मायस्य दानवस्य स्वयमेव निर्मितं महद् भवनं तत्र दृश्यते। तत्रैव मैनाको नाम पर्वतः स्वसङ्कटेभ्यः, शिखरेभ्यः, गुहाभ्यश्च सहितः, विचेतव्यः। तत्र तु विविधेषु स्थलेषु अश्वमुखीनां स्त्रीणां निवासाः सन्ति। तान् प्रदेशान् अतिक्रम्य, सिद्धर्षिभिः सेव्यमानं आश्रमं दृष्टव्यम्। तत्र सिद्धाः, वैखानसाः, वालखिल्याश्च तपसा विशुद्धाः, पापरहिताः महर्षयः निवसन्ति। तान् विनीतैः सत्त्वैः सुसंयतैः साक्षात्कृत्य, सीतायाः निवृत्तिं पृच्छितव्या। तत्रैव वैखानसं नाम सरः सुवर्णपद्मैः आवृतं दृश्यते। तद् सरः सुरम्यैः राजहंसैः आचर्यते, ये प्रातः सूर्यस्य प्रभायामिव दीप्ताः। एतत् सरः कुबेरस्य राजस्नानस्थानमिति कीर्त्यते। तत्रैकः महागजः स्त्रीगजसंयुक्तः नित्यं विचरति। तत् सरः अतिक्रम्य, तत्र गगनं दृश्यते यत्र न चन्द्रः न सूर्यः, न तारा, न मेघाः, नादिः। तं देशं तपसा सिद्धिं प्राप्ताः, स्वतेजसा देवसदृशाः, स्वयमप्रभया दीप्ताः, महर्षयः प्रकाशयन्ति। ततः परं शैलोदा नाम नदी प्रवहति। तस्याः उभयतः किचकाख्या वेणुवनानि सन्ति। तानि वेणुवनानि सिद्धान् पारं नयन्ति पुनः च प्रत्यागच्छन्ति। तत्रैव उत्तरकुरवः पुण्यकर्मणां विश्रामस्थानमस्ति। तत्र सहस्रशः नद्यः प्रवहन्ति, येषां वारि सुवर्णपद्मैः निर्मितम्, तटानि नीलवैदूर्यपत्रैः पद्मवनैश्च शोभितानि। तत्र जलाशयाः रक्तपद्मगुल्मैः सुवर्णाभरणैश्च सुसज्जिताः, उदितसूर्यतेजोवद् दीप्तिमन्तः दृश्यन्ते। सः प्रदेशः सर्वतः रत्नपत्रैः, सुवर्णसूतैः, नीलोत्पलवितानैः आच्छादितः। तत्र नदीतीरेषु अनुपममुक्ताफलानि, महारत्ननिधयः, सुवर्णधाराः च प्रवहन्ति। तत्र वृक्षाः नित्यं पुष्पफलसमृद्धाः, शाखाभिः पत्रसमृद्धाः, दिव्यगन्धरसस्पर्शयुक्ताः, कामदाः च। अन्ये वृक्षाः विविधवस्त्राणि, मुक्तावैडूर्याभरणानि, स्त्रीणां पुरुषाणां च यथायोग्यं फलन्ति। अन्ये वृक्षाः सर्वकाले सुखानि फलानि ददाति, अन्ये रत्नमयानि फलानि वहन्ति। तत्र मनोहरच्छदसंपन्नानि शय्यानि, अन्ये वृक्षाः मनोज्ञमाल्यं प्रयच्छन्ति। तत्र सुरम्याणि पेयानि, विविधानि भोज्यानि, सुभगाः युवतयश्च सन्ति। गन्धर्वाः, किन्नराः, सिद्धाः, नागाः, विद्याधराश्च स्वतेजसा दीप्तिमन्तः, स्त्रीभिः सह नित्यं रमन्ते। सर्वे पुण्यशीलाः, सर्वे कामरूपिणः, स्त्रीभिः सह सर्वकामसमृद्धाः निवसन्ति। तत्र गीतवादित्रनिनादः, हासरवश्च, नित्यं श्रूयते, सर्वभूतानां मनोहरः। तत्र कश्चन दुःखी नास्ति, न च कश्चित् अप्रियदर्शनः; प्रतिदिनं रम्यगुणाः वर्धन्ते। ततः परं उत्तरसागरः दृश्यते, तस्य मध्ये सोम इति प्रसिद्धः सुवर्णमयः महापर्वतः स्थितः। ये देवा इन्द्रलोकं गताः, ये च ब्रह्मलोकं प्राप्ताः, ते स्वर्गे दीप्तमानं तं पर्वतराजं पश्यन्ति। तत्रापि सूर्यविना स्वयमप्रभया प्रदेशः प्रकाशते, सूर्यतेजसा स्फूर्जति, सूर्याग्निवद् दीप्तिमानिव दृश्यते। तत्रैव भगवाञ् विश्वात्मा, एकादशरूपधारी शिवः, देवदेवो ब्रह्मा, महर्षिभिः परिवृतः, निवसति। उत्तरकुरुक्षेत्रात् परं गन्तव्यम् नास्ति; अन्येऽपि भूतानि तत्र न यान्ति। सः सोमपर्वतः देवैरपि दुराप्तः; तं दृष्ट्वा शीघ्रं प्रत्यागन्तव्यम्। वानराणां गमनं तत्रावधि; अतः परं न वयं जानिमः किंचिदपि। यद् अहं वर्णितवान्, तत् सर्वं विचेतव्यम्; यदि च किमपि अवर्णितं, तत् अपि मनसि स्थाप्यं। एवं कृत्वा, रामस्य दशरथात्मनः, मम च, महत् प्रियं कृतं स्यात्; वाय्वग्निसमेन केनापि, जनकात्मजादर्शनं कर्तव्यं। ततः कार्यसिद्धिं कृत्वा, सखिभिः सहिताः, मया सर्वैः रम्यगुणैः पूजिताः, यूयं वानराः प्रियजनैः सह, शत्रून् विजित्य, पृथिव्यां विचरिष्यथ। एवमुक्ते, कीशिनां श्रेष्ठः सुग्रीवः, कार्यसिद्धौ निश्चितो हनूमन्तं विशेषतः संबोधितवान्। तदा सः वनौकसां स्वामी, प्रहृष्टः, मारुतात्मजं वीर्यवन्तं हनूमन्तं वाक्यम् अब्रवीत्— "वानरश्रेष्ठ, पृथिव्याम्, आकाशे, वायौ, अमरावासे, जलनिधौ वा, तव गतौ विघ्नः नास्ति। सर्वे लोकाः, सागरपर्वतैः सहिताः, असुरगन्धर्वनागमानुषदैवसहिताः, त्वया विज्ञाताः। त्वदीयं वेगः, लाघवम्, तेजः, स्फूर्तिः च, महाबलवत् पितरं वायुम् इव, तुल्यं। पृथिव्यां तव तेजः समं नास्ति; अतः, यथा सीता दृष्टुं शक्या, तद् युक्त्या चिन्तय। त्वयि एव, हनुमन्, बलम्, बुद्धिः, विक्रमः, देशकालविनियोगश्च, नीतिश्च, वसन्ति, हे प्राज्ञ।