वायुदेवः सर्वाः कन्याः समुपेत्य ताः कामयमानः उवाच—"युवां सर्वाः मम पत्न्यः भविष्यथ। मानुषत्वं परित्यज्य दीर्घायुष्यं प्राप्स्यथ। मानुषेषु यौवनं क्षणिकं, किन्तु यूयं अक्षययौवनाः अमराः च भविष्यथ।" इति। तस्य वायोः सहजगम्यकर्मणः वचनानि श्रुत्वा शतं कन्याः हसित्वा प्रत्युवाचुः—"देव, त्वं सर्वेषु प्राणिषु सञ्चरस्य्, सर्वे तव बलं विदुः। किं कारणं नः त्वं अवज्ञायसि? वयं सर्वाः कुशनाभस्य पुत्र्यः, तपः चरामः स्वस्थानरक्षणाय, देव। मा कदाचित् सा वेला आगच्छतु, यत्र सत्यवतः पितुः अपमानः भवेत्। वयं स्वधर्मं पालयन्त्यः पितृवशेन पतिं विन्दामः। अस्माकं पिता एव स्वामी परमदैवतम्; यं यं नो दास्यति सः, स एव पतिः भविष्यति।" एवं तासां वचनानि श्रुत्वा भगवान् हरिः क्रोधपरायणः तासां सर्वासां शरीरेषु प्रविश्य तानि भग्नानि चकार। तदा ताः कन्याः भग्नशरीराः अङ्गुलिप्रमाणाः भयभीताः राजगृहं प्रविश्य अत्यन्तं शोकाकुलाः लज्जिताः अश्रुपूर्णलोचनाः अभवन्। ताः भग्नाः दुःखिताः च कन्याः दृष्ट्वा राजा कुशनाभः अत्यन्तं शोकसन्तप्तः ताः अपृच्छत्—"किमिदं? कथयन्तु मे कन्याः। कः धर्मं अवज्ञाय पापं कृतवान्? केन यूयं सर्वाः विकृताः कृताः? युष्माभिः गम्यमानाभिः न किञ्चित् भाष्यते।" इति सः राजा दीर्घं निःश्वस्य धैर्यं समालम्ब्य स्थितः। एवमस्ति तावत् काव्यस्य त्रयस्त्रिंशः सर्गः। तदा कुशनाभस्य वाक्यं श्रुत्वा शतकन्याः पितुः पादौ शिरसा स्पृशन्त्यः वाक्यमूचुः—"राजन्, सः सर्वव्यापी वायुः धर्मं विहाय नः बलात्कर्तुमिच्छन् पापमार्गे स्थितः। वयं पितृवशाः, न स्वतन्त्राः, त्वमेव पश्य; यदि पिता दास्यति, तदा वयं तव। अस्माकं वचनं स न स्वीकृतवान्, पापबन्धनः, तदा वायुनाऽस्माभिः सर्वाभिः कठोरं ताडिताः।" तासां वचनानि श्रुत्वा धर्मात्मा राजा कुशनाभः शतकन्याभ्यः प्रत्युवाच—"क्षमा उत्तमा धर्मः क्षमवतां, कन्याः। यूयं एकत्वेन आचार्यं रक्षितवन्त्यः। स्त्रीणां शोभनं भूषणं, पुरुषाणां क्षमा; किन्तु एषा क्षमा सुरेभ्यः अपि दुर्लभा। यथायं क्षमावृत्तिः युष्माभिः प्रदर्शिता, सा दानं, सत्यं, यज्ञः, यशः, धर्मः, क्षमायामेव विश्वं प्रतिष्ठितम्।" इत्येवं कन्याभिः सह संवाद्य राजा ताः विससर्ज। ततः सः मन्त्रिभिः सह युक्त्या विचिन्त्य कन्यादानस्य देशं कालं पात्रं च सम्यग्विविचारयामास। तस्मिन्नेव काले ब्रह्मचर्ये स्थितः कुशली महातपाः ऋषिः चूली नाम तत्र तपश्चर्याम् अकरोत्। तस्य ऋषेः समीपे गन्धर्वकन्या सोमदा नाम, ऊर्मिलायाः पुत्री, सेवायाम् स्थित्वा धर्मेण कालान्तरे तं महर्षिं तुष्टाव। तदा ऋषिः तस्याः सेवा-सन्तुष्टः सन्तुष्टात्मा ताम् उवाच—"सन्तुष्टोऽस्मि, वरं वृणीष्व।" तदा सोमदा मधुरया वाचा उवाच—"भगवन्, ब्राह्मतेजसा तपसा च युक्तः त्वं, अहं धर्मात्मानं ब्राह्मतेजसंपन्नं पुत्रं इच्छामि। अहं पतिहीना, न कस्यचित् भार्या; ब्राह्मणमार्गेण त्वां सम्प्राप्तवती, त्वमेव पुत्रदाने योग्यः।" तस्याः वचनेन सन्तुष्टः ब्रह्मर्षिः तस्यै मनसः समुत्पन्नं ब्राह्मणं श्रेष्ठं पुत्रं दत्तवान्, यः चूलेः पुत्रः ब्रह्मदत्तः इति ख्यातः। सः राजा ब्रह्मदत्तः काम्पिल्यपुरीं प्रविश्य दिव्यतेजसा देवराज इव स्थितः। ततः कुशनाभः धर्मात्मा राजा शतकन्याः ब्रह्मदत्ताय दातुं निश्चितवान्। सः ब्रह्मदत्तं आहूय, हृष्टचित्तः, तस्य शतकन्याः तस्मै दत्तवान्। तदा ब्रह्मदत्तः धर्मेण तासां पाणिं गृहित्वा पतित्वं प्राप्य, देवराज इव स्वपत्नीभिः सह बभूव। तस्य करस्पर्शमात्रेण ताः विकारशोकमुक्ताः, परमशोभया संयुक्ताः। ताः कन्याः पितृणा वायुनाऽपि विमुक्ताः दृष्ट्वा राजा कुशनाभः अतिशयेन हृष्टः पुनः पुनः प्रमुदितः। पुत्रदायिन्याः सोमदायाः पुत्रस्य ब्रह्मदत्तस्य कृत्यं दृष्ट्वा, सा गन्धर्वकन्या धर्मेण स्नुषाः प्रीत्या गृहं प्राप्य, ताः स्पृष्ट्वा कुशनाभं च स्तुत्वा अतिसन्तुष्टा बभूव। ततः राजा कुशनाभः शतकन्यादानं कृत्वा स्नुषाभिः सह ब्रह्मदत्तं आचार्यैः सह प्रेषयामास। एवमस्ति चतुस्त्रिंशः सर्गः। तदा ब्रह्मदत्तस्य विवाहानन्तरं सः सुतकाङ्क्षी राजा पुत्रार्थं यज्ञं कर्तुं आरब्धवान्।