तत्र परमपुरुषः पञ्चजनं दानवं हयग्रीवं च हत्वा चक्रं शङ्खं च जग्राह। तस्य रमणीयेषु शिखरेषु विशालासु च गुहासु सर्वतः रावणः सीतया सह अन्वेष्टव्यः। ततः चतुष्षष्टि योजनान्यतिक्रम्य वराह इति नाम महागिरिः तिष्ठति, स सुवर्णशृङ्गः, विशालः, वरुणस्य अधिकारक्षेत्रे अन्तर्निहितः। तत्र प्राग्ज्योतिषा नाम सुवर्णमयी पुरी अस्ति, यत्र दुष्टबुद्धिः नरकासुरो वसति। तस्यापि रमणीयेषु शिखरेषु विशालासु च गुहासु रावणः सीतया सह सर्वतः अन्वेष्टव्यः। तस्मात् प्रभवतः सुवर्णान्तःकरणस्य गिरेः परतः सुवर्णमयो गिरिः दृश्यते, यस्य बहवः निर्झराः सर्वतः प्रवहन्ति। तत्र गजेन्द्राः वराहाः सिंहाः व्याघ्राश्च सर्वतः गर्जन्ति, स्वस्वननन्दनाः सततम्। तस्मिन्नेव गिरौ देवानां नाथः वज्रधरो महेन्द्रः, वज्रिणा वृत्रघ्नेन, देवैः सह अभिषिक्तः, सोऽयं मेघ इति प्रसिद्धः पर्वतः। तस्मात् प्रभवतः महेन्द्ररक्षितस्य गिरेरनन्तरं षष्टिसहस्राणि सुवर्णगिरयः दृश्यन्ते। ते सर्वतः उदितार्कवर्णप्रभासमायुक्ताः, सुवर्णमयैः पुष्पितैः वृक्षैः भूषिताः। तेषां मध्ये मेरुः नाम गिरिराजः स्थितः, स पूर्वं भगवतः सूर्यस्य प्रसादेन वरं प्राप्तवान्। स सूर्येण एवं उक्तः—"ये त्वया आश्रिताः, मम प्रसादात् दिवानिशं सुवर्णमयाः भविष्यन्ति।" तत्र ये देवाः गन्धर्वाः दानवाश्च वसन्ति, ते अपि सुवर्णतेजसा दीप्ताः भक्तिमन्तश्च भविष्यन्ति। तत्र विश्वेदेवाः वसवः मरुतः च दिव्यानि भूतानि च पश्चिमं संध्याकालं प्राप्त्वा मेरुं गिरिराजं यान्ति। स सूर्यः तानि दशसहस्रयोजनानि त्वरया गत्वा, तस्य गिरिशिखरं अर्धमूहूर्ते प्राप्नोति। तत्र तस्य शिखरे दिव्यं महद् विमानम् अस्ति, सूर्यसदृशप्रभं, विश्रामगृहैः समाकीर्णम्, विश्वकर्मणा निर्मितम्। तत्र विविधान् वृक्षान्, नानाविधान् पक्षिसङ्घान् च, समलङ्कृतं वरुणस्य महात्मनः पाशहस्तस्य रम्यम् आवासम् अस्ति। मेरुश्च अस्ताचलस्य मध्ये एकः दशशाखः तालवृक्षः स्थितः, स विशुद्धसुवर्णमयः, अद्भुतमण्डपसमन्वितः। तेषु सर्वेषु दुर्गेषु, सरःसु, नद्यःसु च, रावणः वैदेह्या सह यत्रकुत्रचित् अन्वेष्टव्यः। तत्र मेरुसावर्णिरिति प्रख्यातः, स्वतपसा विशुद्धः, धर्मवित्, ब्रह्मासमः महर्षिः वसति। तं मेरुसावर्णिं महर्षिं सूर्यसमप्रभं, शिरसा भूमौ प्रणम्य, मैथिल्याः समाचारं विनयेन पृच्छेयुः। अत्र यावत्, निशान्ते, सविता तमः सर्वं अपाकृत्य, प्राणिनां लोकसीम्नि स्थिते पर्वते अस्तं गच्छति। अत्र यावत्, कपिश्रेष्ठाः, गन्तुं शक्यते; अतोऽनन्तरं, यत्र न सूर्यः, न च सीमाः, तत्र न ज्ञायते। वैदेह्याः निवासं रावणस्य चालयं निश्चित्य, अस्ताचलम् आगत्य, पूर्णे मासे प्रतिनिवर्तध्वम्। मासात् अधिकं न स्थेयम्; स्थायि चेत्, मम दण्डं प्राप्स्यथ। सह युष्माभिः, मे वीर्यवान् श्वशुरोऽपि गमिष्यति। एतत् सर्वं श्रोतव्यं, युष्माभिः आदेशकृत्यैः, अयं महाबाहुः, मम महाबलः श्वशुरः, भवेत् उपदेशकः। यूयं अपि सर्वे शूराः, सर्वथा विश्वसनीयाश्च; तम् आदर्शं कृत्वा, पश्चिमदिशं पश्यत। यस्य राज्ञः अनन्तवीर्यस्य भार्या लब्धा, तदा कृतकृत्याः स्मः, यत् कृतं तदनुष्ठितम्। यदि अन्यत् किञ्चित् कार्यं प्रियं स्यात्, तदपि देशकालार्थयुक्तं विचिन्त्य कर्तव्यम्। ततः सुषेणप्रधानाः कपयः, सुग्रीवस्य सावधानवचनानि श्रुत्वा, कपिराजं प्रणम्य, वरुणरक्षितां दिशं जग्मुः। एवं श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे किष्किन्धाकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रोतव्यः। ततः सुग्रीवः स्वश्वशुरं उपदिश्य, शूरं शतबलिनामकं कपिं पश्चिमदिशं प्रेषयामास। स राजा सर्वज्ञः, सर्वेषां कपीनां श्रेष्ठः, तदा आत्मनः रामस्य च हितानि वचनानि अब्रवीत्। स शतबलिः, शतसहस्रैः वनचरीभिः कपिभिः सह, वैवस्वतपुत्रैः च, मन्त्रिभिः सह प्रविष्टः। सर्वतः हिमालयशोभितां बलिनीं उत्तरां दिशं रामस्य महाभागायाः भार्यायाः कृते अन्वेष्टव्यम्। अस्मिन्नेव कार्ये सम्पन्ने, दशरथात्मजस्य प्रिया प्राप्ता चेत्, वयं ऋणमुक्ताः स्याम, कार्यसिद्धेषु च श्रेष्ठाः। राघवः महात्मा अस्माकं महत् उपकारं कृतवान्; तस्य प्रतिकारं कुर्वाणाः, अस्माकं जीवितं सफलं भविष्यति। यः कस्यापि प्रार्थकस्य इच्छां पूरयति, स जन्म सफलं प्राप्नोति, किमुत पूर्वोपकारिणः प्रतिफलनं कुर्वतः। अतः दृढनिश्चयाः सन्तः, युष्माभिः प्रियहितकामैः, जानकी अन्वेष्टव्या। रामः हि शत्रुनगरविजयी, सर्वभूतसम्मतः, अस्माकं च प्रियः जातः। एवं सुग्रीवस्य निर्देशानुसारं कपयः पश्चिमदिशं प्रस्थिताः।