प्रभातेऽरुणस्य प्रभामिव वर्णं वहन्तः केचन कपयः, केचन शशाङ्कसदृशाः, अन्ये पद्मकेसरसन्निभाः, केचित् सुवर्णनिर्मितश्वेताः च तत्र दृष्टाः। तस्मिन्नेव काले शतबलिनाम्ना प्रसिद्धः पराक्रमी कपिः दशसहस्रकोटिकपिसंघेन परिवृतः समुपस्थितः। तदा तारायाः पितरं महाबलिनं सुवर्णशैलसन्निभं सह लक्षशः कोटिसंख्याकैः कपिभिः समागतम् अपश्यन्त। तथैव रुमायाः पिता, सुग्रीवस्य श्वशुरः, सह सहस्रकोटिकपिसंघेन समुपस्थितः। पद्मकेसरसन्निभः, उदितार्कमुखः, बुद्धिमान्, कपिश्रेष्ठः, सर्वेषां कपिसैन्यानां प्रमुखः तत्र दृश्यते स्म। श्रीमान् केसरी, हनूमतः पिता, सह लक्षशः कपिभिः तत्र दृश्यते स्म। दीर्घपुच्छः बलवान् कपिराजः गवाक्षः, भीषणपराक्रमः, सह सहस्रकोटिकपिसंघेन समुपस्थितः। शत्रुनाशकः वेगवान् धूम्रः, ऋक्षाणां नायकः, द्विसहस्रकोटिदुर्दमऋक्षैः परिवृतः अग्रे जगाम। महाशैलसन्निभः बलवान् पानसः त्रिमिलियनकपिसंघेन समुपस्थितः। नीलनामा नायकः, अञ्जनचूर्णसमवर्णः, महाकायः, दशमिलियनकपिभिः परिवृतः तत्र दृश्यते स्म। तदा महाबलिनां नायकः गवयः, सुवर्णशैलसन्निभः, पञ्चमिलियनकपिसंघेन समुपस्थितः। बलवान् दरिमुखः अपि तस्मिन्काले सह सहस्रकोटिकपिसंघेन सुग्रीवस्य समीपे स्थितः। अश्विन्योरपत्यौ महाबलिनौ मैन्दद्विविदौ लक्षशः कोटिसंख्याककपिसंघेन सहितौ दृष्टौ। महाबलवान् गजः त्रिमिलियनकपिसंघेन सुग्रीवस्य समीपं महावेगेन आगतः। ऋक्षराजः श्रीमान् जाम्बवान् दशमिलियनऋक्षैः परिवृतः सुग्रीवाय विनीतः स्थितः। तेजस्वी बलवान् रुमणः शतकोटिकपिसैनिकैः सह शीघ्रं समागतः। गन्धमादनः अपि पृष्ठतः लक्षसहस्रगुणितैः शतसहस्रकपिभिः अनुगतः आगतः। ततः अंगदः, पितुस्समः पराक्रमे, सह सहस्रपद्मैः शतशूलैः च समुपस्थितः। ततो तारः, तारेव दीप्तिमान्, दूरतः पञ्चकोटिकपिसंघेन समुपस्थितः। इन्द्रजानुर्नाम धीमान् पराक्रमी नायकः एकादशकोटिकपिसंघेन सह आगतः। ततः रम्भा, उदितार्कसदृशतेजाः, दशसहस्रसहस्रशतकपिसंघेन समुपस्थितः। अनन्तरं दुर्मुखनामा वीरः कपिश्रेष्ठः द्विकोटिकपिसंघेन सह दृष्टः। हनुमान् अपि लक्षशः कोटिसंख्याकमहाबलिकपिसंघेन कैलासशिखरसन्निभैः परिवृतः दृष्टः। महाबलवान् नलः अपि शतकोटिसंख्याकशतसहस्रकपिभिः, ये वृक्षेषु वसन्ति, सह आगतः। तदा दधिमुखः श्रीमान् दशकोटिकपिसंघेन सह महात्मनः सुग्रीवस्य पुरतः निनदन् आगतः। शरभः, कुमुदः, वह्निः, शीघ्रकपिः रम्हः च, अन्ये च रूपान्तरकुशलाः बहवः कपयः अपि तत्र सन्निहिताः। सर्वे कपयः भूमौ समागत्य, प्लवमानाः, उत्पतन्तः, निनदन्तश्च, सुग्रीवस्य समीपे सूर्यस्य मेघा इव संनद्धाः। ते सर्वे महाबाहवः कपिश्रेष्ठाः सुग्रीवं कपिराजं प्रणम्य, महाशब्दं कुर्वन्तः, तत्र स्थिताः। अन्ये अपि प्रमुखकपयः यथायोग्यं समागत्य, सुग्रीवस्य पुरतः अञ्जलिं कृत्वा स्थिताः। ततः शीघ्रः सुग्रीवः सर्वान् प्रमुखान् कपीन् रामाय निवेद्य, धर्मज्ञः, अञ्जलिं कृत्वा रामं प्रति उवाच। स कपिराजः, सेनां पर्वतानां निर्झरेषु, सर्वेषु वनान्तरेषु च, सुखेन व्यवस्थितां कृत्वा, बलज्ञानकुशलः, सेनां निरीक्षितुम् इच्छन् स्थितः। इदानीं वाल्मीकिरामायणे कीर्तिमन्ति किष्किन्धाकाण्डे चतुश्चत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्। तदा समृद्धः सिद्धार्थः कपिराजः सुग्रीवः रामं पुरुषर्षभं रिपुसंहारिणं प्रति वाक्यम् अब्रवीत्। मम राज्ये ये महाबलिनः रूपान्तरकुशलाः कपिश्रेष्ठाः इन्द्रसदृशतेजसः निवसन्ति, ते सर्वे आगत्य स्वस्थानानि गृहीत्वा स्थिताः। एते भीमकायाः कपयः, दैत्यदानवसमाः, पराक्रमेण, बलवत्तराः, भीषणपराक्रमाः च आगताः। कर्मभिः कीर्तिमन्तः, बलवन्तः, अव्यथाः च, कीर्तिप्रसिद्धपराक्रमाः, धृतिमन्तः च। हे राम, एते कपिसंघाः, भूमौ, अम्भसि, व्योम्नि च, नानाशैलनिकेतनाः, अनन्तसंख्यया तव दासत्वेन आगताः। सर्वे ते आज्ञाकारी, नायकस्य इच्छायै समर्पिताः, हे रिपुसूदन, यं त्वं इच्छसि कार्यं तं कर्तुं समर्थाः। एते भीमकायाः कपयः, दैत्यदानवसमाः, सह बहुसंख्यकविभागैः, भीषणबलसम्पन्नाः आगताः। अतः पुरुषसिंह, यत् युक्तं मन्यसे तत् आदेशय; तव सेना सिद्धा, तव आज्ञायाः वशे स्थिता; त्वं आज्ञां दातुम् अर्हसि।