सर्वे वानराः श्रीरामस्य आदेशानुसारं सीतायाः अन्वेषणाय पश्चिमदिशं प्रति प्रस्थिताः। तत्र ते समृद्धेषु रम्येषु भूमिषु, विशालासु पुरेषु, घनघनानि पुंनागवृक्षाणां वनानि, कुक्षिनगरं, बकुल-उद्दालकवृक्षाणां सघनानि उपवनानि च अन्वेषयन्ति स्म। तथैव, वानरश्रेष्ठ, केतकीवनानि, प्रवाहविरुद्धानि शीतलजलानि पुण्यनदीः च विचिन्वन्ति। तत्र तपस्विनां वनानि, पर्वतानि, शुष्कभूमिषु उच्चशीतलशिलाः च दृष्टाः। पश्चिमदिशं पर्वतशृङ्खलाभिः आवृतां, दुर्गमां भूमिं अन्वेष्य, पश्चिमसागरं द्रष्टव्यं। तत्र वानराः तिमिङ्गिल-मकरसमृद्धानि जलानि पश्यन्ति; केतकीवनानि, तमालसघनानि उपवनानि च विचिन्वन्ति। वानराः नारिकेलवनानि च भ्रमन्ति; तत्र सीतायाः रावणस्य वासस्थानं च अन्वेषयन्ति। सागरतीरे स्थितेषु पर्वतेषु, वनान्तरेषु, मुरविपत्तनपुरं, जातापुरं च रम्यं अन्वेषणीयं। अवन्ति, अङ्गलेपं, चिह्नरहितं वनं, विशालानि राज्यानि, नगरेषु च विचिन्वन्ति। सिन्धुसागरयोः संगमे सोमगिरिः पर्वतः शतशिखरः महावृक्षसमन्वितः स्थितः। तस्य रम्येषु स्थलेषु पक्षिसिंहाः निवसन्ति, तिमिङ्गिलमत्स्यगजैः कुटुम्बानि निर्माति। तत्र सिंहकुटुम्बानि, पर्वतशिखरेषु गर्विताः तुष्टाः गजाः मेघनिनादसदृशं गर्जन्ति। ते सर्वत्र जलसमृद्धे विशालप्रदेशे विचरन्ति; तस्य शिखरं दिवं स्पृशति, सुवर्णमयं, विविधवृक्षैः शोभितम्। तत्सर्वं वानरैः रूपान्तरशीलैः शीघ्रं अन्वेषणीयम्; तत्र सुवर्णमयी सागरशिलाः शतयोजनविस्तीर्णाः। परियात्रसीमायाः दुर्गमप्रदेशं गत्वा, वानराः तत्र चतुर्विंशतिलक्षाणि शीघ्रगन्धर्वाणां पश्यन्ति। तत्र भयानकाः रूपान्तरशीलाः तेजस्विनः सर्वत्र अग्निसदृशाः सन्निहिताः। तान् वानरैः न समीपगन्तव्यम्, न च तस्मात् प्रदेशात् फलानि ग्राह्यम्। ते वीराः दुर्धर्षाः, साहसशालिनः, बलसम्पन्नाः, तत्र फलमूलानि रक्षन्ति। तत्र यत्नः कर्तव्यः, सीता अन्वेषणीयाः; वानराचारं अनुवर्तिनः तेषां भयम् नास्ति। तत्र वज्रनाम्ना पर्वतः स्थितः, वैडूर्यसदृशः, वज्राकृतिः, विविधवृक्षलताभिः आवृतः। तत्र शतयोजनविस्तीर्णः प्रदेशः शोभते; वानरैः गुहाः सावधानं अन्वेषणीयाः। सागरस्य चतुर्थभागे चक्रवान् पर्वतः स्थितः, यत्र विश्वकर्मणा सहस्रारचक्रं निर्मितम्। तत्र पञ्चजन-राक्षसम्, हयग्रीवं च हत्वा परमात्मा चक्रं शङ्खं च आदत्त। तस्य रम्येषु शिलासु, विशालासु गुहासु, रावणः सीतया सह सर्वदिशासु अन्वेषणीयः। षट्चत्वारिंशद्योजनं गत्वा वराहपर्वतः महान्, सुवर्णशिखरः, वरुणक्षेत्रे स्थितः। तत्र प्राग्ज्योतिषपुरं सुवर्णमयं, यत्र दुष्टः नरकासुरः वसति। तस्य रम्येषु शिलासु, विशालासु गुहासु, रावणः सीतया सह सर्वदिशासु अन्वेषणीयः। तस्मात् पर्वतश्रेष्ठात् सुवर्णान्तः प्रदर्शयन् पर्वतः स्थितः, सर्वतः प्रवाहसमृद्धः। तत्र गजाः, वराहाः, सिंहाः, व्याघ्राः सर्वत्र गर्जन्ति, स्वननन्दनाः। तस्मिन् पर्वते, इन्द्रः देवेशः वृत्रहा, देवैः अभिषिक्तः; तं पर्वतं मेघनाम्ना विदुः। तस्मात् पर्वतश्रेष्ठात् महेन्द्ररक्षितात्, षष्टिसहस्राणि सुवर्णपर्वतानि आगच्छन्ति। सर्वतः उदयातपवर्णाः, पुष्पितसुवर्णवृक्षैः शोभिताः। तेषु मध्ये मेरुः पर्वतराजः स्थितः, यः पूर्वं सूर्यस्य कृपया वरं लब्धवान्। सूर्येण एवमुक्तः पर्वतराजः—'ये त्वां आश्रयन्ति, मम प्रसादात् दिवानिशं सुवर्णमयाः भविष्यन्ति।' तत्र देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः, मेरौ वसन्तः, सुवर्णरश्मिभिः दीप्ताः, भक्तिमन्तः च भविष्यन्ति। विश्वेदेवाः, वसवः, मरुतः, दिव्याः गणाः पश्चिमसंध्यां प्राप्त्वा मेरुं पर्वतराजं अभिगच्छन्ति। सूर्यः तानि दशसहस्रयोजनानि शीघ्रं अर्धमूहूर्ते तस्य शिखरं प्रति याति। तस्य शिखरे दिव्यं महाप्रासादं स्थितम्, सूर्यसदृशदीप्तम्, बहुमन्दिरसमाकीर्णम्, विश्वकर्मणा निर्मितम्। विविधवृक्षैः शोभितम्, विविधपक्षिसमृद्धम्, तत्र महात्मा वरुणः पाशधारः रम्यं निवासं कृतवान्। मेरुशिखरस्य च पश्चिमस्य स्थानस्य मध्ये दशकाण्डः महातालवृक्षः स्थितः, शुद्धसुवर्णमयः, अद्भुतमण्डपसमन्वितः। तत्र सर्वेषु दुर्गेषु, सरःसु, नदिषु, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेषणीयः।