हनूमन्प्रमुखाः कपयः, सुग्रीवेण सम्यगुपदिष्टाः, पश्चिमदिशं प्रति प्रस्थिताः। तत्र सुग्रीवः स्वससुरं वीर्यवन्तं सुषेणं प्रति प्रणिपत्य, आदित्यसमानतेजसं महर्षिं मेरुसावर्णिं विनयपूर्वकं शिरसा प्रणम्य मैथिल्याः वृत्तान्तं पृच्छितव्यानि इति निर्दिष्टवान्। यावत् सवितुर्दिनान्ते सर्वतमः प्रशम्य, स जीवलोकस्य सन्ध्यापर्वते अस्तं गच्छति, तावत् एव गन्तव्यम्। अतोऽपरं सूर्यरहितं अनन्तं च देशं न वयं विद्मः। तत्र वैदेह्याः निवासं रावणस्य चालयं विज्ञाय, सन्ध्यापर्वतं सम्प्राप्य, पूर्णमासेन प्रत्यागन्तव्यम्। मासात् चिरं यः तिष्ठेत्, स मम दण्डं प्राप्नुयात्; सह त्वया वीर्यवान् मम श्वशुरः अपि गमिष्यति। यदुक्तं सर्वं श्रोतव्यं, यः यथोक्तं आचरति; अयं महाबाहुः बलवान् मम श्वशुरः भवतः आचार्यः। भवन्तः अपि सर्वे प्रत्यक्षं वीर्यवन्तः विश्वसनीयाः च; तम् आदर्शीकृत्य पश्चिमदिशं पश्यन्तु। यदा राज्ञः अनन्तवीर्यस्य भार्या लब्धा, तदा कृतार्थाः स्मः। अन्यदपि यत् कार्यं अस्य सिद्धये प्रियं स्यात्, तदपि देशकालार्थयुक्तं विचिन्त्य कर्तव्यम्। एवं सुग्रीवस्य प्राज्ञवचनानि सुषेणप्रमुखाः कपयः सावधानतया शृत्वा, कपिराजं प्रणम्य, वरुणपालितां दिशं प्रति प्रस्थितवन्तः। पुनः, सुग्रीवः स्वश्वशुरं सम्यगुपदिश्य, शतबलिनामानं कपिवीरं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। स सर्वकपिषु श्रेष्ठः सर्वज्ञः राजा तदा आत्मनः च रामस्य च हितं वचनं प्रोवाच। शतबलिः स्वसदृशैः वनकपिभिः शतसाहस्रैः, वैवस्वतपुत्रैः च सह, मन्त्रिभिः सहितः तां दिशं प्रविवेश। तत्रोत्तरां दिशं, हिमालयशोभितां, रामपत्नीं अन्विष्य, सर्वत्र विचेष्टितव्यम्। यदा कार्यं सिद्धं च, दशरथात्मजस्य प्रिया लब्धा, तदा ऋणमुक्ताः स्याम, कृतार्थाः च। राघवः महात्मा अस्माकं महदनुग्रहं कृतवान्; तस्य प्रत्युपकारे जीवितं सफलं स्यात्। कस्यचित् याचकस्य कामं कृत्वा अपि जन्म सफलं, किं पुनः पूर्वोपकारिणः प्रत्युपकारे? एवं दृढनिश्चयेन, युष्माभिः यत् प्रियं हितं च अस्माकं, तदन्विष्य, जानकी लभ्यताम्। रामः रिपुनगरीविजयी सर्वभूतैः पूजितः, अस्माकं च हृदये स्थितः। अतः, दुर्गमेषु प्रदेशेषु, नद्यः पर्वतान् च, बुद्ध्या वीर्येण च सम्पूर्णेन विचिन्वन्तु। तत्र म्लेच्छानां, पुलिन्दानां, शूरसेनानां, प्रस्थलानां, भरतानां, कुरूनां, मद्रकानां च देशान् अन्विष्य, काम्बोजान्, यवनान्, शाकानां नगराणि, ततः दरदान् हिमालयं च अन्विष्य। लोध्रपद्मकवनानि, देवदारुवनानि च, सर्वत्र रावणः वैदेह्या सह अन्वेष्टव्यः। ततः सोमाश्रमं, देवगन्धर्वसेवितं, गत्वा, कालाख्यं महापर्वतं प्रति यान्तु। तस्य विस्तीर्णशिलासु गुहासु च रामपत्नीं अनघां अन्विष्यन्तु। तं पर्वतं, सुवर्णशृङ्गं, अतिक्रम्य, सुदर्शनाख्यं पर्वतं प्रति गन्तव्यम्। ततः देवसखाख्यः पर्वतः, पक्षिणां निवासः, नानावृक्षैः शोभितः, तत्रापि कन्दरासु, निर्झरेषु, गुहासु रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततोऽतीत्य, शतयोजनपरिमितं व्योम्नि, निर्जनं, निर्पर्वतम्, निर्झरं, निरवृक्षं, त्वरया गत्वा, धवलं कैलासपर्वतं सम्प्राप्य, हृष्टाः भवन्तु। तत्र कुबेरस्य रम्यं भवनं, धवलमेघसमनिभं, सुवर्णमयं, विश्वकर्मणा निर्मितं, दृश्यते। तत्र विस्तीर्णं पद्मोत्पलयुतं सरः, हंसक्रौञ्चनादितं, अप्सरसां समूहैः सेव्यमानं, विराजते। तत्र वैश्रवणः, सर्वलोकपूजितः, धनाढ्यः, यक्षाधिपतिः, गुह्यकैः सह रमते। तत्र गुहासु, शशिशुभ्रेषु च पर्वतेषु, रावणः सीतया सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततः क्रौञ्चपर्वतं सम्प्राप्य, तस्य गुहां दुष्प्रवेशां सावधानतया प्रविशेयुः, सा हि दुर्गमविख्याता। तत्र सूर्यसमप्रभाः महर्षयः, देवस्वरूपिणः, महर्षिसदृशाः, देवैः प्रार्थिताः, वसन्ति। अन्याः अपि गुहाः, शिखराणि, शैलान्तराणि, कन्दराणि, पादपर्वतानि, क्रौञ्चस्य सर्वतः अन्वेष्टव्याः। तत्र कामाख्यः निर्झरः शैलः, मानससरोऽपि पक्षिणां निवासः, यत्र न देवाः, न पिशाचा, न राक्षसाः गन्तुं शक्नुवन्ति। एवं सः क्रौञ्चशैलः शिखरकन्दरमणडलानि सर्वतः अन्वेष्टव्यानि; तस्य पार्श्वे मैनाकाख्यः पर्वतः अस्ति। एतेन प्रकारेण सुग्रीवस्य आज्ञया कपयः सर्वतोदिशं सीतायाः अन्वेषणाय सम्यग्व्यवस्थिताः।