सुग्रीवः तदा स्वससुरं सम्यक् उपदिश्य, वीरं कपिं शतबलिं पश्चिमदिशायां प्रेषयामास। सर्वज्ञः कपिराजः रामस्य च हिताय तस्मिन् काले हितवचनानि उवाच। शतबलिः स्वसमानैः वनवासिभिः कपिभिः शतसहस्रैः सह, वैवस्वतपुत्रैः च मन्त्रिभिः समन्वितः प्रविष्टः। तस्मै सुग्रीवः आदेशं ददौ—सर्वदिशासु महाबलां उत्तरदिशं हिमालयशोभितां रामस्य कीर्तिमतीं पत्नीं अन्वेष्टव्यम्। एष कार्यः सम्पन्नः स्यात् यदि दशरथपुत्रस्य प्रियं नारीं विन्देम, तदा वयं ऋणमुक्ताः स्युः, कार्यसिद्धेषु अग्रगण्याः च। राघवः महात्मा अस्माकं महान् उपकारः कृतवान्; तस्य प्रत्युपकारे जीवितं फलदायकं भवेत्। यः याचकस्य इच्छां पूरयति, तस्य जन्म सफलं—even यदि याचकः किञ्चित् न कृतवान्; किं पुनः पूर्वोपकारिणः प्रत्युपकारे। एवं दृढनिश्चयेन, युष्माभिः यत् प्रियं हितं च अस्माकं तद् साधयितव्यम्, यथा जानकी अन्वेष्यते। रामः शत्रुनगरविजयी सर्वेभ्यः पूज्यः, अस्माकं च प्रियः। बुद्ध्या, धैर्येण, उपायैः च, कठिनानि प्रदेशानि—नदीः पर्वतान् च—अन्वेष्टव्यम्। तत्र म्लेच्छानां, पुलिन्दानां, शूरसेनानां, प्रस्थलानां, भारतानां, कुरूनां, मद्रकानां च देशान् परीक्ष्य। ततः काम्बोजान्, यवनान्, शाकनगराणि च अन्वेष्य; तदनन्तरं दरदान् हिमालयं च अन्वेष्टव्यम्। लोध्रपद्मकवनानि, देवदारुवनानि च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्यः। सुमं सोमस्य आश्रमं, देवगन्धर्वसेवितम्, प्राप्त्वा महत् कालनाम पर्वतं गन्तव्यम्। तस्य पर्वतस्य विशालस्लोपेषु गुहासु च, रामस्य कल्याणीं पत्नीं अन्वेष्टव्यम्। तं पर्वतश्रेष्ठं सुवर्णशिखरं अतिक्रम्य, सुन्दरनाम पर्वतं गन्तव्यम्। ततः देवसाखः पर्वतः, पक्षिसंवसितः, विविधवृक्षैः शोभितः, प्राप्तव्यः। तस्य पर्वतस्य वनानि, जलप्रपाताः, गुहाः च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्यः। तं अतिक्रम्य, शतयोजनविस्तीर्णं व्योमप्रदेशः अस्ति—न पर्वतानि, न नद्यः, न वृक्षाः, न जीवाः—सर्वथा शून्यः। तं भीषणं मरुस्थलं शीघ्रं अतिक्रम्य, श्वेतं कैलासपर्वतं प्राप्तव्यम्, यत्र हर्षः लभ्यते। तत्र कुबेरस्य रम्यं प्रासादम् अस्ति, श्वेतमेघसदृशः, सुवर्णमण्डितः, विश्वकर्मणा निर्मितः। तत्र विशालं सरः, नीलोत्पलैः, श्वेतहंसक्रौञ्चैः च, अप्सरसाम् समूहैः सेवितम्। तत्र वैश्रवणः राजा, सर्वलोकवन्दितः, धनाढ्यः यक्षाधिपः, गुह्यकैः सह रमते। तत्र गुहासु, श्वेतशिखरेषु च, रावणः सीतया सह सर्वत्र अन्वेष्यः। क्रौञ्चपर्वतं प्राप्त्वा, तस्य गुहा—अत्यन्तदुर्गमः—सावधानतया प्रवेश्य। तत्र महर्षयः सूर्यसदृशाः, देवस्वरूपाः, देवैः प्रार्थिताः, महर्षिसदृशाः निवसन्ति। अन्याः गुहाः, स्खलनानि, शिखराणि, कन्दराणि, अधःशिलाः च क्रौञ्चपर्वतस्य सर्वदिशं अन्वेष्टव्यम्। तत्र निर्वृक्षः कामपर्वतः, मानससरो, पक्षिसंवसितः—यत्र न देवाः, न पिशाचाः, न राक्षसाः गन्तुं शक्यन्ते। क्रौञ्चपर्वतः स्खलनैः, स्थलीभिः, शिखरैः च सर्वत्र अन्वेष्यः; तस्य पार्श्वे मैनाकः पर्वतः अस्ति। तत्र मायदानवस्य प्रासादः स्वयमेव निर्मितः; मैनाकः पर्वतः स्खलनैः, स्थलीभिः, गुहाभिः च अन्वेष्टव्यम्। तत्र विविधेषु स्थानेषु अश्वमुखीनां स्त्रीणां निवासः अस्ति; तं प्रदेशं अतिक्रम्य, सिद्धाश्रमं प्राप्तव्यम्। तत्र सिद्धाः, वैखानसाः, वलखिल्याः तपस्विनः निवसन्ति; तान् पापरहितान् तपसा शुद्धान् विनयेन प्रणम्य। तैः सीतायाः स्थानं अपि पृच्छितव्यम्; तत्र वैखानसं सरः, सुवर्णोत्पलैः आवृतम्। श्वेतहंसैः, उदयादित्यसदृशैः, शोभितम्, कुबेरस्य स्नानस्थानम् इति कथ्यते। तत्र एकः गजः, सदैव स्त्रीगजैः सह, विचरति; तं सरः अतिक्रम्य, व्योम देशः प्राप्तव्यः—यत्र न चन्द्रः, न सूर्यः, न तारा, न मेघाः, न आदि अस्ति। तद् प्रदेशः साधुसिद्धैः, देवसदृशैः, स्वदीप्त्या विश्रान्तैः, सूर्यरश्मिसदृशैः प्रकाशितः। तस्य पार्श्वे शैलोदा नाम नदी प्रवहति; तस्य उभयतटे कीचकनाम वंशवनानि। तानि बम्बूनि सिद्धान् पारं नयन्ति, पुनः प्रतिनयन्ति; तत्र उत्तरकुरवः, पुण्यकृतां आश्रयः। तत्र सहस्रनद्यः प्रवहन्ति, येषां जलं सुवर्णोत्पलैः निर्मितम्; तेषां तटे नीलवैदूर्यपत्रैः, पद्मसरसः च शोभितम्।