सुमधुरस्य सागरस्य उत्तरे तटे त्रयोदश योजनानि दूरे सुवर्णसङ्काशः महान् जटारूपशिलाख्यः पर्वतः तिष्ठति। तत्र, हे वानराः, शशिसदृशं, पद्मपत्रविशालाक्षं, नागराजं शयानं पश्यथ। तस्य पर्वतः शिखरे, सर्वैः देवैः पूजितः, दिव्यः सहस्रशिराः अनन्तः नीलाम्बरधारी विराजते। तस्य महात्मनः पर्वतः शिखरे त्रिशिराः सुवर्णध्वजः स्थापितः, वेदिकायाम् अधिष्ठितः, दीप्तिमान् प्रकाशते। तस्य पर्वतः पूर्वदिशि, देवेश्वरैः निर्मितं तद् रम्यं स्थापनं दृश्यते; ततः परं दिव्यः सुवर्णमयो दीप्तिमान् उदयपर्वतः स्थितः। तस्य शिखरं शतयोजनविस्तीर्णम् आकाशं स्पृशति; दिव्यं सुवर्णमयं तेजस्वि शिखरं वेदिकया सहितं तत्र शोभते। सः शालतालतामालकर्णिकारैः पुष्पितैः वृक्षैः, दिव्यसुवर्णनिर्मितैः, सूर्यसङ्काशैः अलङ्कृतः अस्ति। तत्र सौमनसाख्यः शिखरः दृश्यते, दशयोजन उन्नतः, एकयोजनविस्तीर्णः, निःसंशयं शुद्धसुवर्णमयः। तत्रैव पूर्वे विष्णुः त्रिभिः विक्रमैः प्रथमं पादं न्यधात्; परमपुरुषः मेरुशिखरे द्वितीयं पादं स्थापितवान्। तदा जम्बूद्वीपं परितः उत्तराभिमुखं परिभ्रमन् सूर्यः, विशेषतः तस्मिन्महान् उन्नतः शिखरे दृश्यते। तत्र वैखानसाः वालखिल्याः ऋषयः, तेजस्विनः तपस्विनश्च, सूर्यसङ्काशवर्णाः दीप्तिमन्तः दृश्यन्ते। एषा सुदर्शनद्वीपः भवतः पुरतः प्रकाशते; तत्र सर्वभूतानां तेजः च दृष्टिः च दृश्यते। तस्य पर्वतः शृङ्गेषु, गुहासु, वनान्तरेषु च, सर्वत्रैव रावणं सीतया सह अन्विष्यथ। पूर्वदिशि सन्ध्या रक्तवर्णा दृश्यते, सुवर्णपर्वतः च महांसूर्यतेजसा प्रबोधितः। एषा भूमेः लोकेश्च पूर्वद्वारम्, सूर्यस्य च उदयस्थानम्, पूर्वदिक् इति चोच्यते। तस्य पर्वतः शृङ्गेषु, जलप्रपातेषु, गुहासु च, सर्वत्रैव रावणं वैदेह्या सहितं अन्विष्यथ। ततः परं दुर्गमं देशं, देवैः परिवृतं पूर्वदिशं, यत्र न चन्द्रः न सूर्यः दृश्यते, तमसा आवृतं, प्राप्नोथ। यः यः पर्वतः, गुहा, नदी, अपि च ये मया न कीर्तिताः देशाः, तेषु सर्वत्र जानकीमपि अन्विष्यथ। हे वानरश्रेष्ठाः, अत्र पर्यन्तमेव गन्तुं शक्यते; ततोऽन्यत्र सूर्यरहितं अनन्तं प्रदेशं वयं न जानिमः। वैदेहीं रावणनिलयं च प्राप्त्वा, मासपर्यन्तं तत्र स्थित्वा, सूर्यस्य उदयपर्वतं गत्वा प्रतिवर्तध्वम्। न मासात् अधिकं तिष्ठेयुः; यदि तिष्ठन्ति, मम कोपं प्राप्स्यथ। कार्यं सम्पाद्य मैथिलीं च प्राप्य शीघ्रं प्रतिवर्तध्वम्। महेन्द्रपर्वतः तस्य वनैः सहितः प्रदेशः अन्वेष्टव्यः; तत्र सीतां रघुवंशप्रियाम् आप्त्वा हृष्टाः प्रतिवर्तिष्यध्वम्। एवमुक्ते, श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिप्रणीतायां किष्किन्धाकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। ततः सुग्रीवः तं महद्वानरबलं दक्षिणदिशि प्रेषयामास। तत्र अग्निसुतं नीलं, वानरं हनूमन्तं, महाबलिनं जाम्बवन्तं प्रेषितवान्। सुहोत्रः, शररी, शरगुल्मः, गजः, गवाक्षः, गवयः, सुषेणः, वृषभश्च, मैनद्विविदौ, सुषेणः, गन्धमादनः, उल्कामुखः, अनङ्गः, हुताशनसुतौ च प्रेषिताः। सुग्रीवः तान् वीर्यसम्पन्नान् वानरान्, अंगदप्रमुखान्, प्राज्ञः, वेगशीलान्, पराक्रमसम्पन्नान्, दक्षिणदिशि प्रेषयामास। अंगदं महाबलिनं तेषां प्रमुखं नियुक्त्य, दक्षिणदिशि गन्तव्यानि दुष्कराणि स्थलेषु नामानि कीर्तयामास। विन्ध्यः सहस्रशिखरः, नानावृक्षलतायुतः, रम्या नर्मदा नदी च, महाभोगिभिः सेविता, ततो रम्या गोदावरी, महानदी कृष्णवेणी, श्रीमान् वरदा, महानागसेविता, मेखला, उत्कला, दशार्णनगर्यश्च, अब्रवन्ति, अवन्ती, विदर्भाः, ऋष्टिकाः, मनोहराः माहिषकाः च अन्वेषणीयाः। तथा वङ्गाः, कलिङ्गाः, कौशिकाश्च सर्वतः; दण्डकवनं पर्वतानदीगुहायुतं च अन्वेष्टव्यम्। गोदावरीं च सर्वां पश्यथ; तथैव आन्ध्राः, पुण्ड्राः, चोलाः, पाण्ड्याः, केरलाः च अन्वेषणीयाः। अयःमुखं पर्वतं रत्नैः शोभितं, नानाशिखरसमुदितं, विविधपुष्पवनेन शोभितं च गन्तव्यम्। तत्र सुगन्धिचन्दनवनयुक्तं महापर्वतं अन्विष्यथ; ततः शुद्धसलिलां दिव्यनदीं पश्यथ। तत्र अप्सरसां गणैः क्रीडायमानां कावेरीं पश्यथ; मलयपर्वतस्य अग्रे, महोत्साहयुक्तः। तत्र अगस्त्यं तपस्विनां श्रेष्ठं, सूर्यसङ्काशवर्णं, पश्यथ; तेन महात्मना अनुज्ञाताः भूत्वा, महतीं ताम्रपर्णीं नदीं गच्छथ, यत्र नक्राः वसन्ति, यत्र सलिलं द्वीपैः छन्नं, चन्दनवनैः शोभितं च अस्ति।