सूर्येण एवमुक्तः स पर्वतराजः प्रत्युवाच—"ये त्वयि आश्रिता भवन्ति, मम अनुग्रहेण दिवा च रात्रौ च सर्वे सुवर्णमयाः भविष्यन्ति।" तेषां च देवगन्धर्वदानवानां ये त्वयि निवसन्ति, ते अपि सुवर्णप्रभया दीप्ताः भक्तिपरायणाश्च स्युः। विश्वेदेवाः, वसवः, मरुतः, दिव्यगणाश्च सर्वे पश्चिमसन्ध्यां समुपेत्य मेरुं परमं पर्वतमुपगच्छन्ति। सूर्यः तु दशसहस्रयोजनानि शीघ्रं गत्वा तस्य पर्वतस्य शिखरं अर्धमूहूर्ते सम्प्राप्नोति। तस्य च शिखरे महद् दिव्यं च प्रासादमस्ति, सूर्यसमानप्रभं, बहुभवनसमाकीर्णं, विश्वकर्मणा निर्मितं। तत्र विविधवृक्षैः शोभितं, नानाविहगनिनादितं, महात्मनः वरुणस्य पाशहस्तस्य महद् रमणीयं निवेशनं विद्यते। मेरोः च अस्तस्थानस्य च मध्ये महद् दशस्कन्धं तालवृक्षं तिष्ठति, स सुवर्णमयः, अद्भुतमण्डपसमन्वितः, तेजसा विराजते। तेषु सर्वेषु दुर्गेषु, सरःसु, नद्यःsu च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। तत्र धर्मज्ञः स्वतपसा विशुद्धः, ब्रह्मसमः प्रख्यातः महर्षिः मेरुसावर्णिः निवसति। तं मेरुसावर्णिं महर्षिं सूर्यसमानप्रभं प्रणिपत्य विनयेन मैथिल्याः समाचारं पृच्छेत। एतावत् रजनीक्षये, तमः सम्यगपनीय, सूर्यः प्राणिनां लोकस्य सीम्नि स्थिते पर्वते अस्तं गच्छति। एतावत् एव गन्तुं शक्यं, हे वानरश्रेष्ठाः; अतोऽन्यत्, यत्र न सूर्यः न च सीमा, तदविज्ञातं नः। वैदेह्याः निवासं रावणस्य च स्थानं निश्चित्य, अस्ताचलमुपगम्य, संवत्सरमासस्य पूर्णे मासे प्रत्यागन्तव्यं। अतिक्रान्ते तु मासे न स्थेयम्; यदि तिष्ठथ, मम दण्डं प्राप्स्यथ; सह युष्माभिः मम शूरः श्वशुरः अपि गमिष्यति। एतत् सर्वं श्रोतव्यं युष्माभिः यथाज्ञप्तं कर्म कुर्वद्भिः; अयं महाबाहुः बलशालि मम श्वशुरः भवतः गुरुः। यूयं च सर्वे शूराः विश्वसनीयाश्च; तम् आदर्शं कृत्वा पश्चिमदिशं पश्यत। यदि राजा अप्रमेयतेजसः भार्या लब्धा, तर्हि कृतकृत्याः स्मः। यदि अन्यत् किञ्चित् कार्यं साध्यं स्यात्, तदपि युक्तदेशकालार्थं विचिन्त्य कर्तव्यं। एवं कृतनिश्चयाः वानराः सुसेनमुख्याः सुग्रीवस्य तत्त्वयुक्तं वचनं शुश्रूषवः प्रणम्य वानरेन्द्रं तं वरुणरक्षितं देशं जग्मुः। इति श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्। ततः सुग्रीवः स्वश्वशुरं सम्यक् उपदिश्य शूरं वानरं शतबलिं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। राजा सर्वज्ञः सर्ववानरश्रेष्ठः तदा आत्मनः रामस्य च हितं वचनं अब्रवीत्। सः शतबलिः शतसहस्रवानरैः सह, वैवस्वतपुत्रैः च, मन्त्रिभिः सहितः प्रविवेश। तत्र सर्वतो दिशं हिमालयशोभितां उदीचीं दिशं सीतायाः अन्वेषणाय विचिन्वन्तु। एवं कृतकृत्याः स्याम, यदि दशरथस्य पुत्रस्य प्रिया लब्धा, ऋणमुक्ताः भविष्यामः। महात्मना राघवेण अस्माकं महदुपकारं कृतम्; तस्य प्रतिकारं कुर्वन्तः अस्माकं जन्म सफलम्। यः कस्यचित् इच्छां पूरयति, सः कृतार्थः, किमुत पूर्वोपकारिणं प्रति। अतः दृढनिश्चयाः भवन्तः अस्माकं प्रियहिताय यथा जानकी लभ्येत तथा कार्यं कुर्युः। रामः खलु सर्वभूतैः पूज्यः अस्माकं प्रियः च। यूयं बुद्ध्या, वीर्येण, उपायेन च, एतेषु दुष्करेषु प्रदेशेषु—नदीषु, पर्वतेषु च—अन्वेषणं कुरुत। तत्र म्लेच्छान्, पुलिन्दान्, शूरसेनान्, प्रस्थलान्, भरतान्, कुरून्, मद्रकांश्च विचिन्वन्तु। कंबोजान्, यवनान्, शकपुर्यः च, ततो दरदांश्च हिमालयं च अन्वेषयन्तु। लोध्रपद्मकवनानि, देवदारुवनानि च, तत्र रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततः सोमाश्रमं दिव्यं देवगन्धर्वसेवितं गत्वा कालाख्यं महापर्वतं गच्छेयुः। तस्य पर्वतस्य विस्तीर्णेषु शिखरेषु गुहासु च, रामस्य निष्कलुषां भार्यां विचिन्वन्तु। तं पर्वतराजं अतिक्रम्य, सुवर्णशृङ्गं महापर्वतं, ततोऽनन्तरं सुदर्शनाख्यं पर्वतं गच्छेयुः। ततो देवसखाख्यः पर्वतः, पक्षिसंकुलः, नानावृक्षशोभितः, तत्र पक्षिणां निवासः। तस्य पर्वतस्य वनानि, जलप्रपाताः, गुहाश्च, तत्र रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततः परं शतयोजनविस्तीर्णं व्योम प्रदेशः, यत्र न पर्वतः, न नदी, न वृक्षः, न च प्राणी दृश्यते। तं भीषणं निर्जनं शीघ्रं अतिक्रम्य, पाण्डुकैलासं पर्वतं प्राप्य, प्रमुदिताः स्युः।