तेषां मध्ये तिष्ठति राजा मेरुः, स सर्वोत्तमः पर्वतः, यं पुरा दयालुः सूर्यः वरदानेन सम्पूजितवान्। तं सूर्यः एवमुक्तवान्—"ये त्वयि आश्रिताः स्युः, मम प्रसादात् दिवा च रात्रौ च सर्वे सुवर्णमयाः भविष्यन्ति।" तत्र निवसन्ति देवाः, गन्धर्वाः, असुराश्च; ते सर्वे सुवर्णप्रभया दीप्ताः, भक्तिपरायणाश्च भवन्ति। विश्वे देवाः, वसवः, मरुतः, दिव्याः सम्प्राप्ताः सन्ध्यायाम् पश्चिमायां मेरुं पर्वतश्रेष्ठं उपगच्छन्ति। सूर्यः तु शीघ्रगामी सन् तस्य पर्वतस्य शृङ्गं योजने दशसहस्रे अर्धमूहूर्तेन गच्छति। तस्य शृङ्गे दिव्यं महद्विमानं अस्ति, सूर्यसमप्रभं, अनेकविमानसंयुक्तं, यत् विश्वकर्मणा निर्मितम्। तत्र वृक्षैः विविधैः भूषितं, पक्षिसङ्घैः कूजन्तं, महात्मनः वरुणस्य पाशहस्तस्य रमणीयं निवासस्थानम् अस्ति। मेरुपर्वतस्य च अस्तगिरिं च मध्ये महता पर्णिना दशशाखया, शुद्धसुवर्णमयेन, अद्भुतमण्डपयुक्तेन वृक्षेण शोभते। तत्र सर्वेषु दुर्गेषु, सरःस्वु, नद्यःषु च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। तत्र मेरुसावर्णिः धर्मज्ञः, स्वतपसा विशुद्धः, ब्रह्मसमः ख्यातिमान् निवसति। तं मेरुसावर्णिं महर्षिं सूर्यसमानप्रभं शिरसा भूमौ प्रणम्य सीतायाः वृत्तान्तं सौम्येन पृच्छेयुः। यावत् एषः देशः, तावत् सूर्यः रजनीक्षये तमः निहत्य, सजीवलोकस्य सीम्नि पर्वते अस्तं गच्छति। एतावत् एव गन्तुम् शक्यं भवद्भिः, हे वानरश्रेष्ठाः; अतोऽन्यत्र, यत्र न सूर्यः, न च सीमा, तदविज्ञातं। वैदेह्याः निवासं रावणस्य च स्थानं ज्ञात्वा अस्तगिरिं प्राप्त्य मासपर्यन्तं प्रतिनिवर्तितव्यम्। मासात् अधिकं यः स्थास्यति, स मम दण्डं प्राप्स्यति; सह त्वया वीर्यवान् मम श्वशुरः अपि गमिष्यति। सर्वं एतत् यथोक्तं श्रोतव्यम्; अयं महाबाहुः भवतः गुरु, मम बलवान् श्वशुरः। यूयं अपि सर्वे पराक्रान्ताः विश्वसनीयाश्च; तम् प्रमाणीकृत्य पश्चिमदिशं पश्यत। यदा नृपतेः अप्रमेयतेजसः भार्या लब्धा स्यात्, तदा कार्यसिद्धिः भविष्यति। यदि अन्यत् किमपि कार्यं यत् अस्मिन्नेव प्रियं स्यात्, तदपि देशकालार्थसंपन्नं विचिन्त्यताम्। ततः सुग्रीवस्य सन्देशं श्रुत्वा सुषेणप्रमुखाः वानराः प्राञ्जलयः वानरेन्द्रं प्रणम्य वरुणरक्षितां दिशं प्रति प्रस्थिताः। एवं चिरं कीर्तिमद्वाल्मीकि-कृतस्य रामायणस्य किष्किन्धाकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रोतव्यः। ततः सुग्रीवः स्वश्वशुरं समादिश्य, शूरं वानरं शतबलिं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। राजा सर्वज्ञः सर्ववानरश्रेष्ठः तदा स्वहितं रामस्य च हितं वचः अब्रवीत्। शतबलिः शतसहस्रैः वनौकसाम्, वैवस्वतपुत्रैः च सह, मन्त्रिभिः सहितः पश्चिमदिशं प्रविवेश। तत्र सर्वतो बुद्ध्या, वीर्येण, उपायैश्च, दुर्गमं प्रदेशं—नद्यः, पर्वतानि च—अन्वेष्टव्यम्। म्लेच्छान्, पुलिन्दान्, शूरसेनान्, प्रस्थलान्, भरतान्, कुरून्, मद्रकान् च तत्र विचिन्वीत। ततः काम्बोजान्, यवनान्, शकनगरानि, दारदान्, हिमालयं च अन्वेष्टव्यम्। लोध्रपद्मकवनानि, देवदारुवनानि च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततः सोमाश्रमं दिव्यं, देवगन्धर्वसेवितं, गत्वा कालाख्यं पर्वतं प्रति यास्यथ। तस्य पर्वतस्य विस्तीर्णेषु शिखरेषु गुहासु च, रामपत्नीं निर्दोषां अन्वेष्टव्यम्। ततोऽतीत्य सुवर्णशृङ्गं पर्वतं, सुदर्शनाख्यं पर्वतं गन्तव्यम्। तस्मात् परं देवसखाख्यः पर्वतः, पक्षिसङ्घनिलयः, वृक्षैः शोभितः, तत्र आगन्तव्यम्। तस्य पर्वतस्य काननेषु, प्रपातेषु, गुहासु च रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। ततः परं शतयोजनविस्तीर्णं व्योम, निर्गिरिकुञ्जनदी, निर्जनं, निर्जीवमपि, अतीत्य दृश्यते। एवमेतत् सुग्रीवेन वानरवीरान् प्रति आदिष्टं, ते च धर्मे स्थिताः कार्यसिद्ध्यर्थं प्रस्थिताः।