तत्र तु तस्य महतः बलस्य विक्रमः, चराचरैः सह सर्वैः तस्य मुखस्य जिह्वासु नीयमानः दृष्टः। तत्र सागरवासिनां प्राणिनां च अन्येषां च भीमस्वनाः श्रूयन्ते, ते सर्वे वडवामुखं निरीक्ष्य शरणं न लभन्ते स्म। तस्य मधुरसागरस्य उत्तरतीरे त्रयोदश योजनानि दूरं जातरूपशिला नाम महागिरिः दृश्यते, यो हेम्ना दीप्तिमान् स्फुरति। तत्र, हे वानराः, यूयं पश्यथ नागराजं, सोमसदृशं, कमलपत्रविशाललोचनं, तं पर्वते शयानं। तस्य पर्वतस्य शिखरे, सर्वैः देवगणैः पूजितः, दिव्यः अनन्तः सहस्रशिराः नीलाम्बरधारी विराजते। तस्य महात्मनः पर्वतस्य शिखरे सुवर्णमयः ध्वजः त्रिशिखरः स्थाप्यते, दिव्यपीठे दीप्तमान्। तस्य पूर्वदिशि तद् निर्माणं देवेश्वरैः कृतम्; ततः परं उदयगिरिः सुवर्णमयः शोभते। तस्य शिखरं शतयोजनविस्तीर्णं दिवं स्पृशति; तत्र दिव्यं सुवर्णमयं प्रभायुक्तं पीठं दीप्तमान्। सः शालतालतामालकर्णिकारैः पुष्पितैः वृक्षैः, दिव्यसुवर्णसम्भूतैः, आदित्यसदृशैः शोभते। तत्र सौमनसः नाम शिखरः, दशयोजनविस्तीर्णः, एकयोजनायामः, नित्यम् शुद्धसुवर्णमयः। तत्रैव प्राचीनकाले विष्णुः त्रिभिः पादैः प्रथमं पादं न्यपातयत्; परमपुरुषः द्वितीयं पादं मेरौ न्यपातयत्। ततो जम्बूद्वीपस्य उत्तरतो परिभ्रमन् सूर्यः दृश्यते, विशेषतः तस्मिन महान् उन्नतः शिखरे। तत्र वैखानसाः वालखिल्याः ऋषयः सूर्यसंकाशाः तपस्विनः दृश्यन्ते। एषा सुदर्शनद्वीपः भवतः पुरतः दीप्तिमान्; तत्र सर्वभूतानां तेजः च दृष्टिः च वर्तते। तस्य पर्वतस्य शृङ्गेषु, गुहासु, काननेषु च यूयं सर्वत्र रामपत्नीं रावणं च विचिन्वन्तु। पूर्वसन्ध्या तत्र रक्तवर्णा दृश्यते, सुवर्णगिरिप्रभया महता च सूर्येण प्रकाशिताः। एषा भूमेः लोकस्य च पूर्वदिक् द्वारं, एषा सूर्यस्य चोदयस्थानम्; एषा पूर्वदिशि कथ्यते। तस्य पर्वतस्य शृङ्गेषु, निर्झरेषु, गुहासु च रावणं वैदेहीं च सर्वत्र विचिन्वन्तु। ततः परं दुर्गमं देशं देवैः परिवृतां पूर्वदिशं, यत्र न चन्द्रः न सूर्यः, अदृश्यं तमसा आवृतं, तं देशं गन्तुं न शक्यते। सर्वेषु तेषु पर्वतेषु, गुहासु, नद्यः च, यानि च मया न उक्तानि, तत्र जानकीं विचिन्वन्तु। वानरश्रेष्ठाः, केवलं एतावत् गन्तुं शक्यते; ततः परं सूर्यरहितं अनन्तं क्षेत्रं, यत्र किंचित् न ज्ञायते। यदि वैदेहीं रावणस्य वासं च प्राप्त्वा मासस्य पूर्णत्वे प्रतिनिवर्तध्वम्, उदयगिरिं प्राप्त्वा। मासादधिकं न स्थातव्यम्; यदि स्थास्यथ, मम कोपं प्राप्स्यथ। कार्यसिद्धिं कृत्वा मैथिलीं प्राप्त्वा प्रतिनिवर्तध्वम्। महेन्द्रगिरिसंयुक्तं देशं काननैः शोभितं विचित्य, सीतां रघुनन्दनस्य प्रियतमां प्राप्त्वा हृष्टाः प्रतिनिवर्तध्वम्। एवमुक्ते, शृणुत तु एकचत्वारिंशत्तमं सर्गम्। श्रीमद्रामायणे वाल्मीकि-कृतौ किंकिण्डाकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः। ततः सुग्रीवः तं महावानरसैन्यं दक्षिणदिशं प्रति प्रेषयामास। नीलं वह्निपुत्रं, हनूमन्तं वानरं, जाम्बवन्तं च पितामहपुत्रं महाबलिनं च प्रेषयामास। सुतोत्रं शररिं शरगुल्मं च, गजं गवाक्षं गवयं सुषेणं च वृषभं च, तथा मैन्दं द्विविदं च, सुषेणं गन्धमादनं उल्कामुखं अनंगं च, हुताशनसुतौ च, प्रेषयामास। तेषां वानरवीराणां मध्ये अंगदं महाबलिनं सेनानायकं नियुक्त्य, तं दक्षिणदिशं प्रति प्रेषयामास। या या दुर्गमाः दिशः तत्र, ताः सर्वाः वानरमुख्येभ्यः नामानि उक्त्वा दर्शितवान्। सहस्रशिखरं विंध्यं, विविधवृक्षलतायुतं, रम्यां नर्मदां नागसंघैः सेवितां, ततः रम्यां गोदावरीं, कृष्णवेणीं, वरदां च महागणैः नागैः सेवितां, मेखलां उत्कलां दशार्णां च नगर्यः, अभ्रवन्तीं अवन्तीं च, विदर्भान् ऋष्टिकांश्च, रम्यांश्च माहिषकान्। एवं वङ्गाः कलिङ्गाः कौशिकाश्च सर्वतः, ततः दण्डकवनं पर्वतैः नद्या गुहाभिः युक्तं विचिन्वन्तु। गोदावरीं च अपि सर्वां द्रष्टव्या; तथैव आन्ध्राः पुण्ड्राः चोलाः पाण्ड्याः केरलाः च। आयोमुखं पर्वतं रत्नैः शोभितं, विविधशिखरवनशोभितं, सर्वपुष्पसम्भूतं पर्वतं विचिन्वन्तु। तत्र दिव्यचन्दनवनयुक्तं महापर्वतं विचिन्वन्तु; ततः निर्मलजलां दिव्यां नदीं। तत्र कावेरीं पश्यथ, यत्र अप्सरसां गणाः क्रीडन्ति; मलयपर्वतस्य अग्रे महाबलसम्पन्ने। तत्र अगस्त्यं तपस्विनां श्रेष्ठं सूर्यसंकाशं पश्यथ; ततः तेन महात्मना अनुमताः।