वानरश्रेष्ठाः, श्रूयतां मम वचः। यूयं किरातान् अन्वेष्टव्याः, ये मच्छमांसभक्षिणः, द्वीपवासिनश्च, ये च जलचराः भीमरूपाः मनुष्यव्याघ्रसंज्ञकाः। येषु च एतेषु शरणं प्रपन्नाः वनवासिनः, ये च गिरिदुर्गैः, तैरपि तैरपि प्लवनेन वा नौभिः वा गम्यन्ते, तानपि सर्वान् अन्वेष्टव्यान्। यावद् द्वीपं यावत्, सप्तभिः नृपतिभिः भूषितं, सुवर्णरजतद्वीपं, सुवर्णखचितं, यत्नेन अन्वेष्टव्यम्। ततः यवद्वीपात् परं शिशिर इति पर्वतः तिष्ठति, यस्य शिखरं दिवं स्पृशति, देवदानवसंश्लिष्टः। तत्र सर्वेषु गिरिदुर्गेषु, शिलाकुटेषु, वनान्तरेषु च, सर्वे मिलित्वा रामस्य कीर्तिमत्याः भार्यायाः अन्वेषणं कुरुत। ततः शोणनदीं गच्छेत, रक्तवारिणीं शीघ्रगामिनीं, सिद्धचारणसेवितस्य सागरस्य पारं च तरित्वा। तस्याः रमणीयेषु तीरेषु, अद्भुतवनान्तरेषु, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेष्टव्यः। गिरिसंभूताः नद्यः, भीमगह्वरसमन्विताः, तत्र च पर्वतान्तरगुहाः, वनानि च अन्वेष्टव्यानि। ततः सागरस्य द्वीपान्, भीषणान्, तरङ्गितान्, अतिभयंकरान्, वातप्रेरितनिनादान्, दृष्टव्यम्। तत्र महाकायाः असुराः ब्रह्मणा अनुज्ञाताः, छायाग्राहिणः, सदा तिष्ठन्ति, दीर्घकालं क्षुधार्ताः। तं महाप्रवाहं सागरं, घननीलमेघसंकाशं, महोरगसेवितं, समुपेत्य, पुण्यसलिलं प्राप्स्यथ। ततः लोहित इति भीषणं सागरं गत्वा, रक्तवर्णवारिणं, महतीं कूटशाल्मलीं द्रक्ष्यथ, या सुवर्णप्रभया दीप्तिमती। तत्र मन्देहासुराः पर्वतसंकाशाः, भीषणरूपधारिणः, शिखराग्रेषु लम्बन्ते। प्रतिदिनं सूर्यस्योदयकाले, सूर्यतेजसा दग्धाः, तोयमवपतन्ति, पुनः पुनः शिखराण्यालम्बन्ते। ब्रह्मतेजसा प्रतिदिनं विनश्यन्ति ते दानवाः; ततः क्षीरोदनामा सागरं श्वेतमेघसंकाशं द्रक्ष्यथ। तत्र गत्वा, महतीं सागरमेखलां, मुक्ताफलमालया ललिततरङ्गां, मध्ये ऋषभ इति महाश्वेतपर्वतः तिष्ठति। तस्य पर्वतस्य दिव्यगन्धपुष्पैः आच्छादिताः शैलाः, तत्र सुवर्णकेसरैः दीप्तपद्मयुक्तं सरः तिष्ठति। सः सुधर्शन इति सरः, राजहंसैः समाकीर्णः, यत्र देवा, गन्धर्वाः, यक्षाः, किन्नराः, अप्सरोगणाश्च समागच्छन्ति। ते हृष्टाः, सरसि पद्मरम्ये, सौन्दर्यलुब्धाः, समागच्छन्ति। क्षीरोदं सागरं तरित्वा, हे वानराः, जलोद इति शीघ्रतरः, भीमः, सर्वभूतभयङ्करः