राजा कुशनाभः, शोकसन्तप्तः, कन्याः समागत्य पप्रच्छ—"किमेतद्? कथयत, पुत्र्यः। कः धर्मं न अवमन्यते? केन यूयं विकृताः कृताः? सर्वत्र विचरथ, न तु वदथ।" इत्येवमुक्त्वा, राजा दीर्घं श्वसन् आत्मानं संयम्य स्थितः। ततः शुद्धात्मा कुशनाभस्य वचनं श्रुत्वा शतं कन्याः शिरसा तस्य पादौ स्पृष्ट्वा समवदन्। "राजन्, सर्वत्र व्यापी वायुः अधर्ममार्गं गत्वा, धर्मं न अवमन्यते, अस्मान् बलात् उपपत्तुम् इच्छति।" "वयं पितृवशाः, भगवन्; स्वाधीनाः न स्मः। पितरं वृणु; यदि स त्वं ददाति, तदा वयं तव।" "स तु वचनं न अङ्गीकृतवान्, पापबद्धः; एवं वदन्त्यः, वायुः अस्मान् उग्रं अभ्याहनत्।" तासां वचनं श्रुत्वा, धर्मात्मा महातेजाः राजा कुशनाभः शतं उत्तमकन्याः उवाच। "क्षमा हि क्षमाणां परमं धर्मः, पुत्र्यः। यूयं एकत्वेन कृतं, वंशं च रक्षितं।" "स्त्रीणां भूषणं अलङ्कारः, पुरुषाणां क्षमा; किन्तु एषा क्षमा देवतानामपि दुर्लभा।" "यादृशी क्षमा यूयं अदर्शत, पुत्र्यः, सा एव दानम्, सा सत्यम्, सा यज्ञः।" "क्षमा कीर्तिः, क्षमा धर्मः, क्षमायां लोकः स्थितः।" इत्येवं कन्याः संबोध्य, राजा देवसमः ताः विसृज्य अगच्छत्। सः मन्त्रिणः सहितः, दानस्य स्थानं, कालं, पात्रं च विचिन्त्य, यथायोग्यं मन्त्रयामास। तस्मिन्नेव काले, ब्रह्मचर्यनिष्ठः धर्मात्मा तपस्वी ऋषिः चूली नाम्ना तपः अकरोत्। तत्र गन्धर्वकन्या सोमदा, ऊर्मिलायाः पुत्री, तं ऋषिं सेवायाम् अभ्यगच्छत्। सा तं नमस्कृत्य, धर्मे स्थिता, कालं तत्र याययाम्। तस्य गुरुः तया सेवायाः सन्तुष्टः अभवत्। ततः कालेन, रघुनन्दन, सः ताम् उवाच—"सन्तुष्टोऽस्मि, शुभं ते भवतु; किं ते करवानि?" ऋषेः प्रसन्नतां विज्ञाय, सोमदा, वाक्यकुशलाः, मधुरया वाचा तम् उवाच। "ब्रह्मतेजसः तपस्याः युक्तः, महातपः, धर्मिष्ठं पुत्रं इच्छामि, ब्रह्मतपस्विनं।" "अहं पतिविहीना, शुभं ते; न च कस्यापि पत्नी। ब्रह्ममार्गेण त्वां प्राप्तवती, त्वं पुत्रदाने अर्हः।" तस्याः तुष्टः ब्रह्मर्षिः उत्तमं ब्राह्मणपुत्रं मनसो जातं ददौ, यः चूलीपुत्रः ब्रह्मदत्तः नाम्ना अभवत्। सः राजा ब्रह्मदत्तः काम्पिल्यां नगरीं दिव्यतेजसा वासं अकरोत्, देवराजवत्। ततः, ककुत्स्थवंशज, धर्मात्मा कुशनाभः शतं कन्याः ब्रह्मदत्ताय दातुम् उद्यतवान्। सः ब्रह्मदत्तं आहूय, हृष्टचित्तः, तस्य कन्याः ददौ। तदा, ब्रह्मदत्तः क्रमशः तासां हस्तं विवाहे गृहीत्वा, देवराजः स्वपत्नीभिः इव, विवाहं अकरोत्। तस्य हस्तस्पर्शे, विकारः दुःखं च तासां नष्टम्, शतं कन्याः परमसौन्दर्येन विराजमानाः अभवन्। ताः कन्याः वायुनिर्मुक्ताः दृष्ट्वा, राजा कुशनाभः अतिसन्तुष्टः पुनः पुनः हृष्टः। स्वकन्याः विवाहाय दत्त्वा, राजा ब्रह्मदत्तं तासाभिः सह, आचार्यैः सहितं, प्रेषयामास। सोमदा, स्वपुत्रस्य योग्यं कर्म दृष्ट्वा, गन्धर्वकन्या, यथाविधि, सन्तोषेण पुत्रवधूं स्वागतं कृत्वा, कुशनाभं स्पृष्ट्वा स्तुतिं च अकरोत्। ततः, राघव, ब्रह्मदत्तस्य विवाहं कृत्वा प्रस्थिते, पुत्राभावेन कुशनाभः पुत्रार्थं यज्ञं अकरोत्, पौत्रकामः। यज्ञे प्रवृत्ते, ब्रह्मापुत्रः महात्मा कुशः कुशनाभं उवाच—"पुत्र, तव तुल्यः धर्मात्मा पुत्रः भविष्यति; तेन गाधिं, लोकस्मिन् चिरं कीर्तिं लप्स्यसि।" इत्युक्त्वा, कुशः कुशनाभं संबोध्य, आकाशं प्रविश्य ब्रह्मलोकं गतः। ततः कालेन, कुशनाभस्य बुद्धिमतः धर्मात्मा पुत्रः जातः, गाधि नाम्ना। सः गाधिः, ककुत्स्थवंशज, धर्मिष्ठः, मम पिता; अहं कौशिकः कुशलवंशे जातः, रघुनन्दन। मम ज्येष्ठा भगिनी, राघव, सत्यवती नाम्ना, धर्मनिष्ठा, ऋचीकाय दत्ता। सा सत्यवती, धर्मपत्नी, स्वपत्न्याः अनुगता, देहेन स्वर्गं गता, महती कौशिकी नदी अभवत्। सा दिव्या, शुद्धवारिणी, रम्या, हिमालये स्थित्वा, लोकहिताय कौशिकी नदी अभवत्। अतः अहं हिमालयसमीपे भगिन्या कौशिक्या सह स्नेहसंयुक्तः सुखेन वसामि, रघुनन्दन। सा सत्यवती, सत्यधर्मनिष्ठा, पतिसंयुता, महाभागा, कौशिकी नदी श्रेेष्ठा अभवत्।