ततः स राजा ब्रह्मदत्तः काम्पिल्यनगर्यां दिव्यतेजसा सह निवसन् स्वर्गे देवराज इव बभूव। तदा धर्मात्मा राजा कुशनाभः, हे काकुत्स्थवंशज, स्वशतं कन्याः ब्रह्मदत्ताय दातुम् निश्चितवान्। स राजा हृष्टहृदयः, ब्रह्मदत्तं महात्मानं आहूय, तस्मै शतं कन्याः ददौ। ततः ब्रह्मदत्तो राजा, यथाक्रमं, तासां पाणिं गृह्णन्, देवराज इव स्वाभिः पत्नीभिः सह बभूव। तस्य स्पर्शमात्रेण ताः कन्याः विकारात् क्लेशाच्च विमुक्ताः, परमशोभया शोभमानाः अभवन्। ताः स्वकन्याः वातेन विमुक्ताः दृष्ट्वा कुशनाभो राजा परमं हर्षमाप, पुनः पुनः प्रमुदितः। तदा कन्यादानं कृत्वा राजा कुशनाभः ब्रह्मदत्तं पत्नीसहितं गुरुजनैः सह प्रेषयामास। सोमदा तु, स्वपुत्रस्य यथार्हं कर्माणि दृष्ट्वा, गन्धर्वकन्या च, धर्मानुसारं, स्नुषाः सस्नेहमुपगृह्य, कुशनाभं स्तुत्वा प्रमुदिता बभूव। एवं कथिता त्रयस्त्रिंशत्तमः सर्गः श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डे। यदा ब्रह्मदत्तः विवाहं कृत्वा निर्गतः, हे राघव, तदा पुत्रार्थं, पौत्रकाम्यया, अपुत्रः राजा यज्ञं अकारयत्। यज्ञे प्रवृत्ते तु, परमधार्मिकः कुशः ब्रह्मणः सुतः, कुशनाभं राजानं इदं वचनमुवाच। "पुत्रः धर्मात्मा त्वत्समः तव जन्म भविष्यति; तेन त्वं गाधिं प्राप्स्यसि, लोकस्मिन्शाश्वतीं कीर्तिं च।" इत्युक्त्वा कुशो राजा कुशनाभं प्रति, आकाशं प्रविश्य ब्रह्मलोकं जगाम। कालेन महता कुशनाभस्य धीमतः परमधार्मिकः पुत्रः जातः, गाधिनामकः। स गाधिः, हे काकुत्स्थ, धर्मात्मा मम पिता; अहं कौशिकः कुशवंशे जातः, हे रघुनन्दन। मम च ज्येष्ठा भगिनी सत्यवती नाम, धर्मनिष्ठा, ऋचीकाय दत्ता। सा सत्यवती, परमधार्मिकः, पतिसंयुक्ता, स्वशरीरेण स्वर्गं गता, महती कौशिकी नदी अभवत्। सा दिव्या, शुद्धसलिला, रम्या, हिमालयसंश्रया, मम भगिनी कौशिकी लोकार्थं नदी अभवत्। तस्मात् अहं हिमालयस्य समीपे भगिन्या सह स्नेहेन वसामि, हे रघुनन्दन। सा धर्मनिष्ठा सत्यवती, सत्यधर्मपरायणा, पतिसंयुता, महाभाग्या, कौशिकी नदी श्रेेष्ठा अभवत्। नूनं, हे राम, नियमेन अहं तां त्यक्त्वा अत्र आगतः; सिद्धाश्रमं प्राप्तवान्, तव तेजसा सिद्धः च। एषा मम जातिः, कुलवृत्तं च, भूमेः वर्णनं च, हे महाबाहो, यथापृच्छः तथा उक्तम्। एवं कथायाम्, हे काकुत्स्थ, अर्धरात्रिः अतीता; निद्रां प्राप्नुहि, शुभमस्तु, गन्तव्ये च विघ्नः न भवेत्। सर्वे वृक्षाः स्थिराः, मृगपक्षिणः चोपसंहृताः, दिशः अपि, हे रघुनन्दन, रजनीध्वस्ताः तमसा आच्छादिताः। संध्या शनैः विलीयते, नभः च, इव नेत्रैः आवृतम्, तारागणैः दीप्तिमान् प्रकाशते। शीतांशुः चन्द्रमाः उदितः, तमः नुदन्, स्वतेजसा प्राणिनां मनांसि प्रमोदयन्। रजनिचराः सर्वे विचरन्ति, यक्षराक्षसपिशाचगणाः च क्रूराः अपि। एवं उक्त्वा महातेजाः महर्षिः मौनं उपगच्छत्; सर्वे मुनयः तम् 'साधु साधु' इति सत्कृत्य पूजयामासुः। एषः कौशिकवंशः महात्मा, धर्मनिष्ठः, कुशपुत्राः ब्रह्मसमाः, नरश्रेष्ठाः। विशेषतः त्वं, महायशाः विश्वामित्र, प्रसिद्धः; कौशिकी नदी च कुलस्य कीर्तिं वहति। एवं प्रहृष्टैः मुनिवरैः स्तूयमानः श्रीमान् कौशिकात्मजः, सूर्य इवास्तमितः, निद्रां ययौ। रामः सौमित्रिणा सहितः, किञ्चित् विस्मितः, मुनिं प्रशस्य, तत्रैव निद्रां गतः। एवं कथितः पञ्चत्रिंशत्तमः सर्गः श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डे। शेषरात्रिं शोणतीरे महर्षिभिः सह व्यतीत्य, रजनी सुष्ठु ज्योतिष्मती जाता, तदा विश्वामित्रः रामं प्रति उवाच। "रात्रिः ज्योतिष्मती, राम, प्रभाते सन्ध्या आरब्धा। उत्तिष्ठ, उत्तिष्ठ, शुभमस्तु ते; यात्रायै सज्जः भव।" तस्य वचनं श्रुत्वा, रामः प्रातःकृत्यं कृत्वा, गन्तुम् उद्यतः, इदं वचनमब्रवीत्। "एष शोणानदी रम्या, शुद्धसलिला, गम्भीरा, वालुकायुक्ता। केन मार्गेण, हे मुनिवर, वयं तरामः?" एवं रामेण पृष्टः, विश्वामित्रोऽब्रवीत्—"एष एव मया निर्दिष्टः पन्थाः, येन महर्षयः यान्ति।" एवं मुनिना उक्तः, महर्षयः तेन मार्गेण, विविधानि वनानि निरीक्षन्तः, प्रस्थिताः। दीर्घं मार्गं गत्वा, अर्धदिवसे गते, ते जाह्नवीं नदीं, मुनिसेवितां, दृष्टवन्तः।