सुग्रीवः स्वसैन्यं प्रति पितरं च सुशीलं शूरं च सुशेणं समुपवेश्य, पश्यन् सर्वतो रमणीयेषु तस्य महतः पर्वतः शिखरेषु गुहासु च विशालासु सर्वदिशं रावणः सीतया सह विचेतव्यः इति आज्ञापयामास। ततः षट्चत्वारिंशद्योजनान्यतिक्रम्य तत्र महान् पर्वतः वराहः नाम स्थितः, स सुवर्णशृङ्गः, विशालः, वरुणस्य आधिपत्ये गम्भीरः च। तत्र प्राज्योतिषः नगरी सुवर्णमयी दृश्यते, यत्र दुष्टात्मा दानवः नरकः वसति। तस्य रमणीयेषु शिखरेषु गुहासु च सर्वतः रावणः सीतया सह पुनः पुनः अन्वेष्टव्यः। तस्मात् प्रभूतशोभायुक्तात् पर्वतात् परं सुवर्णमयो महान् पर्वतः दृश्यते, यस्य अन्तः सुवर्णमयं तु बहिः अपि सुवर्णमयं, बहुशः निर्झराः तत्र प्रवहन्ति। तत्र गजेन्द्राः वराहाः सिंहाः व्याघ्राश्च सर्वतः गर्जन्ति, स्वनैः स्वयमेव प्रमुद्यमानाः। तस्मिन्नेव पर्वते देवानामधिपतिः वज्रपाणिः इन्द्रः, वृत्रहन्ता च, देवैः अभिषिक्तः, स पर्वतः मेघः इति कथ्यते। तस्मात् महेन्द्रेण रक्षितात् प्रभूतशोभायुक्तात् पर्वतात् परं षष्टिसहस्राणि सुवर्णमयानि पर्वतानि दृश्यन्ते। सर्वतः उदितार्कवर्णैः प्रकर्षेण दीप्तानि, सुवर्णवृक्षैः पुष्पितैः शोभितानि तानि पर्वतानि। तेषां मध्ये मेरुः राजा पर्वतानां स्थितः, स प्राचीनं सूर्याद् वरं प्राप्नोत्। तदा सूर्येण उक्तः—"ये त्वां आश्रयन्ते, मम प्रसादात् दिवा निशि च सुवर्णमयाः भविष्यन्ति" इति। ये देवाः गन्धर्वाः दानवाश्च तत्र निवसन्ति, ते अपि सुवर्णप्रभया दीप्ताः भक्ताः च भविष्यन्ति। विश्वेदेवाः, वसवः, मरुतः, दिव्याः च भूतानि सायं संध्याकाले पश्चिमां दिशं गच्छन्ति, मेरुं पर्वतराजं सम्प्राप्य। सूर्यः अपि तानि दशसहस्रयोजनानि शीघ्रं गत्वा, अर्धमूहूर्ते तस्य पर्वतस्य शिखरं प्राप्नोति। तस्य शिखरे दिव्यं महद् विमानं स्थितम्, सूर्यसमप्रभं, विश्वकर्मणा निर्मितं, नानाविविधानि वृक्षैः शोभितं, बहुविहगनादितं, महात्मनः पाशहस्तस्य वरुणस्य रमणीयं वासस्थानं च तत्र दृश्यते। मेरोः च अस्ताचलस्य च मध्ये दशशाखायुक्तः महत्तालवृक्षः तिष्ठति, स शुद्धसुवर्णमयः, अद्भुतमण्डपशोभितः। तत्र सर्वेषु दुर्गेषु, सरःस्वु, नदिषु च रावणः सीतया सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। तत्र धर्मज्ञः तपसा शुद्धः, सूर्यसमप्रभः, मेरुसावर्णिः ऋषिः ब्रह्मासमः वसति। तं मेरुसावर्णिं महर्षिं सूर्यसमप्रभं प्रणिपत्य यथोचितं सीतायाः समाचारं पृच्छेयुः। एतावत् एव सूर्यः रजनीशेषे तमः निहत्य, जीवलोकस्य सीमान्ते पर्वते अस्तं गच्छति। एतावत् एव गन्तुं शक्यम्, ततः परं सूर्यरहितं, अनन्तं च, न ज्ञायते। यदि वैदेह्याः वासस्थानं रावणस्य च निवासं निश्चित्य, अस्ताचलं सम्प्राप्य, मासमात्रेण प्रतिनिवर्तध्वम्। मासात् परं यः तिष्ठति, स मम दण्डं प्राप्स्यति; सह भवता वीर्यवन्तं पितरं मम अपि वियोगं गमिष्यति। एष सर्वः उपदेशः श्राव्यः, यः यथादिष्टं करोति, एष महाबाहुः गुरुः भवतः, मम पितरः महाबलः। भवन्तः सर्वे अपि शूराः विश्वसनीयाश्च; तम् एव प्रमाणीकृत्य पश्चिमां दिशं पश्यन्तु। यदा राज्ञः अनन्ततेजसः भार्या लब्धा, तदा अस्माकं कृतकृत्यता भविष्यति। यदि अन्यत् किमपि कार्यं शस्तं स्यात्, तदपि देशकालार्थानुसारेण विचिन्त्यं भवेत्। एवं सुग्रीवस्य सूक्ष्मवचांसि श्रुत्वा, सुशेणप्रमुखाः कपयः प्रणम्य, वरुणरक्षितं देशं प्रति प्रस्थिताः। एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिप्रणीतायां किष्किन्धाकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रोतव्यः। ततः सुग्रीवः पितरं सुशेणं समुपदिश्य, शूरं कपिम् शतबलिं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। स सर्वज्ञः कपिश्रेष्ठः, तदा स्वहितं रामस्य च हितं वचः अब्रवीत्। तेन सह शतसहस्रं वनौकसां कपीनां, वैवस्वतपुत्रैः सहितः, मन्त्रिभिः सहितः च प्रविवेश। सर्वतो दिशं हिमवन्तं शोभयन्तीं प्राचीं दिग् रामपत्नीमुद्दिश्य विचिन्वन्तु। यदा कार्यं सफलं स्यात्, दशरथात्मजस्य प्रियतमा लब्धा, तदा ऋणमुक्ताः स्याम, कृतकृत्याः च। महात्मना राघवेण अस्माकं महत् उपकारः कृतः; यदि तस्य प्रत्युपकारः क्रियते, तदा अस्माकं जन्म सफलं भविष्यति। यः प्रार्थिनः कामं पूरयति, स एव जन्मना सफलः, यः पूर्वोपकारिणं प्रत्युपकुर्यात्, तस्य किमु वक्तव्यम्। अतः दृढनिश्चयेन, युष्माभिः यत् प्रियं हितं च अस्माकं तदनुसंधाय जानकी अन्वेष्या। रामः ह्यरिसूदनः सर्वभूतैः पूजितः, अस्माकं प्रियः च। तस्मात् सर्वेषु कष्टप्रदेशेषु, नद्यः पर्वतानि च, युष्माभिः बुद्ध्या, धैर्येण, उपायैः च, विचेतव्यानि। एवं सुग्रीवस्य निर्देशानुसारं कपयः पश्चिमदिशं हिमवन्तं च विचिन्वन्तः, रामपत्नीं सीतां प्राप्तुं प्रयत्नं चक्रुः।