सागरः दृष्टव्यः। तत्र महत्तेजः, अश्वमुखरूपधारी, उत्पन्नम्। तस्य बलमहान्, चराचरैः सह, जिह्वयाः प्रविष्टः; तत्र सागरवासिनां चान्येषां च प्राणिनां क्रन्दनं श्रूयते, वडवामुखं निरीक्ष्य, निरुपायाः सन्तः। तस्य मधुरसागरस्य उत्तरतीरे, त्रयोदशयोजनदूरं, जतरूपशिला इति महापर्वतः तिष्ठति, सुवर्णप्रभया दीप्तिमान्। तत्र, हे वानराः, नागेश्वरं चन्द्रसदृशं, पद्मपत्रविपुललोचनं, पर्वतस्य उपरि विश्रान्तं द्रक्ष्यथ। तस्य शिखरे, सर्वैः देवैः पूजितः, दिव्यः अनन्तः सहस्रशिराः, नीलाम्बरधारी, उपविष्टः। तस्य महात्मनः पर्वतशिखरे, त्रिशिराः सुवर्णध्वजः, वेदिकायाम् उपविष्टः, दीप्तिमान् तिष्ठति। तस्य पूर्वे, देवाधिपैः निर्मितं वेदिकास्थानं, तस्मात् परं हिरण्यमयः, शोभनः उदयपर्वतः। तस्य शिखरं शतयोजनं दीर्घं, दिवं स्पृशति; दिव्यं सुवर्णमयं, दीप्तिमत् वेदिकायुक्तं तत्र तिष्ठति। सः शालतालतमालकर्णिकारैश्च, सर्वैः दिव्यसुवर्णनिर्मितैः, सूर्यसदृशप्रभाभिः, शोभितः। तत्र सौमनस इति शिखरं तिष्ठति, दशयोजनं उच्चं, एकयोजनविस्तीर्णं, शुद्धसुवर्णमयं निश्चितम्। तत्र पुरा विष्णुः त्रैविक्रम्य प्रथमं पादं न्यस्य, द्वितीयं पादं मेरुशिखरे स्थापयामास। जम्बूद्वीपं उत्तराभिमुखं परिक्रम्य, सूर्यः दृश्यते, विशेषतः तस्मिन्नुच्चशिखरे। तत्र वैखानसाः वालखिल्याः ऋषयः, सूर्यसंकाशप्रभाः, तपस्विनः, दीप्तमानाः दृश्यन्ते। एषा सुधर्शनद्वीपः भवतः पुरतः शोभते; तत्र सर्वभूतानां तेजः दृष्टिश्च वर्तते। तस्य पर्वतस्य शिखरेषु, गुहासु, वनान्तरेषु, रावणं वैदेह्या सह सर्वत्र परिशील्य अन्वेष्टव्यम्। तत्र पूर्वसंध्या रक्तवर्णा दृश्यते, सुवर्णपर्वतस्य महत्सूर्यस्य च प्रभया प्रकाशिताः। एषा भूमेः लोकस्य च पूर्वदिक् द्वारम्, सूर्यस्य चोदयं स्थानम्; एषा पूर्वदिक् कथ्यते। तस्य पर्वतस्य शिखरेषु, निर्झरेषु, गुहासु च, रावणं वैदेह्या सह सर्वत्र परिशील्य अन्वेष्टव्यम्। तस्मात् परं दुर्गमं देशं, देवैः परिवृतं, चन्द्रसूर्यरहितं, अदृश्यं, तमसा संवृतं पूर्वदिक् तिष्ठति। तत्र सर्वेषु पर्वतगुहासु, नदिषु, मया अनुक्तेषु च स्थलेषु, जनकात्मजां अन्वेष्टव्यम्। हे वानरश्रेष्ठाः, एतावत् एव गन्तुं शक्यते; तस्मात् परं सूर्यरहितं, अनन्तं, अज्ञातं देशं वयं न जानिमः।