य मध्ये सोमाख्यो महागिरिः सुवर्णमयः तिष्ठति। ये देवाः इन्द्रलोकं गताः, ये च ब्रह्मलोकं प्राप्तवन्तः, ते दिवि विराजमानं तं पर्वतराजं पश्यन्ति। तत्र सूर्यस्य विना अपि स प्रदेशः स्वतेजसा प्रकाशते; स सूर्यतेजसा विज्ञायते, सूर्यतेजसा इव दहति। तत्रैव भगवान् विश्वात्मा एकादशरूपः शिवः, देवदेवो ब्रह्मा च, महर्षिभिः परिवृतः, निवसति। कुरूणां उत्तरदेशात् परं गन्तव्यम् नास्ति; अपि चान्ये प्राणिनः तत्रातिक्रमं न यान्ति। सोमाख्यः स पर्वतः देवैरपि दुरधिगमः; तं दृष्ट्वा शीघ्रं प्रत्यागन्तव्यम्। हनुमन्, वानराणां श्रेष्ठ, वानरैः केवलं एतावत् गन्तुं शक्यम्; अतोऽस्मात् अन्धकारात् अनन्तात् प्रदेशात् परं न ज्ञायते। यत् मया उक्तं तत् सर्वं अन्वेष्टव्यम्; यदि च किञ्चित् अनुक्तं, तत् अपि मनसा अन्वेष्टव्यम्। एवं कृत्वा दशरथात्मजस्य रामस्य, मम च, महत् प्रियं कृतं भविष्यति; वाताग्निसमेन कृत्येन, जनकात्मजां दृष्ट्वा, कार्यं सिद्धं भविष्यति। ततः कार्यसिद्ध्यनन्तरं, मया सर्वैः रम्यगुणैः सम्मानिताः, यूयं वानराः प्रियैः सह, विजितारयः, पृथिवीं विचरिष्यथ। शृणुत कीश्च किं किं सर्गं चतुश्चत्वारिंशत्तमं, श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे, किष्किन्धाकाण्डे। ततः सुग्रीवः विशेषतः हनूमन्तं प्रति वाक्यमभाषत, तस्य कार्यसिद्धौ निश्चितः सन्। स वनौकसां स्वामी, महाप्रसन्नः सुग्रीवः, वायुपुत्रं हनूमन्तं वीरं इदं वचनं अब्रवीत्— “वानरश्रेष्ठ, पृथिव्याम्, आकाशे, वायुमार्गे, अमरालये, जलनिधिषु च, तव गतौ न किञ्चित् प्रतिबन्धकं पश्यामि। सर्वे लोकाः, सागरपर्वतसंयुक्ताः, असुरगन्धर्वनागमानुषदेवैः सहिताः, तव विदिताः। त्वदीयं वेगं, लाघवं, तेजः, सौक्ष्म्यं च, महावायोः पितुः तुल्यम्। पृथिव्याम् तव तेजसः समं किञ्चित् नास्ति; तस्मात्, सीतायाः अन्वेषणं सम्यक् विचिन्त्यताम्। त्वयि एव, हनुमन्, बलं, बुद्धिः, विक्रमः, देशकालविनियोगः, मन्त्रः च, स्थिताः।" एवं हनूमतः कार्यसिद्ध्याय सिद्धिम् अवगम्य, रामः अपि हनूमन्तं ज्ञात्वा चिन्तयामास। सर्वथा वानराधिपः हनूमति कार्यसिद्धिम् निश्चितवान्; हनूमांश्च कार्यसिद्धौ अतिशयेन निश्चयवान्। यः प्रयाणे स्थितः, कर्मणा प्रसिद्धः, स्वामिना च प्रियः, तस्य कार्यसिद्धिः निश्चितम्। तं महोत्साहवन्तं वानरं, निश्चयसमन्वितं दृष्ट्वा, रामः आत्मनः कार्यसिद्धिमिव प्रहृष्टः, इन्द्रियैः मनसा च प्रमुदितः। ततः प्रसन्नः रामः तस्मै मुद्रिकां ददौ, स्वनामाङ्कितां, सीतायै प्रतीकार्थं। “एषा मुद्रिका, वानरश्रेष्ठ, जनकात्मजा त्वां ममागमनमिव ज्ञात्वा न शङ्किष्यति। तव धैर्यं, बलसमन्वितं साहसम्, सुग्रीवाज्ञा च, सर्वं कार्यसिद्धिमिव मे प्रतीतिः।” एवं तां मुद्रिकां गृह्य, वानरश्रेष्ठः, शिरसि अञ्जलिं कृत्वा, पादयोः प्रणम्य, प्रस्थितवान्—वानरर्षभः। स वीरः वायुपुत्रः, वानरबलं समाहरण, मेघविनिर्मुक्ते व्योम्नि तारागणसमलङ्कृतः शशाङ्क इव बभौ। “त्वदीयं अद्भुतबलं, वानरश्रेष्ठ, अप्रतिमं विक्रमं, वायुपुत्र, आश्रित्य, हनुमता यथोचितं कर्तव्यम्, यथा जनकात्मजा अनुपलब्धा स्यात्”—इति।