सुग्रीवः वानरयूथपतिः दक्षिणदिशं प्रति प्रस्थानसमये वानरयूथपतीनां नामकरणं कृतवान्, यत्र यत्र कष्टप्रदेशाः आसन्, तेषु तेषु प्रमुखवानराणां नामानि स्थापयित्वा तान् प्रदेशान् निर्दिष्टवान्। तत्र सहस्रशृङ्गः विंध्यः, विविधवृक्षलतायुक्तः, रम्यनर्मदा नदी च, यत्र महोरगाः विचरन्ति, तानि सर्वाणि वानरयूथपतिभिः ज्ञातव्यानि। ततः सुन्दरी गोदावरी, महती कृष्णवेणी, प्रभास्वरवरदा नदी, यत्रापि महोरगाः विचरन्ति, तथा मेखला, उत्कला, दशार्णा नगरीः, ताः अपि दृष्टव्याः। अब्रवन्ति, अवन्ति, विदर्भाः, ऋष्टिकाः, मनोहरमहिषकाः, एते अपि निरीक्ष्याः। तद्वत् वङ्गाः, कलिङ्गाः, कौसिकाः सर्वतः अन्वेषणीयाः; दण्डकवनं पर्वतरिवरगुहायुक्तं अपि अन्वेष्टव्यम्। गोदावरी नदी सर्वतः निरीक्ष्य, आन्ध्राः, पुण्ड्राः, चोलाः, पाण्ड्याः, केरलाः अपि अन्वेषणीयाः। आयोमुखं पर्वतम्, रत्नैः शोभितम्, विविधशिखरवनैः पुष्पितैः समलङ्कृतम्, तत्र गन्तव्यम्। तत्र उत्तमचन्दनवनयुक्तं महापर्वतं अन्वेष्टव्यम्; ततः शुद्धशान्तजलयुक्तां दिव्यनदीं निरीक्ष्य। तत्र कावेरीं द्रक्ष्यथ, यत्र अप्सरसः क्रीडन्ति; मलयपर्वतस्य अग्रभागे, महाबलसम्पन्नः सः पर्वतः। तत्र अगस्त्यः महर्षिः, सूर्यसदृशतेजस्वी, दृष्टः भविष्यति; तेन महात्मना अनुमतिः लब्ध्वा, तत्र तम्रपर्णीं महतीं नदीं, ग्राहनिवासिनीं, द्वीपगुप्तां, चन्दनवनलङ्कृतां, अतिक्रम्य। सा नदी प्रियं प्रियं आलिङ्गन्तीव सुंदर्याः समुद्रं प्रविशति; ततः दिव्यं सुवर्णद्वारं, मुक्तामणिसमलङ्कृतम्, दृष्टव्यम्। पाण्ड्यनां द्वारयुक्तं तद् द्वारं वानराः प्राप्य, समुद्रं प्राप्त्वा, स्वकार्यं साध्यं मननीयम्। समुद्रमध्ये अगस्त्यस्थापितः महेन्द्रः पर्वतः, विविधशिखरयुक्तः, शोभते। तत्र सुवर्णमयी रम्या द्वीपः, महान् समुद्रान्तर्गतः, विविधपुष्पितपर्वतलतायुक्तः। तत्र देवर्षियक्षाप्सरसां सन्निधिना दीप्तिमान्, सिद्धचारणसमूहैः रमणीयः। इन्द्रः सहस्राक्षः, सर्वेषु उत्सवेषु, तत्र आगच्छति; तस्य पार्श्वे शतयोजनविस्तीर्णा द्वीपः अस्ति। तद् स्थानं मानवैः दुर्गमं, तेजोमयम्; तत्र सीता सर्वतोऽधिकं यत्नेन अन्वेषणीयाः। तत्रैव राक्षसाधिपः रावणः, पापात्मा, इन्द्रसदृशतेजस्वी, निवसति। दक्षिणसमुद्रमध्ये अङ्गारका नाम्ना राक्षसी प्रसिद्धा, याः छायाग्रहणं कृत्वा तान् भक्षयति। एवं सर्वसन्देहविनिर्णयेन, निश्चयेन, वानराः रामपत्नीं अन्वेष्टव्या। तस्यातः परं शतयोजनदूरम् समुद्रे पुष्पितकः पर्वतः शोभते, सिद्धचारणैरुपगम्यते। सोऽयं पर्वतः चन्द्रसूर्यरश्मिसदृशः, समुद्रजलैः आलिङ्गितः, विशालशिखरैः आकाशमिव स्पृशति। तस्य सुवर्णशिखरं सूर्येण पूज्यते, श्वेतरौप्यशिखरं चन्द्रेण पूज्यते; कृतघ्नाः, क्रूराः, विश्वासहीनाः तद् न पश्यन्ति। तं पर्वतं वानराः प्रणम्य, तत्र अन्वेषणं कर्तव्यम्; तस्यातः परं सूर्यवान् नाम्ना भीमः पर्वतः अस्ति। तस्य मार्गः दुर्गमः, चतुर्दशयोजनविस्तीर्णः; तस्यातः परं वैद्युतः पर्वतः अस्ति। तत्र सर्वकामफलद्रुमाः, सर्वदा रम्याः; तत्र उत्तममूलफलानि भुञ्जीत। तत्र उत्तममधु पित्वा, तत्रातः परं गन्तव्यम्; तत्र कुञ्जरः पर्वतः शोभते, दृष्टिमनोहरः। तत्र अगस्त्यस्य निवासः, विश्वकर्मणा निर्मितः, दशयोजनः उच्चः, योजनेन विस्तीर्णः। तत्र दिव्यं सुवर्णमन्दिरं, विविधरत्नैः अलङ्कृतम्; तत्र भोगवती नाम्ना नागनगरी अस्ति। तस्य नगरीस्य विस्तीर्णमार्गाः, सर्वतः सुदृढरक्षिता, तीक्ष्णदंष्ट्रविषधरनागैः संरक्षिताः। तत्र भयानकः नागराजः वासुकिः वसति; नगरीं भोगवतीं अन्वेष्टव्या। तत्र समीपप्रदेशेषु, यत्र यत्र प्राणीणां समूहः अस्ति, तस्यातः परं महाबुल्लोकः अस्ति। तत्र ऋषभः पर्वतः, सर्वरत्नमयः, गोशीर्षक, पद्मक, हरिश्याम, चन्दनवृक्षैः समलङ्कृतः। तत्र रोहितासः नाम्ना गन्धर्वाः तं घोरवनं रक्षन्ति; तत्र पञ्च गन्धर्वाध्यक्षाः, सूर्यसदृशतेजस्विनः, वसन्ति। शैलूषः, ग्रामणी, शिक्षः, शुकः, बभ्रुः, एते तत्र सूर्यचन्द्राग्निसदृशरूपैः, पुण्यकर्मणः, वसन्ति। पृथिव्याः अन्ते, त एव अजेयाः, स्वर्गात् अतीताः, स्थिताः; तस्यातः परं न गन्तव्यम्, पितृलोकः अतीव घोरः। यमस्य नगरी, घोरतमतमसाच्छन्ना, तत्र पर्यन्तः; तावत् एव वानरवीराः अन्वेष्टव्यम्, तस्यातः परं गतिः नास्ति। एतत् सर्वं यथादृष्टं, यथाविद्यम्, सीतायाः स्थानं ज्ञात्वा, वानराः प्रत्यागन्तव्यम्। यः मासान्तरे प्रत्यागत्य, 'सीता दृष्टा' इति वदति, सः मम तुल्यं सुखं धनं च लभेत्, सुखेन जीवेत्।