वानराः तदनन्तरं तपस्विवनानि तत्र च ये गिरिपर्वतानि, तेषु च शुष्कभूमिषु महान्तः शिलाखण्डाः शीतलाः च दृश्यन्ते स्म। पश्यन्तः पश्चिमदिशं, या पर्वतश्रेणीभिः आवृताः कठिनमार्गा च, तां सम्यक् अन्वेष्य, पश्चात् पश्चिमसागरस्य दर्शनं कर्तव्यम्। तत्र गत्वा, मकरग्राहसमाकुलानि वारिणि द्रक्ष्यथ; ततः केतकीवनानि तमालद्रुमसमूहानि च सघनानि दृश्यन्ते। वानराः तत्र नारिकेलवनानि च विचरन्ति स्म; तत्रैव सीतायाः च रावणनिवासस्य च अन्वेषणं कार्यम्। समुद्रतीरेषु ये गिरयः वनानि च, तत्र मुरविपत्तनपुरं मनोहरं जातपुरं च सम्यक् अन्वेष्टव्यम्। तथा अवन्तिं, अङ्गलेपं, अचिन्हितवनं, विस्तीर्णानि राज्यनगराणि च सर्वत्र विचिन्वन्तु। सिन्धुसागरयोः संगमे सोमगिरिः नाम महान् पर्वतः शतशिखरसमन्वितः, महावृक्षैः च शोभितः, तिष्ठति। तस्य शोभनपृष्ठेषु पक्षिसिंहाः निवसन्ति, ये मकरमत्स्यदन्तिनां सह नीडानि कुर्वन्ति। तेषां सिंहानां नीडानि शिखरेषु च स्थितानि, गर्विताः तृप्तदन्तिनः तत्र मेघनिनादसमनादैः घोषं कुर्वन्ति। सर्वत्र जलपूर्णे तस्मिन्नेव प्रदेशे ते विचरन्ति; तस्य शिखरं स्वर्णमयं, आकाशं स्पृशन्ति, विविधद्रुमैः भूषितं च। एषः प्रदेशः वानरैः रूपाण्यनुसन्धातुं समर्थैः शीघ्रं अन्वेष्टव्यः; तत्र सागरस्य सुवर्णशृङ्गं, शतयोजनदीर्घं, दृश्यते। परियात्रस्य दुर्गमसीमां प्राप्ताः, वानराः तत्र चतुर्विंशतिः कोट्यः शीघ्रगन्धर्वाणां द्रक्ष्यन्ति। तत्र ते भीमाः रूपान्तरशीलिनः तेजस्विनः अग्निसमानाः सर्वत्र समवेताः ज्वलन्त इव दृश्यन्ति। तान् वानरैः न समीपं गन्तव्यम्, नापि तस्मात् प्रदेशात् किंचन फलमादेयम्। ते वीराः दुष्प्रतिरोधाः, साहसशालिनः, महाबलिनः; ते भीष्मबलिनः तत्र फलमूलानि रक्षन्ति। तत्र यत्नः कर्तव्यः, सीता च अन्वेषणीयाः; वानरधर्मपालकानां तेषां भयम् नास्ति। तत्र वज्रनामकः महान् पर्वतः अस्ति, यो वैडूर्यसदृशः वज्राकारः, नानावृक्षलताभिः आवृतः। तत्र शतयोजनपरिमिते विशालप्रदेशे, वानराः गुहानि सम्यक् यत्नेन अन्वेष्टव्यम्। सागरस्य चतुर्थभागे चक्रवान् नाम पर्वतः तिष्ठति, यत्र विश्वकर्मणा सहस्रारं चक्रं निर्मितम्। तत्रैव पञ्चजनं दानवं हयग्रीवं च निहत्य, परमपुरुषः चक्रशंखौ जग्राह। तस्य रमणीयेषु शिखरेषु विशालगुहासु च, रावणः सीतया सह सर्वतः अन्वेषणीयः। षट्षष्टियोजनपरमितः महान् पर्वतः वराहः नाम, सुवर्णशिखरः, विशालः, वरुणाधिपत्ये अन्तः तिष्ठति। तत्र प्राज्योतिषं नाम स्वर्णमयं नगरं अस्ति, यत्र दुष्टचित्तः दानवः नरकः वसति। तस्य रम्येषु शिखरेषु विशालगुहासु च, रावणः सीतया सह सर्वत्र अन्वेषणीयः। तस्मात् सुवर्णान्तःप्रकाशात् प्रभवतः गिरिं परं, सर्वतः सुवर्णमयः पर्वतः तिष्ठति, यस्मिन् बहूनि जलप्रपातानि प्रवहन्ति। तत्र गजेन्द्रवराहसिंहव्याघ्राः सर्वतः गर्जन्ति, स्वनैः नित्यं प्रमुदिताः। तस्मिन् पर्वते दिव्यः इन्द्रः, देवराजः वृत्रहा, देवैः अभिषिक्तः, स पर्वतः मेघनामकः। तस्मात् गिरिं महेन्द्ररक्षितात् परं, षष्टिसहस्राणि सुवर्णपर्वतानि प्राप्तव्यम्। ते सर्वतः उदयारुणवर्णाः, पूर्णसुवर्णद्रुमपुष्पितैः शोभिताः। तेषां मध्ये मेरुः राजा पर्वतानां तिष्ठति, स पूर्वं भग्नसूर्याद् वरं प्राप्तवान्। सूर्येण एवमुक्तः, स पर्वतराजः—"ये त्वयि आश्रिताः, मम प्रसादात् दिवानिशं सुवर्णमयाः भविष्यन्ति" इति। ये च तत्र देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः च वसन्ति, ते सर्वे सुवर्णप्रभया दीप्ताः, भक्त्या युक्ताः भविष्यन्ति। विश्वेदेवाः, वसवः, मरुतः, दिव्याः च, पश्चिमसंध्यां गत्वा मेरुं पर्वतराजं उपगच्छन्ति। स सूर्यः तानि दशसहस्रयोजनानि शीघ्रं धावित्वा, अर्धमूहूर्ते तस्य शिखरं प्राप्नोति। तत्र तु शिखरे दिव्यं महद् वैभवदायकं प्रासादं अस्ति, सूर्यसदृशप्रभं, विश्वकर्मणा निर्मितमण्डपसमाकुलम्। विविधवृक्षैः शोभितं, नानापक्षिसङ्कुलं, तत्र महात्मनः वरुणस्य पाशधारिणः रमणीयं निवासस्थानं अस्ति। मेरुशिखरस्य च पश्चिमसंध्यास्थानयोः मध्ये, दशकाण्डयुक्तः, पूर्णसुवर्णमयः, विचित्रवेदिकायुक्तः महत् तालवृक्षः तिष्ठति। सर्वेषु तेषु दुर्गेषु, सरःस्वेषु, नद्यः च, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेषणीयः। तत्र धर्मज्ञः तपसा शुद्धः, मेरुसावर्णिः नाम, ब्रह्मणा तुल्यः, प्रसिद्धः ऋषिः वसति। तं मेरुसावर्णिं महर्षिं, सूर्यसमप्रभं, शिरसा भूमौ प्रणम्य, मैथिल्याः वार्तां विनयेन पृच्छितव्यम्। एवं वानराः रामस्य आज्ञया पश्चिमदिशं प्रत्यान्वेषणाय प्रवृत्ताः।