ततः सुग्रीवः रामं धर्मात्मानं नरश्रेष्ठं सम्बोध्य विनयपूर्वकं वचनमब्रवीत्— “आर्य, भवता यथोचितं यद् उचितं मन्यसे, तत् विज्ञाप्यताम्। त्वदीया सेना सर्वथा सज्जा, तवाज्ञायाः वशवर्तिनी च; अतः त्वं यथाकालं आदेशं दातुमर्हसि।” ततः हनुमान्सहितः सुग्रीवः पुनरुवाच— “मया कार्यस्य यथायोग्यं सर्वं ज्ञातम्, तथापि त्वं स्वयमपि यथोचितं आदेशं दातुमर्हसि।” एवं उक्तः स रामः दशरथात्मजः स्नेहात् सुग्रीवं बाहुभ्यां परिष्वज्य इदं वचनमुवाच— “सौम्य, सर्वप्रथमं जाननीयम् यत् वैदेही जीवति वा न वा, तथा च यत्र रावणो वसति, तदपि विज्ञेयम्। यदा सीता च रावणस्य वासश्च विज्ञायेत, तदा त्वया सह यथाकालं अहं कार्यं करिष्यामि। एष कार्यविषये न अहं न लक्ष्मणो वा स्वामी; त्वमेव हेतुः कार्यस्य, त्वं च हि कपीन्द्रः अस्माकं कार्यस्य अधिपः। त्वमेव महाबाहो मम कार्यस्य निर्णयं कर्तुमर्हसि; त्वं हि मम अभिप्रायं जानासि, नात्र संशयः। त्वं सखा, अप्रतिद्वन्द्वी विक्रमे, प्राज्ञः, कालज्ञः, अस्माकं हिते रतः, विश्वासनीयः, अर्थज्ञेषु श्रेष्ठः। एवं सम्यगुक्तः सुग्रीवः रामस्य च लक्ष्मणस्य च सन्निधौ विनतं नाम वानरश्रेष्ठं सम्बोध्य वचनमुवाच— ‘वानरश्रेष्ठ विनत! त्वं सह शतसहस्रैः शीघ्रगामिभिः वानरैः, मेघनिनादसम्भिन्नः, पर्वतसन्निभः, चन्द्रसूर्यसमप्रभैः वानरैः सह आगच्छ। स त्वं देशकालविभागे, कार्यनिश्चये, उपायोपेक्षणे च निपुणः; शतसहस्राणि शीघ्रगामिनां वानराणां त्वया सह सन्तु। त्वं पूर्वदिशं गच्छ, यत्र पर्वतानि, वनानि, उपवनानि च; तत्र वैदेहीं जनकात्मजां रावणस्य निवासं च अन्विष्य। पर्वतदुर्गेषु, वनेषु, नद्याः तीरेषु च विचिनु; रम्यां भागीरथीं, सरयूं, कौशिकीं च। कलिन्दीं, यमुनां, महानदीं यमुनां, सरस्वतीं, सिन्धुं, शोनं रत्नसन्निभजलां च विचिनु। कलिङ्गदेशं, पर्वतवनसंयुक्तं देशं, ब्रह्ममालं, विदेहं, मालवं, काशीं, कोसलां च विचिनु। मगधस्य महाग्रामान्, पुण्ड्रांश्च, अङ्गांश्च, तन्तुवायिनां देशं, राजतानां देशं च विचिनु। एवं सर्वं सम्यक् अन्वेषणीयम्, येन सीता रामपत्नी दशरथस्य वधूः सर्वतश्च विज्ञायेत। पर्वतानि यानि सागरपर्यन्तानि, नगराणि, मन्दरसिखरस्थितानि वासस्थानानि च विचिनु। ये च कर्णपिधानवन्तः, कर्णोष्ठवन्तः, भयानकौष्ठवन्तः, शीघ्रपादाः, एकपादाश्च जनाः तत्र सन्ति। नित्यं अक्षयबलवन्तः, नरमांसभक्षाश्च, शिखिनः किराताः सुवर्णवर्णाः रम्यरूपिणश्च तत्र दृश्यन्ते। ये च मच्छभक्षिणः किराताः, द्वीपवासिनः, भीमजलाश्च मानवव्याघ्राः तत्र सन्ति। ये च वने वसन्ति, ये च पर्वतानां, तरणेन, नौकाभिः वा गन्तुं शक्यन्ते, तानपि विचिनु। यावद्ध्यवद्वीपं सप्तराजशोभितं सुवर्णरजतद्वीपं सुवर्णखनिसंयुक्तं प्रयत्नेन विचिनु। ततः यवद्वीपात् परं शिशिरनाम्ना पर्वतं गगनस्पृशं देवदानवसंश्रितं द्रक्ष्यसि। तत्र पर्वतदुर्गेषु, गिरिदर्येषु, वनेषु च सर्वत्र रामपत्नीं अन्विष्य सर्वे समागताः। ततः शोननदीं रक्तवारिणीं शीघ्रगामिनीं गत्वा, सागरपारं सिद्धचारणसेवितं देशं च प्राप्य। तत्र रम्येषु तीर्थेषु, अद्भुतवनेषु, रावणः वैदेह्या सह सर्वत्र अन्वेषणीयः। ये नद्यः पर्वतसमुत्थाः, भयावहगह्वरयुक्ताः, तेषां गुहाः, वनानि च विचिनु। ततः सागरस्य द्वीपान्, भीमान्, तरङ्गितान्, अतीव उग्रान्, गर्जमानान्, वातसंघट्टितान् द्रक्ष्यसि। तत्र महाकायाः असुराः निरन्तरं छायाच्छादकाः ब्रह्मणानुज्ञया दीर्घकालभोज्यालवः वसन्ति। तदनन्तरं तं सागरं गम्भीरनिनादमभ्रसंकाशं महोरगसेवितं गत्वा पुण्यतोयं प्राप्स्यथ। ततः लोहिताख्यं भीमं सागरं गत्वा, रक्तजलं, तत्र कूटशाल्मलीं महतीं दिव्यां द्रक्ष्यथ। तत्र भीषणरूपिणः मन्देहानामकाः राक्षसाः पर्वतसन्निभाः शिखराग्रेषु तिष्ठन्ति। ते आदित्यस्योदयकाले प्रतिदिनं जले पतन्ति, सूर्यतेजसा दग्धाः, पुनः पुनः लम्बमानाः दृश्यन्ते। तेषां ब्रह्मतेजसा प्रतिदिनं विनाशः, ततः क्षीरसमुद्रं श्वेतमेघसन्निभं द्रक्ष्यथ। तत्र गत्वा, तं भीषणं क्षीरसमुद्रं मुक्ताफलमालावद्भिरलङ्कृततरङ्गं द्रक्ष्यथ; तस्य मध्ये ऋषभश्वेतपर्वतः तिष्ठति। स पर्वतः दिव्यगन्धपुष्पाच्छादितैः पर्वतैः परिवृतः, तत्र सुवर्णकेसरैः कमलैः पूर्णं सरः रम्यं तिष्ठति। सुदर्शनाख्यं तत्सरः राजहंससमाकीर्णम्; तत्र देवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, किन्नराः, अप्सरसां गणाश्च समागच्छन्ति। ते हृष्टाः तं पद्मवनं सरः सौन्दर्यकामिनः आगच्छन्ति; क्षीरसमुद्रं तीर्त्वा, हे वानराः, ततो द्रक्ष्यथ— जलोदाख्यं शीघ्रतरङ्गं सर्वभूतभीषणं सागरं; तत्र अग्निवर्चाः अश्वमुखरूपधारी महाशक्तिर्जातः इति।