सुग्रीवः तदा सर्ववानरसेनां समाहूय, दक्षिणदिशं प्रति प्रेषयामास। सः सर्ववानरवीर्यसम्पन्नान्, विशेषतः नीलं वह्निपुत्रं, हनूमन्तं च, जाम्बवन्तं च पितामहसुतं, तथा सुहोत्रं, शररिं, शरगुल्मं, गजं, गवाक्षं, गवयं, सुषेणं, वृषभं, मैनद्विविदौ, गन्धमादनं, उल्कामुखं, अनङ्गं, हुताशनसुतौ च प्रेषयामास। अंगदं बलिनं तेषां प्रमुखं कृत्वा, सर्वे दक्षिणदिशं प्रति प्रस्थिताः। सुग्रीवः तान् समाहितान् वीर्यशालिनः अंगदप्रमुखान् सर्वेषां दुष्करदेशानां नामानि न्यग्रहीत्। तत्र सहस्रशृङ्गं विंध्यं पर्वतं, विविधवृक्षलतान्वितं, नागसंवसितां रम्यां नर्मदां, ततः शोभनां गोदावरीं, महानदीं कृष्णवेणीं, विख्यातां वरदां, नागनिवासितनगराणि मेखलां, उत्कलां, दशार्णां, आबरवन्तीं, अवन्तीं, विदर्भान्, ऋष्टिकान्, मनोहरान् माहिषकान् च दृष्टव्यम् इति उक्त्वा, वङ्गान्, कलिङ्गान्, कौशिकान्, दण्डकारण्यं पर्वतसरित्कन्दरावृतं च अन्वेषणीयम् इति निर्दिश्य, गोदावरीं सर्वतः निरीक्ष्य, आन्ध्रपुण्ड्रचोलपाण्ड्यकेरळान् च अन्वीक्ष्य, अयःमुखं पर्वतं रत्नमयशृङ्गवनोपेतं, पुष्पितपादपसमृद्धं च गन्तव्यम् इति उक्तवान्। ततः तत्र सुगन्धिसंदलवनसमृद्धं महत्पर्वतम् अन्विष्य, निर्मलशीतलतोयां दिव्यां नदीं द्रष्टव्यान् इति उपदिष्टवान्। तत्र कावेरीं द्रक्ष्यथ, यत्र अप्सरसां गणाः क्रीडन्ति, मलयस्य पर्वतस्य अग्रे, तत्र महातेजाः अगस्त्यः महर्षिः सूर्यसङ्काशः दृश्यते। तं महात्मानं अनुमन्य, ताम्रपर्णीं महतीं नदीं गजवरणनिवासितां, द्वीपगुहावृत्तां, चन्दनवनोपेतां च सागरमभितः तरिष्यथ। सा नदी सागरं प्रियं प्रियतममिव वधूः आलिङ्ग्य प्रविशति। तत्र दिव्यं स्वर्णतोरणं मुक्तामणिविचित्रितं पाण्ड्यद्वारयुक्तं द्रक्ष्यथ, ततः सागरं प्राप्त्वा स्वकार्ये यत्नं कुर्वन्तु। तत्रैव सागरमध्यस्थं अगस्त्यप्रतिष्ठितं महेन्द्रं पर्वतं, नानाशृङ्गसमलंकृतं दृष्ट्वा, तत्रैव दिव्यं सुवर्णमयं द्वीपं, महोदधौ स्थितं, नानापुष्पपर्वतलतान्वितं, देवर्षियक्षगन्धर्वाप्सरसां सङ्घैः, सिद्धचारणसमूहैश्च शोभितं, परमं रमणीयं च दृश्यते। तत्र सहस्राक्षः इन्द्रः सर्वेषु उत्सवेषु आगच्छति। तस्य पार्श्वे, शतयोजनविस्तीर्णं द्वीपं, मानवैरदुरापं, तेजसा दीप्तिमन्तं, तत्र सीता विशेषेण यत्नेन अन्वेष्या। तत्रैव दुष्टः रावणः, राक्षसाधिपः, इन्द्रतुल्यतेजाः, निवसति। सागरमध्यस्थां चाङ्गारकाख्यां राक्षसीं छायाहारिणीं तत्र वसन्तीं दृष्ट्वा, सर्वसन्देहान् विनिर्णीय, धर्मात्मनः राज्ञः भार्यां अन्वेषणीयामिति निश्चित्य, शतयोजनपर्यन्ते सागरे पुष्पितकं नाम दिव्यं पर्वतं, सिद्धचारणसेवितं, चन्द्रसूर्यरश्मिसदृशं, सागरसलिलसंलिप्तं, महाशृङ्गसमुच्चयेन दिव्यमिव गगनं स्पृशन्तं, एकं सुवर्णशृङ्गं सूर्यपूजितं, एकं रजतशृङ्गं चन्द्रपूजितं, अकृतज्ञदुष्टनास्तिकैः अदृश्यं, तं पर्वतं प्रणम्य अन्वेषणीयम्। ततः परं सूर्यवान् नाम महापर्वतः, दुर्गममार्गः, चतुर्दशयोजनविस्तारितः, तं लङ्घित्वा विद्युत्प्रभं वैद्युतं पर्वतं, सर्वकामफलद्रुमसमृद्धं, सर्वदा रमणीयं, तत्र उत्तममूलफलानि भुञ्जीत, मधुरं मधु पीत्वा, तदनन्तरं कुञ्जरं नाम रमणीयं पर्वतं प्राप्तुम्। तत्र विश्वकर्मणा निर्मितं अगस्त्यस्य निवासं, दशयोजनमायतं, एकयोजनविस्तीर्णं, दिव्यं सुवर्णमन्दिरं, नानारत्नमण्डितं, तत्र भोगवती नाम नागपुरं अपि अस्ति। एवं सुग्रीवः सर्वान् वानरश्रेष्ठान् सीतायाः अन्वेषणाय दक्षिणदिशं प्रति प्रेषयामास, तान् सर्वदेशान् पर्वतान् नगरानि च सूचयित्वा, मासपर्यन्तं कार्यसिद्धिं कृत्वा एव प्रत्यागमनम् आज्ञापयत्। अधिकं कालं तिष्ठन्तः तस्य कोपं प्राप्स्यन्ति इति तान् अनुशास्य, सीतायाः दर्शनं रावणनिवासस्य च अनुशीलनं कृत्वा, मासान्ते प्रातःसूर्यसमुत्थानं पर्वतं गत्वा, तत्रतः प्रत्यागन्तव्यम् इति सः सम्यक् उपदिशत्।