रात्रेः अन्ते सूर्यः सर्वं तमः निहत्य, जीवसंसारसीम्नि स्थिते पर्वते अस्तं गच्छति। यावत् एषः प्रदेशः, त्वं गच्छितुं शक्नोषि, हे वानरश्रेष्ठ; अतः परं, यत्र सूर्यः नास्ति, अनन्तं च, न वयं जानिमः। तत्र वैदेह्याः स्थानं रावणस्य च निवासं निश्चित्य, अस्ताचलम् प्राप्त्वा, मासपूर्णे समये प्रत्यागन्तव्यम्। मासात् अधिकं न स्थातव्यम्; यदि तिष्ठसि, मम दण्डं प्राप्स्यसि। त्वया सह मम वीर्यशाली श्वशुरः अपि गमिष्यति। एतत् सर्वं त्वया श्रोतव्यम्, यः आदेशे स्थितः; एषः महाबाहुः तव गुरुः, मम महाबलः श्वशुरः। यूयं अपि सर्वे वीर्यवन्तः विश्वसनीयाः च; तम् प्रमाणीकृत्य पश्चिमदिशं पश्यत। यदा राजा अनन्ततेजसः पत्नी प्राप्ता भविष्यति, तदा कृतं कार्यं स्यान्नः, यथाकृतं सम्पाद्य। यदि अन्यत् किञ्चित् कार्यं कार्यस्य हितं स्यात्, तदपि प्रदेशं, कालं, प्रयोजनं च विचिन्त्य कर्तव्यम्। ततः सुसेनप्रमुखाः वानराः, सुग्रीवस्य सावधानं वचनं श्रुत्वा, वानराधिपं नमस्कृत्य, वरुणरक्षितं तम् प्रदेशं ययुः। ततः श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे, किष्किन्धाकाण्डे, चतुश्चत्वारिंशः सर्गः श्राव्यः। ततः सुग्रीवः, श्वशुरं उपदिश्य, शतबलिं वीर्यवन्तं वानरं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। राजा सर्वज्ञः सर्ववानराणां श्रेष्ठः, तदा स्वस्य च रामस्य च हितं वचनं अब्रवीत्। शतबलिः शतसहस्रैः वनवासिभिः वानरैः सह, वैवस्वतपुत्रैः च, सर्वैः मन्त्रिभिः सह प्रविष्टः। सर्वदिशासु, हिमालयशोभितायां शक्तिमतीं उत्तरदिशं, रामस्य कीर्तिमतीं पत्नीं विचिन्वन्तु। कार्यं साधितं यदा, दशरथपुत्रस्य प्रियं प्राप्तं च, तदा ऋणमुक्ताः स्याम, कार्यसिद्धेषु श्रेष्ठाः। महात्मा राघवः महान् उपकारः कृतवान्; यदि प्रत्युपकारः शक्यते, तदा जीवनस्य फलं स्यात्। यः किञ्चित् प्रार्थयितुः इच्छा पूरयति, तस्य जन्म सफलम्; पूर्वोपकारिणि तु, किम् अधिकम्। एतत् दृढनिश्चयेन, युष्माभिः प्रियं हितं च अन्वेष्टव्यम्, यथा जानकी प्राप्त्यते। रामः, शत्रुपुरीं विजित्य, सर्वभूतैः पूज्यः, अस्माकं च प्रियः। यूयं बुद्ध्या, साहसैः, उपायैः च, नदीपर्वतानि कठिनानि प्रदेशानि विचिन्वन्तु। तत्र म्लेच्छानां, पुलिन्दानां, शूरसेनानां, प्रस्थलानां, भरतानां, कुरूनां, मद्रकानां च देशान् परीक्ष्यत। कम्बोजान्, यवनान्, शाकनगरानि च अन्वेष्य, ततः दरदान्, हिमालयं च विचिन्वन्तु। लोध्रपद्मकवृक्षाणां वनानि, देवदारुवनानि च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्यः। ततः सोमाश्रमं, देवगन्धर्वसेवितं, प्राप्त्वा, कालाख्यं महापर्वतं गच्छेयुः। तस्य विस्तीर्णेषु शिलासु गुहासु च, रामस्य निर्दोषां पत्नीं अन्वेष्यन्तु। तं पर्वतेश्वरम्, सुवर्णशिखरं महापर्वतं, अतीत्य, सुदर्शनाख्यं पर्वतं गच्छेयुः। ततः देवसखाख्यं पर्वतं गच्छेयुः, पक्षिसंयुक्तं, नानावृक्षशोभितं। तस्य पर्वतस्य वनानि, जलप्रपातानि, गुहाः च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्यः। ततः, शतयोजनविस्तीर्णं आकाशप्रदेशं, यत्र न पर्वतानि, न नद्यः, न वृक्षाः, न जीवाः, शीघ्रं पारं गच्छेयुः। ततः श्वेतं कैलासपर्वतं प्राप्त्वा, हर्षेण पूर्णाः स्युः। तत्र कुबेरस्य रम्यं विमानं, श्वेतमेघसदृशं, सुवर्णशोभितं, विश्वकर्मणा निर्मितं अस्ति। तत्र विशालं सरः, पद्मोत्पलपूर्णं, हंससारससंयुक्तं, अप्सरसाम् समूहैः सेवितं अस्ति। तत्र वैश्रवणः राजा, सर्वलोकैः पूज्यः, धनाढ्यः, यक्षाधिपः, गुह्यकैः सह रमते। तत्र श्वेतशैलगुहासु, पर्वतेषु च, रावणः सीतया सह सर्वत्र अन्वेष्यः। क्रौञ्चपर्वतं प्राप्त्वा, तस्य गुहां, अत्यन्तदुष्प्रवेश्यां, सावधानेन प्रविशेयुः; सा दुष्प्रवेश्या प्रसिद्धा। तत्र दिव्यरूपाः, सूर्यसदृशः, महर्षिसदृशाः, देवैः प्रार्थिताः, महर्षयः वसन्ति। अन्याः गुहाः, शिलाः, शिखराणि, कन्दराणि, पादपर्वतानि च क्रौञ्चस्य सर्वदिशं विचिन्वन्तु। तत्र कामापर्वतः, निर्वृक्षः, मानससरो, पक्षिसंयुक्तः अस्ति; तत्र न देवाः, न पिशाचाः, न राक्षसाः गन्तुं शक्नुवन्ति। क्रौञ्चपर्वतस्य शिलाः, तटाः, शिखराणि च सर्वत्र अन्वेष्याः; ततः परं, मैनाकाख्यः पर्वतः अस्ति। तत्र मायदानवस्य स्वयम् निर्मितं विमानं अस्ति; मैनाकस्य शिलाः, तटाः, गुहाः च अपि सर्वत्र अन्वेष्याः। एवं सुग्रीवः वानरान् आदिश्य, कार्यसिद्ध्यर्थं, सीतायाः अन्वेषणाय, विविधेषु प्रदेशेषु, पर्वतेषु, गुहासु, सरस्सु, नगराणि च, रावणं वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टुं प्रेषयामास।