वानराः तु विन्ध्यं पर्वतम् अत्युत्तुङ्गशतशिखरं, नानावृक्षलतान्वितं, महाभोगिभिः सेव्यमानां रम्यां नर्मदाम् च दृष्ट्वा, ततो रम्यां गोदावर्यां, महतीं कृष्णवेण्यां, कीर्तिमतीं वरदां च, तत्रापि महोरगैः सेवितां, मेखलां, उत्कलां, दशार्णां च नगरीः पश्यन्ति स्म। अथ ब्रवन्तीमवन्तीं च सर्वाः निरीक्ष्य, विदर्भान् ऋष्टिकान् रम्यांश्च माहिषकान् अपि पश्येयुः। तथैव वङ्गान्, कलिङ्गान्, कौशिकांश्च सर्वतो निरीक्ष्य, दण्डकं वनं पर्वतसरित्कन्दरं समन्वेषणीयम्। गोदावर्याः सर्वं देशं निरीक्ष्य, तथैव आन्ध्रान्, पुण्ड्रान्, चोलान्, पाण्ड्यान्, केरलान् च पश्येयुः। ततो अयःमुखं पर्वतं रत्नैः शोभितं, नानाशिखरवनसमृद्धं, विविधपुष्पसंपन्नं च गच्छेयुः। तत्र सुगन्धिसारवनयुक्तं महत् पर्वतं अन्वेष्टव्यम्, ततः शुद्धसलिलां दिव्यां नद्यं पश्येयुः। तत्रैव कावेरीं द्रक्ष्यथ, यत्र अप्सरसां गणाः क्रीडन्ति, महाबलस्य मलयस्य अग्रे। तत्र सूर्यसमप्रभं मुनिश्रेष्ठं अगस्त्यं द्रक्ष्यथ; तेन महात्मना अनुगृहीताः सन्तः, महतीं ताम्रपर्णीं नदीं तीर्त्वा, यत्र नक्राः वसन्ति, सलिलेषु द्वीपसंवृतां, चन्दनवनैः शोभितां च नदीं गच्छेयुः। सा नदी प्रियया वरया युवानं आलिङ्गन्तीव सागरं प्रविशति; तत्र दिव्यं सुवर्णद्वारं मुक्तामणिविभूषितं द्रक्ष्यथ। पाण्ड्यानां द्वारयुक्तं तत् प्राप्य, वानराः, समुद्रं प्राप्ताः सन्तः, तत्र स्वकार्यं विचिन्त्य, अगस्त्यस्थापितं महेन्द्रं पर्वतं, नानाशिखरं दिव्यं च पश्येयुः। तत्रैव सागरमध्ये, सुवर्णमयं रम्यं द्वीपं अस्ति, यस्मिन् नानापुष्पितपर्वतलताभिः विभूषितम्। तत्र देवर्षियक्षाप्सरसां सन्निधिना दीप्तं, सिद्धचारणसंघैः रमणीयं तद् द्वीपं शोभते। तद् दिव्यं स्थलं सर्वेषु उत्सवेषु सहस्राक्षेण इन्द्रेण सदा उपगम्यते; तस्य पार्श्वे शतयोजनविस्तीर्णः द्वीपः अस्ति। मानुषैः दुर्गमः, तेजसा दीप्तः, सः देशः सम्पूर्णतया अन्वेषणीयः; तत्रैव, सीता परमयत्नेन अन्वेष्टव्या। स एव रावणः, पापात्मा, राक्षसेश्वरः, इन्द्रतेजसा दीप्तः, तत्र वसति। तत्रैव दक्षिणसागरमध्ये, अंगारका नाम राक्षसी, छायां गृह्णाति, तां खादति, प्रसिद्धा निवसति। एवं सर्वसन्देहान् निराकृत्य, निश्चितबुद्धयः, प्रसिद्धस्य नृपतेः भार्यां अन्वेष्टव्या। ततः परं शतयोजनदूरे सागरे, पुष्पितकं नाम दिव्यं पर्वतं अस्ति, यत्र सिद्धचारणाः विचरन्ति। चन्द्रसूर्यरश्मिसदृशः, सागरसलिलसंवलितः, विस्तीर्णशिखरैः आकाशमिव विदारयन् शोभते। तस्य पर्वतस्य एकः सुवर्णशिखरः सूर्येण पूज्यते, एकः श्वेतः रजतशिखरः सोमेन पूज्यते; अकृतज्ञाः, क्रूराः, विश्वासघातकाः तं न पश्यन्ति। तस्मै पर्वताय प्रणम्य, वानराः, तत्र अन्वेषणीयम्; ततः परं सौर्यवान् नाम भीमः पर्वतः अस्ति। दुस्तरमार्गः, चतुर्दशयोजनपरिमितः, ततो वैद्युतः पर्वतः अस्ति। तत्र सर्वकामफलद्रुमाः, सर्वदा रम्याः; तत्र उत्तमान् मूलफलानि भोक्तुम् अर्हथ। तत्रैव उत्तमं मधु पीत्वा, वानराः, ततोऽग्रे प्रयातव्यम्; तत्र कुञ्जरः पर्वतः अस्ति, मनःप्रसादकः, नेत्ररम्यः। तत्र अगस्त्यस्य निवासः, विश्वकर्मणा निर्मितः, दशयोजनमायामः, एकयोजनविस्तीर्णः। तत्र दिव्यं सुवर्णमन्दिरं, नानारत्नविभूषितम् अस्ति; तत्रैव भोगवती नाम नागपुरी अस्ति। तस्यां नगरे, विस्तीर्णमार्गाः, सर्वतः सुरक्षिता, तीक्ष्णदंष्ट्रविषधरैः भीषणैः नागैः रक्षिता। तत्रैव वसति घोरः नागराजः वासुकिः; तस्यां भोगवत्यां नगरे अपि अन्वेषणीयम्। तत्रैव समन्ततः ये प्राणिनः संति, तेषां पार्श्वे महदृषभालयं देशमस्ति। तत्र ऋषभः नाम महाप्रभवः पर्वतः, सर्वरत्नमयः, गोशीर्षक, पद्मक, हरिश्याम, चन्दनवृक्षैः शोभितः। तत्र रोहिताः नाम गन्धर्वाः तं भीषणं वनं रक्षन्ति; तत्रैव पञ्च गन्धर्वश्रेष्ठाः वसन्ति, सूर्यसमप्रभाः। शैलूषः, ग्रामणी, शिक्षा, शुकः, बभ्रुः च तत्र निवसन्ति, सूर्यचन्द्राग्निरूपधारिणः, पुण्यकर्माणः च। पृथिव्याः अन्ते, ते दुर्जयाः, स्वर्गात् अपि अतिक्रान्ताः, तत्रैव स्थिताः; तस्मात् परं न गन्तव्यम्, पितृलोकः अतीव भीषणः। एषा यमपुरी, घनतमसाच्छन्ना; इतः परं, वीरवानरनायकाः, न अन्वेषणीयम्, न गन्तव्यम्—गतिमन्तः जनाः तत्र मार्गं न लभन्ते। एतत् सर्वम् अवलोक्य, यद् अन्यत् अपि दृश्यते, वैदेह्याः स्थितिं ज्ञात्वा, प्रत्यागन्तव्यम्। यो वा मासेन प्रत्यागत्य, "सीता दृष्टा" इति वदेत्, सः मम समं सुखं धनं च भोक्तुमर्हति, सुखेन जीवेत। मम जीवितादपि प्रियतरः सः भविष्यति; सः यदि बहूनि अपराधानि अपि कृतवान् स्यात्, मम बान्धवः एव भविष्यति।