सुग्रीवः पूर्वदिशं अभिमुखं दिव्ये सिंहासने स्थाप्य, विधिवत् मन्त्रैः समन्वितः, सर्वतः नदीनां सरांसां च जलं संगृह्य, सर्वसागरात् अपि जलं आनयित्वा, श्रेष्ठाः वानराः शुद्धं जलं सुवर्णपात्रेषु स्थापयामासुः। शुभैः वृषशृङ्गकलशैः सुवर्णपात्रैः च, यथाशास्त्रं महर्षिभिः स्थापितया विधया, गजः गवाक्षः गवयः शरभः गन्धमादनः मैन्दः द्विविदः हनुमान् जाम्बवान् च, प्रियं सुगन्धितं जलं सुग्रीवम् अभिषिञ्चन्, यथा वसवः सहस्राक्षं इन्द्रं अभिषिञ्चन्। सुग्रीवस्य अभिषेकः सम्पन्ने, सर्वे अग्रगण्याः वानराः, महात्मानः हर्षिताः, शतसहस्रैः घोषं कृतवन्तः। ततः सुग्रीवः, वानराधिपः, रामस्य आज्ञया, अङ्गदं आलिङ्ग्य, तं युवराजं अभिषिञ्चत्। अङ्गदस्य अभिषेकः कृतः, दयालवः वानराः, महात्मानः, सुग्रीवम् सम्मान्य, "साधु साधु" इति स्तुतिं कृतवन्तः। पुनः पुनः, सर्वे उपस्थिताः, हर्षपूर्णाः, महात्मानं रामं लक्ष्मणं च, तस्मिन्समवायेषु स्तुतवन्तः। आनन्ददायिनी कीष्किन्धा नगरी, पर्वतगुहायां स्थितः, हर्षसमृद्धजनैः पूर्णा, पताकाध्वजैः शोभिता अभवत्। ततः, महान् अभिषेकः रामाय निवेद्य, वानरनायकः, स्वपत्नीं रुमां पुनः प्राप्त्य, देवानाम् अधिपः इव राज्यं प्राप्य, सुखी अभवत्। शृणु सप्तविंशतितमं सर्गं। श्रीवाल्मीकिरामायणे कीष्किन्धाकाण्डे सप्तविंशतितमः सर्गः इति। सुग्रीवस्य अभिषेकः कृतः, वानराः गुहाम् प्रविष्टाः। रामः भ्रातृसहितः प्रस्रवणगिरिं जगाम। सः पर्वतः व्याघ्रहरिणनिनादैः पूर्णः, सिंहैः भीषणनादैः परिवृतः, विविधैः गुल्मलताभिः आवृतः, बहुवृक्षसमूहेन समाकीर्णः। तत्र भल्लूकाः, पुच्छवन्तः वानराः, मार्जाराः च विचरन्ति; पर्वतः मेघसमूहसदृशः, नित्यं शुद्धः शुभः च। तस्य पर्वतस्य शिखरे, रामः सौमित्रिणा सह, विशालायां गुहायां वासं कृतवान्। सुग्रीवेन सह संधिं कृत्वा, पापरहितः राघवः, समये महत्त्वपूर्णं वाक्यं उवाच। "भ्रातः लक्ष्मण, संपद्वर्धक, एषा पर्वतगुहा रम्या, विशालाः, सुप्रवायाः च। अत्र, सौमित्रे, शत्रुसूदन, वर्षायाम् वासं करिष्यावः; एषा सुन्दरः पर्वतशिखरः उत्तमः, राजन्। श्वेतकृष्णताम्रशिलाभिः शोभिता, विविधधातुसंपन्ना, नद्यः बकाः च सहिता। विविधवृक्षपुच्छैः, मनोहरवर्णलताभिः आवृता, विविधपक्षिसमूहैः पूर्णा, रमणीयमयूरनिनादैः गूढा। मालती, कुण्ड, सिंदुवार, शिरीष, कदम्ब, अर्जुन, सर्जवृक्षैः पुष्पितैः शोभिता। एषः मनोहरः पद्मसरः, पुष्पितपद्मैः शोभितः, अस्माकं गुहायाः समीपे भविष्यति, राजन्। पूर्वदिशायां जलाभिमुखी गुहा उपयुक्ता; पश्चिमे, सौम्य, उच्चा सुरक्षिताः। गुहाद्वारे, सौमित्रे, शुभः शिलाखण्डः, कृष्णः दीर्घः, विभक्ताञ्जनराशिसदृशः अस्ति। पितः, उत्तरे पर्वतशिखरं पश्य, भिन्नाञ्जनराशिसदृशं, वर्षमेघसदृशं उद्गच्छन्तम्। दक्षिणे, आकाशसदृशं श्वेतं, कैलासशिखरसदृशं, विविधधातुसंपन्नं तिष्ठति। गुहायाः पार्श्वे त्रिकूटे, पुरातनप्रवाहिनी नदी, पङ्कसंपन्ना, जाह्नवीसदृशी अस्ति। चन्दन, तिलक, साल, तमाल, अतिमुक्त, पद्म, सरल, अशोकवृक्षैः शोभिता। वानीर, तिमिद, बकुल, केतक, हिंताल, तिनिश, नीप, वेतसवृक्षैः मालिका इव शोभिता। विविधरूपैः तीरवृक्षैः उज्ज्वला, भूषणवती स्त्रीवद् शोभिता। शतशः पक्षिसमूहैः घोषपूर्णा, प्रत्येकः समर्पितः, चक्रवाकैः शोभिता। हंस, बक, रम्यतटैः शोभिता, हसन्ती, रत्नसमृद्धा। केषुचित् स्थलेषु नीलपद्मैः आवृतः, अन्यत्र रक्तपद्मैः दीप्तः, अन्यत्र श्वेतकुमुदपुष्पैः शोभिता। शतशः तैर्यक् पक्षिभिः पूर्णा, मयूरबकनिनादैः घोषिता, एषा रम्या नदी, सौम्य, मुनिसमूहैः सेविता। चन्दनवृक्षपंक्तिं पश्य, मनोहरां, यथारचितां, शिखराणि अपि एकत्र, मनसा उत्थितानि इव दृश्यन्ते। आह, कियत् रम्यं एतत् स्थलं, शत्रुसूदन! नूनं, सौमित्रे, सुखेन वासं करिष्यावः। अत्र समीपे कीष्किन्धा वनं, अद्भुतं; सुग्रीवस्य रम्यं नगरी शीघ्रं तव भविष्यति, राजन्। पत्नीं पुनः प्राप्त्य, वानरश्रेष्ठः, राज्यं लब्ध्वा, मित्रैः परिवृतः, सुग्रीवः नूनं हर्षितः, महद् भाग्यं प्राप्य। एवं उक्त्वा, राघवः लक्ष्मणेन सह, तत्र पर्वते, बहुगुहास्रोतसे, वासं कृतवान्।