सर्वे यूयं अनन्तबलपराक्रमाः, महात्मनः, कुलीनाः, गुणसम्पन्नाः च, नरपतिसुतां अन्वेष्टुं स्वशक्त्या यत्नं कुरुत। ततः श्रूयताम्—श्रीवाल्मीकिरामायणस्य कीष्किन्धाकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। तत्र सुग्रीवः, हनुमदादिवानरान् प्रेष्य, मेघसदृशं सुसेणं नाम वानरं दक्षिणदिशायाम् नियुक्तवान्। तदा सुग्रीवः तारा-पितरं राजानं, स्वशक्तिमन्तं श्वशुरं, सन्निधाय, ससम्मानं वचनं उक्तवान्। महर्षिपुत्रं मारिचं, इन्द्रसदृशदीप्तिं, वीरवानरनायकैः परिवृतं, अपि संबोधितवान्। मारिचस्य पुत्राः—मारिचाः, अर्चिर्माल्याः, महाबलिनः—ते बुद्ध्याः पराक्रमश्च शोभमानाः, गरुडसदृशाः। सुग्रीवः तान् सर्वान् ऋषिपुत्रान् पश्चिमदिशायां प्रेषितवान्। सुसेणस्य नेतृत्वे द्विशतसहस्राणि श्रेष्ठवानराः प्रस्थिताः। सर्वे सुसेणेन सह सौराष्ट्रे, बाह्लीके, चन्द्रचित्रे च वैदेहीं अन्वेष्टव्या। पुष्टेषु रम्येषु देशेषु, पुरातनमहानगरेषु, पुन्नागवनेषु, कुक्षौ, बकुलोद्डालकवनान्तरेषु च विचेतव्या। तद्वत् पाण्डुवृक्षकुञ्जेषु, प्रवाहविपरीतानदीषु, शीतजलशुभासु च, अन्वेषणं कार्यम्। तपस्विवनेषु, पर्वतराजिषु, मरुस्थलप्रदेशेषु, उच्छीतशीतशिलासु च अन्वेषणं कर्तव्यम्। पश्चिमदिशं, पर्वतशृङ्खलाभिः आवृतां, दुर्गमां अन्वेष्य, पश्चिमसागरं द्रष्टव्यम्। तत्र गत्वा, वानराः, तिमिङ्गिलग्रहसमाकीर्णं जलं पश्यन्ति; तदनन्तरं पाण्डुवृक्षकुञ्जेषु, तमालवनान्तरेषु च विचरन्ति। नारिकेलवनान्तरेषु, सीतायाः, रावणनिवासस्य च अन्वेषणं कुर्युः। शैलवनान्तरेषु, समुद्रतीरे स्थितेषु, मुरविपत्तननगरे, जातपुरे च अन्वेषणं कर्तव्यम्। अवन्ति, अङ्गलेप, चिह्नहीनवनं, महाजनपदनगरं च विचेतव्यम्। सिन्धुसागरयोः संगमे, सोमगिरिः नाम महाशैलः स्थितः, शतशृङ्गः, महावृक्षसमन्वितः। तस्य रम्यपर्वतान्तरे विहङ्गसिंहाः निवसन्ति, तिमिङ्गिलमत्स्यगजैः कूर्मैः च नीडानि निर्मान्ति। सिंहानिदानानि, पर्वतशिखरेषु स्थितानि, गर्वितगजैः आवासितानि, येषां निनादः मेघगर्जनसदृशः। ते सर्वत्र जलसम्पन्नप्रदेशे विचरन्ति; तस्य शिखरं दिवं स्पृशति, सुवर्णमयं, नानावृक्षैः शोभितम्। सर्वं तत् शीघ्रं वानरैः विचेतव्यम्, ये यथाकामरूपधारिणः; तत्र सुवर्णमयं सागरस्य शिलाखण्डं, शतयोजनं दीर्घम् अस्ति। कठिनदृश्ये परियात्रसीम्नि गत्वा, वानराः तत्र चतुर्विंशत्कोटीन् शीघ्रगन्धर्वान् पश्यन्ति। तत्र प्रज्वलितवर्णाः, सर्वत्र संनिहिताः, अग्निसदृशाः, रूपविकृताः भीषाणि गन्धर्वाः निवसन्ति। वानरैः, भीमबलैः अपि, तेषां समीपं न गन्तव्यम्; तस्माद् देशात् फलं न गृहीतव्यम्। ते वीराः, दुर्धर्षाः, साहससम्पन्नाः, महाबलिनः, तत्र फलमूलानि रक्षन्ति। तत्र यत्नः कर्तव्यः, सीता अन्वेष्या; वानराचार्यैः तेषां भयम् नास्ति। तत्र वज्रनाम महाशैलः स्थितः, वैदूर्यसदृशः, वज्राकृतिः, नानावृक्षलताभिः आवृतः। तत्र शोभनप्रदेशः शतयोजनं विस्तीर्णः; वानरैः गुहाः सम्यक् विचेतव्या। समुद्रचतुर्थभागे चक्रवान् नाम पर्वतः स्थितः, यत्र विश्वकर्मणा सहस्रारं चक्रं निर्मितम्। तत्र, पञ्चजनहयग्रीवयोः वधात् अनन्तरं, परमात्मा चक्रशङ्खं गृहीत्वा गतः। तस्य रम्यपर्वतान्तरे, गुहासु च, सर्वदिशासु रावणः सीतया सह अन्वेष्टव्यः। चतुर्षष्टियोजनं आगे वराहनाम महाशैलः स्थितः, सुवर्णशिखरः, विशालः, वरुणाधिपत्ये स्थितः। तत्र प्राग्ज्योतिषा नाम नगरी, सर्वसुवर्णमयी, यत्र दुष्टनरकासुरः वसति। तस्य रम्यपर्वतान्तरे, गुहासु च, सर्वदिशासु रावणः सीतया सह अन्वेष्टव्यः। तस्य सुवर्णान्तरेण, सुवर्णमयः पर्वतः स्थितः, यत्र नानाजलप्रवाहाः पतन्ति। तत्र गजवराहसिंहव्याघ्राः सर्वतः गर्जन्ति, स्वनैः सदा हर्षयन्ति। तस्मिन्नेव पर्वते, दिव्येन्द्रः देवाधिपः वृत्रहन्ता, देवैः अभिषिक्तः; स पर्वतः मेघनाम्ना प्रसिद्धः। तस्य महेन्द्ररक्षितस्य पर्वतस्य पारं गत्वा, षष्टिसहस्राणि सुवर्णपर्वतानि प्राप्नोथ। सर्वतः उदयातपवर्णेन दीप्तानि, सर्वसुवर्णमयपुष्पवृक्षैः अलङ्कृतानि। तेषु मध्ये मेरुराजः स्थितः, सर्वोत्तमः पर्वतः, यः पुरा भगवतः सूर्यस्य अनुग्रहं प्राप्तवान्।