सुग्रीवः शुभलक्षणयुक्तं लक्ष्मणं संबोध्य तारा अन्याश्च नार्यः विससर्ज। ततः स उच्चैः "आगच्छ" इति श्रेष्ठान् वानरान् आह्वयन्। तस्य वचनं श्रुत्वा वानराः शीघ्रं समागच्छन्। आगतान् सर्वान्, स्त्रीभिः दृश्यमानान्, अञ्जलिं कृत्वा स्थितान्, सूर्यसमानप्रभः राजा संबोधितवान्। "वानराः, शीघ्रं मम शिबिकां आनयत" इति उक्त्वा वानराः शीघ्रकर्मणः शोभनां शिबिकां प्रागच्छन्। तां शिबिकां दृष्ट्वा वानरराजः सौमित्रये "लक्ष्मण, शीघ्रं आरोह" इति उक्त्वा स्वयं सूर्यसमानः सुवर्णशिबिकाम् आरोहत्। सुग्रीवः लक्ष्मणेन सह, बहुवानरयुक्तायां शिबिकायां आरोहितः, शिरसि शुक्लच्छत्रं धृतम्। सर्वतो धवलचामरैः वीयमानः, शङ्खदुन्दुभिनादैः, सूतमगधैः स्तुतः च। परमराज्यश्रीं प्राप्तः सुग्रीवः शस्त्रधारिभिः क्रूरवानरशतैः परिवृतः प्रस्थितः। एवं परिवृतः रामस्य प्रतीक्षां कुर्वतः स्थले अगच्छत्। तत्र आगत्य, रामेण पूजितः, बलवान् सुग्रीवः लक्ष्मणेन सह शिबिकायाः अवतीर्य, रामं समीपं गत्वा अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। सुग्रीवः अञ्जलिं कृत्वा स्थितः, तथैव वानराः अपि। तं सरसि पद्मकोषसमानं दृष्ट्वा रामः सुग्रीवे महान् वानरसेनां दृष्ट्वा प्रीतः अभवत्। पादौ स्पृशन् वानराधिपं रामः उठाप्य स्नेहसम्मानाभ्यां आलिङ्गितवान्। आलिङ्ग्य धर्मात्मा "उपविश" इति उक्त्वा तं भूमौ उपविष्टं दृष्ट्वा रामः उवाच— "यः धर्मार्थकामान् यथाकालं विभज्य सेवते, स राजा वानरेषु श्रेष्ठः। यः धर्मार्थौ त्यक्त्वा केवलं काममेव अनुवर्तते, स वृक्षाग्रे शयानः पतनानन्तरं जाग्रतः सदृशः। शत्रुनाशे मित्ररक्षणे च प्रवृत्तः राजा धर्मे स्थितः, त्रिवर्गफलानि भोक्तुम् अर्हति। इदानीं प्रयासस्य कालः, शत्रुनाशन, तव वानरैः मन्त्रिभिः सह विचार्यताम्।" इति उक्ते सुग्रीवः रामं प्रत्युवाच— "मम भाग्यं, कीर्तिः, शाश्वतं वानरराज्यम् नष्टम्, तव कृपया सर्वं पुनः प्राप्तम्। देवदत्तेन तव विजयी भ्रात्रा च, यः कृतं न प्रत्युपकुर्यात्, स पुरुषेषु लज्जनीयः। शत्रुनाशन, एते शतशः श्रेष्ठवानराः सर्वे भूमिं संप्राप्ताः, शक्तिमन्तः वानराः समानीय। राघव, वीर्यवान् भल्लूकाः वानराः लङ्गूराः च, भीमदर्शना, वनगिरिदुर्गविदः अपि समागता। राघव, देवगन्धर्वपुत्राः वानराः, रूपमन्तरं धारयितुं समर्थाः, स्वसेनया सह आगच्छन्ति। शतशः, शतसहस्रशः, कोटिशः, दशसहस्रशः, सेनाभिः परिवृताः वानराः आगच्छन्ति। वानराः वानरमुख्याश्च अर्बुदशः, शतार्बुदशः, मध्यप्रधानगणाः, समुद्रशः, अनन्तगणाः च। राजन्, महेन्द्रबलसमाः, मेघगिरिसदृशाः, मेरुविन्ध्यनिवासिनः, तव समीपं आगमिष्यन्ति। ते युद्धे राक्षसं प्रति आगमिष्यन्ति; रावणं हत्वा मैथिलीं निश्चितं आनयिष्यन्ति।" तथा वानरमुख्येन आज्ञापितस्य सैन्यस्य समारम्भं दृष्ट्वा भूमिपतेः पुत्रः हर्षितः, तस्य मुखं प्रसन्नं नीलोत्पलसमानम् अभवत्। एवं सुग्रीवस्य भाषमाणस्य समये, धर्मपरायणः रामः तम् आलिङ्ग्य, अञ्जलिं कृत्वा प्रत्युवाच— "इन्द्रस्य वर्षं दातुं अस्चर्यं न, सूर्यस्य सहस्रांशोऽपि तमः नाशयितुं अस्चर्यं न। सोमः यथा रात्रिं शुद्धां दीप्तां करोति, तथा सखा इव त्वं मित्राणां हर्षं जनयसि, शत्रुनाशन। अतः, सौम्य, तव उत्तमं आचरणं न विस्मयजनकम्; त्वां सुग्रीवम् अहं सदा मधुरवाचिनं वेद। मित्र, त्वया सह युद्धे सर्वान् शत्रून् जित्वा विजयिष्यामि; त्वमेव मम मित्रं, सहायः, अर्हः। दुष्टः राक्षसः स्वविनाशाय मैथिलीं हरति, यथा अनुल्लादः शचीं पौलोमीं च छलयामास। शीघ्रं तं रावणं तीक्ष्णैः बाणैः हनिष्यामि, यथा शत्रुनाशनः इन्द्रः पौलोमीपितरं अहनत्।" एतस्मिन्नन्तरे मेघराशिः उत्पन्नः, सहस्रांशो सूर्यः तस्य तीव्रतया आकाशे आच्छादितः। ततः भूमिः सर्वा वानरैः पर्वताग्रसमानैः, तीक्ष्णदंष्ट्रैः, महाबलैः आवृताः। क्षणमात्रेण वानरसैन्यपतयः शतकोटिसंख्या वानरैः परिवृताः तत्र समागच्छन्।